Chăn nuôi gia súc và gia cầm ngày càng đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu ngành Nông nghiệp, nâng cao thu nhập nông dân và tạo việc làm cho lao động nông thôn. Tuy nhiên, hiện nhiều hộ dân và doanh nghiệp chăn nuôi còn ngán ngại và gặp khó trong phát triển sản xuất do chi phí đầu vào cao, giá cả đầu ra sản phẩm thường xuyên bấp bênh, nhất là trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ giảm vì dịch COVID-19. Thực tế này đòi hỏi người chăn nuôi và các doanh nghiệp, nhà tiêu thụ tăng cường liên kết bảo quản, chế biến, tiêu thụ sản phẩm và linh động trong sản xuất.

Thịt heo được bán tại một siêu thị ở quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ.

Ngành chăn nuôi gặp khó

Dịch COVID-19 dần được kiểm soát, các địa phương đã nới lỏng thực hiện giãn cách xã hội và nhiều chợ truyền thống mở trở lại, tạo thuận lợi trong tiêu thụ các sản phẩm chăn nuôi gia súc và gia cầm. Tuy nhiên, do nguồn hàng dồi dào, nhu cầu tiêu thụ của thị trường yếu, nên giá bán sản phẩm ở mức thấp, chưa đảm bảo cho người chăn nuôi có lời.

Ðến cuối tháng 9 và đầu tháng 10-2021, cả nước có đàn heo khoảng 28 triệu con, đàn bò khoảng 6,3 triệu con, trâu hơn 2,3 triệu con, dê và cừu 2,8 triệu con và gia cầm khoảng 523 triệu con. Những tháng vừa qua, do nhu cầu tiêu thụ tại nhiều địa phương giảm mạnh 30-50%, heo bị quá tuổi xuất bán ứ đọng nhiều nên giá heo tại nhiều nơi chỉ còn 30.000-36.000 đồng/kg. Ðến thời điểm cuối tháng 10, giá heo hơi dao động từ 40.000-50.000 đồng/kg, có nơi 52.000-53.000 đồng/kg, nhưng nhiều người chăn nuôi vẫn chưa có lời. Còn giá gà công nghiệp lông trắng trong các tháng vừa qua, nhất là trong tháng 7 và 8 tại nhiều địa phương chỉ ở mức 6.000-20.000 đồng/kg, đến tháng 9 và đầu tháng 10-2021, giá tăng lên ở mức từ 27.000-35.000 đồng/kg. Nhưng đến cuối tháng 10, giá gà công nghiệp lông trắng tại nhiều địa phương chỉ 20.000-22.000 đồng/kg.

Theo ông Lê Thanh Phương, Giám đốc Công ty TNHH Emivest Việt Nam, thời gian qua giá heo hơi thấp hơn giá thành sản xuất khoảng 20.000 đồng/kg, còn giá bán nhiều loại gà công nghiệp thấp hơn giá thành sản xuất khoảng 10.000 đồng/kg. Theo đó, không chỉ nông dân mà những doanh nghiệp chăn nuôi theo chuỗi khép kín như Emivest với sự chủ động về nguồn giống, thức ăn, thuốc thú y cũng rơi vào tình thế khó khăn. Giá thành sản xuất chăn nuôi đang tăng cao rất nhiều so cùng kỳ do giá nhiều loại thức ăn tăng trên 30%, chi phí sản xuất cũng tăng do giá thuê nhân công tăng và phải đầu tư để chăn nuôi an toàn sinh học, chủ động phòng dịch COVID-19 và các dịch bệnh trên đàn gia súc gia cầm.

Người dân và doanh nghiệp chăn nuôi cũng gặp khó do giá thức ăn gia súc gia cầm và nhiều chi phí đầu vào phục vụ chăn nuôi tăng cao và dễ gặp các rủi ro do dịch bệnh. Gần đây, tại nhiều địa phương không chỉ ghi nhận xuất hiện của bệnh dịch tả heo châu Phi mà còn có bệnh viêm da nổi cục trên trâu bò và bệnh cúm gia cầm.

Triển khai giải pháp đồng bộ

Ðể gỡ khó cho ngành chăn nuôi, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tiếp tục vào cuộc chỉ đạo sản xuất, đẩy mạnh kết nối cung - cầu, thúc đẩy lưu thông và tiêu thụ sản phẩm. Kịp thời tham mưu, đề xuất Chính phủ về các giải pháp nhằm tháo gỡ những khó khăn vướng mắc. Bộ cũng kiến nghị Chính phủ xem xét hỗ trợ để khôi phục sản xuất, giảm thuế nhập khẩu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, hỗ trợ tín dụng, lãi suất ngân hàng cho các cơ sở sản xuất để giảm chi phí đầu vào cho sản xuất, hạn chế nguy cơ thiếu thực phẩm vào những tháng cuối năm và dịp Tết Nguyên đán 2022.

Theo ông Nguyễn Văn Trọng, Phó Cục trưởng Cục Chăn nuôi thuộc Bộ NN&PTNT, bám sát các chỉ đạo của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ NN&PTNT đã chủ động vào cuộc, khẩn trương, quyết liệt duy trì sản xuất, lưu thông và tiêu thụ sản phẩm; thành lập 2 tổ công tác đặc biệt phía Nam và phía Bắc để chỉ đạo sản xuất, kết nối cung cầu nông sản trong điều kiện thực hiện giãn cách xã hội. Chính phủ và Bộ đã tổ chức nhiều hội nghị và có nhiều văn bản chỉ đạo, đặc biệt Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị số 26/CT-TTg về thúc đẩy sản xuất, lưu thông, tiêu thụ và xuất khẩu nông sản trong bối cảnh phòng, chống dịch bệnh COVID-19. Bộ NN&PTNT cũng tổ chức nhiều hội nghị, hoạt động kết nối cung cầu và thành lập nhiều đoàn công tác đến các địa phương chỉ đạo sản xuất, tháo gỡ khó khăn.

Sản phẩm chăn nuôi của nước ta chủ yếu tiêu thụ dạng tươi sống tại thị trường nội địa và chăn nuôi nhỏ lẻ, giá thành sản xuất cao khả năng cạnh tranh còn hạn chế. Ðể thúc đẩy tiêu thụ và ổn định đầu ra sản phẩm, nhiều đơn vị doanh nghiệp cho rằng cần tăng cường khâu chế biến, bảo quản sản phẩm gắn với mở rộng thị trường xuất khẩu. Ðặc biệt, nông dân cần liên kết với doanh nghiệp để đẩy mạnh sản xuất, chế biến theo quy mô lớn, có giá thành sản xuất thấp và chất lượng tốt, sản phẩm an toàn, đáp ứng tốt các yêu cầu của thị trường. Theo bà Nguyễn Thị Diễm Hằng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Dinh dưỡng hữu cơ Việt Nam (hệ thống siêu thị Nutri Mart), hiện Nutri Mart đã có 550 điểm bán hàng trong cả nước và dự kiến cuối năm nay nâng lên 1.000 điểm, đồng thời công ty dự kiến mở 500 điểm bán hàng tại Trung Quốc nên rất cần liên kết với các đối tác trong nước để có cung cấp nguồn thịt tươi, thịt đông lạnh và cả các sản phẩm thịt chế biến. Hiện thịt đông lạnh công ty chủ yếu nhập khẩu nên công ty rất muốn tìm nguồn thịt đông lạnh trong nước để thay thế và tăng cường phát triển nguồn thịt đông lạnh cũng là giải pháp giúp ổn định giá cả đầu ra sản phẩm cho người chăn nuôi và bình ổn thị trường, thịt đông lạnh có thể để tới 12 tháng. Mặt khác, công ty cũng muốn tiên phong phát triển sản xuất và tiêu thụ các sản phẩm thịt chế biến. Hiện nước ta đã phát triển sản xuất, cung ứng khá tốt các loại thịt mát nhưng lượng thịt đông lạnh, thịt chế biến còn ít và chưa đa dạng sản phẩm.

Tại Diễn đàn trực tuyến chia sẻ thông tin, kết nối giao thương về sản phẩm chăn nuôi do Bộ NN&PTNT vừa tổ chức, Thứ trưởng Bộ NN& PTNT Phùng Đức Tiến cho biết sau Luật Chăn nuôi, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định 1520/QĐ-TTg ngày 6-10-2020 về chiến lược phát triển chăn nuôi giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2045. Trong mục tiêu chiến lược, đến năm 2025, sản lượng thịt xẻ các loại đạt 5-5,5 triệu tấn, trứng khoảng 18-19 tỉ quả và từ 1,7-1,8 triệu tấn sữa. Tỷ trọng thịt gia súc được giết mổ tập trung công nghiệp đạt khoảng 60% vào năm 2025 và 70% vào năm 2030… Chế biến là yếu tố rất quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững. Để thực hiện các nhóm mục tiêu này, Bộ NN&PTNT đã trình Chính phủ phê duyệt, triển khai các dự án quan trọng về giống, phát triển sản xuất thức ăn chăn nuôi, chế biến, giải quyết môi trường cho chăn nuôi, ứng dụng khoa học công nghệ… Các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng chăn nuôi cũng đã đoàn kết, phối hợp cùng Bộ NN&PTNT và các địa phương giải quyết nhiều khúc mắc, khó khăn và bất cập. Nhiều doanh nghiệp cũng đã bắt nhịp xu thế của thế giới, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao và đầu tư phát triển sản xuất theo chuỗi khép kín, tới đây cần tiếp tục phát huy các chuỗi liên kết và nâng cao vai trò của các hiệp hội ngành hàng. Đặc biệt, hiện đã có chiến lược phát triển ngành chăn nuôi, các địa phương cần gắn kết chiến lược này trong triển khai thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương…

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG