Sau 3 năm triển khai thực hiện Luật Hợp tác xã (HTX) năm 2012, bước đầu đã đạt được những kết quả khả quan, nhưng nhiều HTX nông nghiệp ở TP Cần Thơ còn vướng mắc, khó khăn trong định hướng hoạt động và đầu tư sản xuất kinh doanh,… Vì vậy, HTX nông nghiệp còn lúng túng, chậm chuyển đổi hoạt động theo Luật HTX mới. Trước thực tế này, để nâng cao năng lực liên kết sản xuất kinh doanh cho các HTX, các ngành chức năng thành phố cần có những giải pháp căn cơ.

Hoạt động sản xuất lúa giống tại Hợp tác xã giống nông nghiệp Thốt Nốt.

Theo Liên minh HTX TP Cần Thơ, Luật HTX năm 2012 ra đời nhằm xây dựng khung pháp lý cơ bản, giúp các HTX hoạt động phù hợp với bản chất của tổ chức HTX là phục vụ lợi ích cho xã viên, nhất là nông dân tham gia HTX. Mặt khác, giúp các HTX liên kết với nhau và doanh nghiệp khác để gia tăng dịch vụ của HTX, tăng doanh thu… để nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh. Phần lớn các HTX hoạt động theo Luật HTX năm 2012 đã xây dựng quy chế hoạt động, có phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, tổ chức họp định kỳ, báo cáo tài chính, chi tiêu, huy động và sử dụng vốn… Điểm nổi bật của Luật HTX mới, mỗi thành viên tham gia HTX đều phải đóng góp tối đa 20% trên tổng vốn điều lệ của HTX... Điều này đã gắn kết trách nhiệm giữa các xã viên với nhau và giữa xã viên với HTX tạo động lực thúc đẩy cho HTX ngày càng phát triển bền vững. Song đa phần các HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp gặp khó khăn do thiếu vốn để sản xuất kinh doanh, mức vốn trung bình khoảng 627 triệu đồng,… Thêm vào đó, nhiều HTX nông nghiệp do không có nhiều tài sản thế chấp, sổ sách kế toán chưa minh bạch, chưa xây dựng được phương án sản xuất kinh doanh khả thi nên hoạt động sản xuất kinh doanh dễ gặp rủi ro và khó tiếp cận được nguồn vốn từ các tổ chức tín dụng. Vì vậy, ảnh hưởng đến năng lực sản xuất kinh doanh và khả năng cạnh tranh của HTX. Hiện nay trình độ của nhiều cán bộ ở các HTX nông nghiệp còn hạn chế trong quản lý điều hành nên khó mở rộng quy mô sản xuất, tìm kiếm thị trường. Ngoài ra, nhiều HTX nông nghiệp thiếu năng động và nhạy bén trong tổ chức điều hành sản xuất kinh doanh nên chưa đáp ứng đòi hỏi của thị trường…

Hiện nay, nhu cầu liên kết sản xuất là rất lớn, nhưng số HTX nông nghiệp thực hiện liên kết với doanh nghiệp còn rất ít. Toàn TP Cần Thơ chỉ có khoảng 18 HTX nông nghiệp tham gia liên kết với doanh nghiệp. Để hỗ trợ các HTX nâng cao năng lực sản xuất kinh doanh, tăng thu nhập và giá trị hàng nông sản, ngành nông nghiệp và các đơn vị có liên quan cùng vào cuộc để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các HTX nông nghiệp. Đó là tập trung nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của kinh tế tập thể trong nền kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế. Đổi mới và đa dạng hóa công tác tuyên truyền về chủ trương, chính sách phát triển HTX, mô hình HTX kiểu mới. Nâng cao trình độ, kinh nghiệm quản lý, đào tạo kỹ năng đàm phán, hợp đồng kinh tế cho các HTX. Đồng thời, giúp các HTX nâng cao nhận thức, hiểu biết về nhu cầu thị trường, hướng tới xây dựng hệ thống phân phối trong và ngoài nước. Ngoài ra, cần đẩy mạnh liên kết, hợp tác giữa các HTX nông nghiệp với nhau và với các doanh nghiệp. Bởi đây chính là những yếu tố chủ yếu tác động đến sự tồn tại và phát triển của HTX, nhất là HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp. Bên cạnh đó, các HTX cần chủ động nâng cao năng lực sản xuất theo đúng quy trình, tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo chất lượng… Để các HTX có những bứt phá nâng cao hiệu quả hoạt động, các sở, ngành và các quận, huyện cần nâng cao hơn nữa trách nhiệm quản lý Nhà nước và chính sách hỗ trợ HTX. Đồng thời, cần quan tâm quán triệt đầy đủ, nghiêm túc Kết luận 56-KL/TW của Bộ Chính trị vể đổi mới và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, Luật HTX năm 2012… Song song đó, sớm thành lập "Quỹ hỗ trợ phát triển HTX" nhằm giải quyết khó khăn về vốn cho các HTX hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp.

Bài, ảnh: Phú An