Chấp nhận một phần kháng cáo kêu oan của bị cáo Ma Diana (gốc Việt, quốc tịch Australia), một phần kháng nghị tăng nặng hình phạt của Viện Kiểm sát nhân dân TP Hồ Chí Minh; ngày 11-8 Tòa phúc thẩm Tòa án nhân dân tối cao tại TP Hồ Chí Minh đã tuyên phạt Ma Diana 7 năm tù về tội “buôn lậu”. Mức án này tăng 3 năm so với mức án sơ thẩm đã tuyên trước đây. Bản án phúc thẩm cũng đã giao lại cho Hải quan TP xử lý tiếp một phần tài sản của bị cáo đã bị tịch thu.

Theo bản án sơ thẩm, mặc dù đã vượt biên khỏi Việt Nam, nhập quốc tịch Australia và chủ yếu sinh sống, làm việc tại Hồng Công (Trung Quốc) nhưng Ma Diana vẫn thường xuyên về Việt Nam để cùng bạn bè kinh doanh nhà hàng, khách sạn. Do làm ăn thua lỗ, Ma Diana mua vàng nữ trang từ Hồng Công về Việt Nam để bán. Thực hiện phi vụ làm ăn này, thông qua sự giới thiệu của một Việt kiều quen biết, Ma Diana đã liên hệ với một tiếp viên thuộc đoàn tiếp viên Tổng công ty Hàng không Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh nhằm đưa hàng qua sân bay mà không bị hải quan phát hiện.

Giữa năm 2005, trong khi nhập cảnh vào TP Hồ Chí Minh, Ma Diana mang theo 32,5 kg vàng nữ trang (trị giá 5,2 tỉ đồng) chia thành nhiều gói nhỏ cất trong va ly, túi hành lý và túi xách tay. Khi làm thủ tục nhập cảnh, Ma Diana có nộp tờ khai xuất - nhập cảnh nhưng không khai báo số lượng vàng nữ trang nói trên. Cán bộ hải quan sân bay Tân Sơn Nhất đã phát hiện và lập biên bản vi phạm hành chính đối với Ma Diana. Trong quá trình lập biên bản và kiểm kê số hàng tại phòng kiểm tra trọng điểm, do sơ suất cán bộ hải quan đã để cho Ma Diana lấy tờ khai điền thêm hàng chữ “22K vàng trắng” bằng tiếng Trung Quốc. Khi được yêu cầu đến giám định số vàng này, Ma Diana đã bỏ trốn về Hồng Công. Sau đó, Ma Diana tiếp tục nhập cảnh vào Việt Nam, nhằm lấy lại toàn bộ số vàng nói trên thì bị bắt theo lệnh truy nã của Cơ quan điều tra Công an TP Hồ Chí Minh. Lần nhập cảnh này, Ma Diana mang theo 7.980 USD và 2.000 rúp nhưng không khai báo với hải quan.

Theo Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm, cấp sơ thẩm đã để xảy ra một số vi phạm tố tụng. Tuy nói được tiếng Việt song bị cáo Ma Diana không đọc và viết được tiếng Việt. Thế nhưng cấp sơ thẩm vẫn chấp nhận biên bản xử phạt hành chính mà Hải quan sân bay Tân Sơn Nhất lập với Ma Diana có xác nhận chữ ký Ma Diana bằng tiếng Việt như một bằng chứng buộc tội. Theo Tòa phúc thẩm, văn bản này không hợp lệ. Tòa phúc thẩm đã yêu cơ quan an ninh điều tra phục dựng lại hiện trường vụ việc để thu thập thêm chứng cứ xác minh Ma Diana điền hay không điền dòng chữ “24K vàng trắng”, nhưng do hiện trường không thể phục dựng lại được nên việc cấp sơ thẩm cáo buộc Ma Diana điền thêm vào tờ khai là không đủ cơ sở. Số tiền 7.980 USD và 2.000 Rúp mà Ma Diana vận chuyển vào Việt Nam lần sau cùng không liên quan đến vụ án “buôn lậu” nhưng cấp sơ thẩm vẫn tịch thu số tiền này sung vào công quỹ là sai pháp luật. Do vậy, cấp phúc thẩm chỉ xét xử Ma Diana phạm tội “buôn lậu” với số lượng vàng là 10,5 kg, thay vì 32 kg như cấp sơ thẩm đã xử. Tòa phúc thẩm cũng tuyên tịch thu 10,5 kg vàng nữ trang này sung công quỹ, số vàng còn lại và số tiền 7.980 USD, 2.000 rúp được giao cho Cục Hải quan TP Hồ Chí Minh xử lý.

Trần Xuân Tình (TTXVN)