Lúa có giá nên ngay sau khi thu hoạch lúa vụ đông xuân 2020-2021, nông dân xuống giống gieo sạ sớm vụ hè thu 2021. Song, vụ hè thu rơi vào cao điểm mùa nắng nóng. Do vậy, nông dân không được chủ quan, cần phải chuẩn bị thật tốt trước khi xuống giống, tránh nguy cơ rủi ro do hạn mặn, sâu bệnh...

Nông dân ở huyện Thới Lai vệ sinh đồng ruộng chuẩn bị sản xuất vụ lúa hè thu 2021.

Nông dân hào hứng trước vụ hè thu

Vụ lúa đông xuân nông dân không chỉ trúng mùa mà còn bán lúa giá rất cao, với mức lợi nhuận đạt cao kỷ lục trong nhiều năm qua. Vì thế, ngay sau khi thu hoạch lúa đông xuân, nông dân có lúa đông xuân thu hoạch sớm đã hào hứng bắt tay vệ sinh đồng ruộng, làm đất và chuẩn bị nguồn lúa giống... để có thể gieo sạ sớm nhất.

Ông Nguyễn Văn Lợi ngụ ấp Thới Phước, xã Thới Tân, huyện Thới Lai, cho biết: “Ngay sau thu hoạch lúa đông xuân, tôi mua lúa giống và vệ sinh đồng ruộng nhằm kịp xuống giống vụ hè thu ngay trong tháng Giêng âm lịch. Vụ hè thu này, 4 công lúa của tôi sẽ gieo sạ giống OM 380. Vụ đông xuân rồi, tôi sạ lúa Ðài Thơm 8, đạt được năng suất tới 1,2 tấn/công, bán với giá 6.300 đồng/kg, có lời khoảng 5 triệu đồng/công”. Ông Huỳnh Văn Diệu ngụ ấp Thới Hòa, thị trấn Thới Lai, huyện Thới Lai, cho biết: “Tôi đang làm đất để gieo sạ sớm vụ lúa hè thu tận dụng cơ hội giá lúa đang cao. Dự kiến gieo sạ vào ngày 27-1 âm lịch và vụ này sạ giống lúa chất lượng cao OM 5451. Hiện tôi đã mua lúa giống cấp xác nhận từ một cơ sở lúa giống có uy tín nhằm đảm bảo chất lượng hạt giống, giúp cây lúa khỏe mạnh ngay từ lúc mới gieo sạ”.

Vụ hè thu, chi phí sản xuất lúa thường tăng so với vụ đông xuân do nông dân tốn thêm chi phí bơm nước và sử dụng phân bón nhiều hơn vì đồng ruộng không được bồi bổ phù sa như hồi vụ đông xuân. Tuy nhiên, hệ thống thủy lợi đảm bảo chủ động nước tưới tiêu để phục vụ sản xuất và giá lúa đầu ra đang có nhiều thuận lợi, nông dân tin tưởng sẽ tiếp tục có vụ lúa hè thu thắng lợi. Theo anh Nguyễn Văn Tuấn ở khu vực Tân Phước, phường Tân Hưng, quận Thốt Nốt, nhờ được Nhà nước đầu tư hệ thống kênh mương thủy lợi khá tốt nên ở đây không lo thiếu nguồn nước sản xuất. Tuy nhiên, vụ lúa hè thu này, dự báo chi phí sản xuất có thể tăng từ 200.000-300.000 đồng/công so với vụ đông xuân. Nhưng điều đáng mừng là giá lúa đầu ra đang tốt, nông dân tin tưởng vụ lúa hè thu tiếp tục có lời cao nếu giá lúa tiếp tục duy trì ở mức từ 6.000 đồng/kg trở lên như vừa qua.

Chủ động phòng tránh thiên tai, rủi ro

Nhìn chung nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp trên địa bàn TP Cần Thơ đảm bảo khá tốt và thời điểm này hạn mặn tại các địa phương vùng ÐBSCL không như cùng kỳ các năm 2016 và 2020. Tuy nhiên, tình hình nguồn nước và hạn mặn vẫn còn diễn biến rất phức tạp và khó đoán do phụ thuộc nhiều vào lưu lượng dòng chảy từ sông Mekong. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) TP Cần Thơ khuyến cáo nông dân và chính quyền tại các địa phương không được chủ quan cần cập nhật thường xuyên và kịp thời các thông tin dự báo khí tượng, thủy văn và tình hình hạn mặn để chủ động ứng phó. Ðồng thời, cần quan tâm làm thủy lợi nội đồng, kịp thời phát quang cây cỏ, nạo vét kênh mương, thông thoáng dòng chảy… đảm bảo nguồn nước ngọt phục vụ sản xuất.

Ông Trần Thái Nghiêm, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT TP Cần Thơ, lưu ý: “Nông dân không nên vì lúa đang có giá cao mà xuống giống lúa hè thu một cách vội vã, không đảm bảo theo các quy trình kỹ thuật và thời gian cách ly giữa 2 vụ lúa là 3 tuần lễ nhằm cắt đứt mầm sâu bệnh. Ngành Nông nghiệp và các cơ quan chức năng tại địa phương cần hướng dẫn, vận động nông dân tuân thủ lịch thời vụ được ngành chức năng khuyến cáo, đồng thời thực hiện tốt các giải pháp vệ sinh đồng ruộng, xử lý rơm rạ, làm đất, chọn giống tốt và phù hợp. Chú ý sản xuất các giống lúa chất lượng cao và sản xuất theo hướng an toàn, đạt theo các tiêu chuẩn chất lượng đáp ứng nhu cầu thị trường. Hiện giá cả đầu ra của lúa gạo hàng hóa tương đối thuận lợi, nhưng giá lúa về lâu dài rất khó đoán nên các địa phương cần tiếp tục quan tâm vào cuộc vận động nông dân tăng cường liên kết phát triển mô hình “cánh đồng lớn” gắn với hợp đồng bao tiêu của các doanh nghiệp để ổn định đầu ra, phòng tránh rủi ro.

Sở NN&PTNT TP Cần Thơ cũng vừa ban hành Công văn số 457/SNN&PTNT ngày 3-3-2021 về một số vấn đề cần lưu ý trong chỉ đạo sản xuất vụ lúa hè thu năm 2021 đến các trung tâm, chi cục và phòng ban chuyên môn thuộc sở và phòng kinh tế, phòng NN&PTNT tại các địa phương. Theo đó, Sở NN&PTNT TP Cần Thơ yêu cầu, sau khi thu hoạch lúa đông xuân, các địa phương tích cực vận động nông dân chuyển đổi trồng cây màu trên nền đất lúa kém hiệu quả. Ðối với những địa phương không xuống giống được vụ màu, thực hiện xuống giống lúa đảm bảo cách ly giữa vụ đông xuân 2020-2021 và vụ hè thu ít nhất 3 tuần.

Các địa phương bố trí mùa vụ trên cơ sở khung thời vụ của thành phố kết hợp với biện pháp “Xuống giống né rầy, đồng loạt, tập trung cho từng vùng, từng cánh đồng, lưu ý tình hình hạn đầu vụ”, chỉ đạo không xuống giống kéo dài, không để trên cùng một cánh đồng có nhiều trà lúa đan xen. Các địa phương bố trí mùa vụ trên cơ sở khung thời vụ của thành phố; chỉ đạo không xuống giống kéo dài, không để trên cùng một cánh đồng có nhiều trà lúa đan xen.

Dự kiến lịch thời vụ gieo sạ lúa hè thu 2021 gồm 2 đợt, đợt 1 từ ngày 19 đến 25-3-2021 (nhằm ngày 7 đến 13-2 âm lịch); đợt 2 từ ngày 9 đến 15-4-2021 (nhằm ngày 28-2 đến 4-3 âm lịch). Tuy nhiên, lịch thời vụ này chỉ mang tính tham khảo, tùy vào điều kiện thực tế, các địa phương xây dựng lịch thời vụ và tổ chức xuống giống tập trung, đồng loạt trên từng khu vực cho phù hợp.

Về cơ cấu giống trong vụ hè thu, cần chú ý chọn gieo trồng các giống lúa có đặc tính kháng tốt với các đối tượng rầy nâu, muỗi hành, bệnh vàng lùn, lùn xoắn lá... Mỗi vùng, mỗi cánh đồng nên bố trí 1-3 giống chủ lực và nên bố trí các giống có thời gian sinh trưởng tương đồng trên cùng cánh đồng. Ðẩy mạnh khuyến cáo và hướng dẫn nông dân sử dụng giống lúa cấp giống xác nhận, sử dụng các giống chất lượng cao chủ lực như giống OM 4218, OM 5451, OM 4900 và OM 6976… và giữ tỷ lệ cơ cấu giống IR50404 dưới mức 15% diện tích.

Ðể giảm được tối đa các chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm, Sở NN&PTNT TP Cần Thơ đề nghị các địa phương tích cực hỗ trợ nông dân đẩy mạnh cơ giới hóa, ứng dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Ðặc biệt, áp dụng các giải pháp “3 giảm, 3 tăng”, “1 phải, 5 giảm”, tưới tiêu tiết kiệm nước, công nghệ sinh thái, sản xuất và sử dụng chế phẩm sinh học (nấm xanh, Ometar…) trong quản lý sâu rầy, chú ý không sử dụng thuốc trừ sâu trong giai đoạn từ 0 đến 40 ngày sau sạ…

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG