Năm 2017 được đánh giá không phải là năm có nhiều tín hiệu tích cực đối với các khu công nghiệp (KCN) trên địa bàn TP Cần Thơ khi chỉ tiêu thu hút đầu tư chưa đạt kỳ vọng. Các doanh nghiệp trong các KCN vẫn còn gặp không ít khó khăn khi doanh thu giảm so với năm 2016. Do đó, thành phố xác định cần có những giải pháp căn cơ để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; đồng thời, cần có chiến lược đầu tư hạ tầng các KCN đang triển khai cũng như có chính sách thu hút đầu tư phù hợp.

Còn nhiều khó khăn

Theo Ban Quản lý Các Khu chế xuất và Công nghiệp Cần Thơ, tính đến cuối năm 2017, các KCN của thành phố có 231 dự án còn hiệu lực. Trong đó có 207 dự án đầu tư trong nước, 23 dự án FDI và 1 dự án ODA. Năm qua, doanh thu của các doanh nghiệp đang hoạt động trong khu đạt trên 1,41 tỉ USD, giảm 4% so với năm 2016. Giá trị sản xuất công nghiệp tương đương năm 2016 với 1,124 tỉ USD. Dịch vụ thương mại giảm 16% so với giá trị đạt 286,53 triệu USD. Xuất khẩu giảm 3% với giá trị đạt 558,7 triệu USD.

Công nhân Công ty TNHH Kwong Lung Meko sản xuất tại Phân xưởng 2 (KCN Trà Nóc 2). Ảnh: MINH HUYỀN

Năm 2017 cũng là một năm khó khăn với các doanh nghiệp FDI khi tổng doanh thu của các doanh nghiệp này giảm đến 16% so với năm 2016. Ông Chen Lai Shih Kuan, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Kwong Lung Meko, cho biết: Kể từ khi xảy ra hỏa hoạn tại Phân xưởng 1 (KCN Trà Nóc 1) vào tháng 3-2017, đến nay, công ty đã di chuyển máy móc, công nhân về Phân xưởng 2 (KCN Trà Nóc 2). Đồng thời, thuê thêm một số nhà xưởng trong KCN để vừa duy trì hoạt động, vừa làm kho chứa hàng hóa, nguyên liệu. Nhìn chung, tình hình sản xuất kinh doanh của công ty trong năm qua còn gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, sau sự cố, công ty vẫn duy trì việc làm cho trên 2.100 công nhân, nỗ lực đảm bảo các đơn hàng đã ký kết và đang triển khai đầu tư xây dựng lại Phân xưởng 1.

Các KCN TP Cần Thơ hiện có 2 nhà máy xử lý nước thải tập trung đã đi vào hoạt động là Nhà máy xử lý nước thải tập trung KCN Trà Nóc giai đoạn 1, công suất 6.000m3/ngày đêm và Nhà máy xử lý nước thải tập trung KCN Thốt Nốt giai đoạn 1, công suất 2.500m3/ngày đêm. Chủ đầu tư của 2 KCN này đều đang có kế hoạch triển khai đầu tư tiếp giai đoạn 2 của Nhà máy xử lý nước thải nhưng công tác vận hành của giai đoạn hiện hữu còn gặp khó khăn do chi phí xử lý nước thải hiện cao hơn mức phí áp dụng cho doanh nghiệp. Ông Lê Văn Trấn, Giám đốc Trung tâm Xây dựng hạ tầng KCN Thốt Nốt, cho biết: Nhà máy xử lý nước thải tập trung của KCN Thốt Nốt đã hợp đồng đấu nối đường ống để xử lý nước thải cho doanh nghiệp trong khu với công suất khai thác 2.200m3. Hiện nay, chi phí xử lý nước thải tại nhà máy bình quân là 11.000 đồng/m3, để đảm bảo lợi nhuận, mức thu phí phải lên đến 14.000 đồng/m3. Trong khi đơn giá xử lý nước thải cho doanh nghiệp hiện chỉ ở mức 6.800 đồng/m3. Với tình trạng chênh lệch chi phí xử lý nước thải như hiện nay, quá trình vận hành của nhà máy sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc đảm bảo lợi nhuận, trích lại chi phí khấu hao tài sản theo quy định.

Giải quyết những vấn đề bức xúc

Theo các chủ đầu tư hạ tầng KCN, thành phố đã và đang quan tâm thu hút đầu tư vào các KCN, đồng thời đặt ra yêu cầu phải đảm bảo vấn đề môi trường. Theo Phòng Cảnh sát Môi trường Công an TP Cần Thơ, qua kiểm tra, vẫn còn tình trạng doanh nghiệp lợi dụng khoảng thời gian ban đêm để xả trộm nước thải vào hệ thống cống thoát nước của KCN. Trong năm 2017, Phòng Cảnh sát Môi trường phối hợp các ngành chức năng đã xử lý 6 trường hợp vi phạm về xả trộm nước thải. Thiếu tá Nguyễn Văn Tưởng, Phó Phòng Cảnh sát Môi trường Công an TP Cần Thơ, cho biết: Hiện nay, tại KCN Trà Nóc 1 và Trà Nóc 2 có 21 doanh nghiệp đã đấu nối đường ống vào nhà máy xử lý nước thải tập trung trong khu. Khối lượng xử lý của các doanh nghiệp này từ 1.000-6000m3/ngày đêm và so với công suất thiết kế của nhà máy hiện đã vượt công suất xử lý hiện tại. Do đó, các chủ đầu tư cần sớm triển khai giai đoạn 2 của Nhà máy xử lý nước thải để đáp ứng nhu cầu xử lý nước thải cho các doanh nghiệp đang hoạt động.

Năm 2017, trên địa bàn KCN Trà Nóc 1 xảy ra 3 vụ cháy. Trong đó, vụ cháy tại Công ty TNHH Kwong Lung Meko gây thiệt hại nghiêm trọng cho doanh nghiệp. Đây cũng là bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp trong các KCN nâng cao ý thức, trách nhiệm trong công tác phòng, chống cháy nổ. Mỗi cơ sở, doanh nghiệp đều phải thành lập đội phòng cháy chữa cháy và cử người đi tập huấn về nghiệp vụ, kỹ thuật phòng cháy chữa cháy gắn với thực hiện diễn tập tại chỗ. Song song với việc đảm bảo môi trường hoạt động ổn định cho các doanh nghiệp trong khu, thành phố cũng quan tâm đến tiến độ đầu tư hạ tầng của các chủ đầu tư. Theo kế hoạch năm 2018, Ban Quản lý Các Khu chế xuất và Công nghiệp Cần Thơ yêu cầu các chủ đầu tư hạ tầng phải nhanh chóng hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng và đầu tư hạ tầng. Cụ thể đối với KCN Hưng Phú 1 (cụm A) do Quỹ Đầu tư và Phát triển thành phố làm chủ đầu tư phải hoàn thành đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật và nhà máy xử lý nước thải. Công ty cổ phần KCN Sài Gòn-Cần Thơ tiếp tục thực hiện giải phóng mặt bằng khu 35ha của KCN Hưng Phú 1 (cụm B). Chi nhánh Công ty TNHH MTV Vật liệu Xây dựng và Xây lắp Thương mại BMC Cần Thơ phải giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng kỹ thuật ít nhất 15ha trong năm 2018.

Mới đây, trong chuyến đi kiểm tra tiến độ của KCN Hưng Phú 1 (cụm A), Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Võ Thành Thống chỉ đạo: Thành phố đang rất cần đất sạch sẵn có tại các KCN để các nhà đầu tư thứ cấp vào thuê. Do đó, Ban Quản lý Các Khu chế xuất và Công nghiệp Cần Thơ cùng các sở, ngành hữu quan cần nghiên cứu đề xuất các biện pháp xử lý các chủ đầu tư hạ tầng KCN triển khai chậm tiến độ. Thành phố sẽ xem xét phương án yêu cầu chủ đầu tư KCN phải thực hiện kỹ quỹ đối với những phần diện tích chưa giải phóng mặt bằng. Chủ đầu tư nào không đảm bảo theo tiến độ thành phố sẽ có phương án xử lý hoặc xem xét giao lại cho nhà đầu tư có năng lực triển khai thực hiện.

MINH HUYỀN