TP Cần Thơ đang phấn đấu trở thành thành phố công nghiệp trước năm 2020. Trong đó, phát triển các khu công nghiệp (KCN), khu chế xuất tập trung được xem là một trong những giải pháp quan trọng tiến đến mục tiêu trên. Trên địa bàn TP Cần Thơ hiện có 8 KCN tập trung, song, hạ tầng KCN chưa hoàn chỉnh, môi trường đầu tư, chính sách ưu đãi thu hút đầu tư chưa hấp dẫn nhà đầu tư. Bên cạnh đó, hiện nay vấn đề môi trường tại các KCN khá bất cập khi các KCN chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Trao đổi vấn đề này với phóng viên Báo Cần Thơ, ông Võ Thanh Hùng, Trưởng Ban Quản lý Các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ, cho biết:

- Trên địa bàn TP Cần Thơ hiện có 8 KCN đã cho thuê 561,45ha đất công nghiệp. Trong đó KCN Trà Nóc 1 (135ha) đã lấp đầy 100%; KCN Trà Nóc 2 (155ha) lấp đầy 94,8% diện tích đất công nghiệp; KCN Hưng Phú 1 (270ha) đã cho thuê 28,8ha đất công nghiệp; KCN Hưng Phú 2A (134ha) hiện đã lấp đầy 15,51% diện tích đất công nghiệp; KCN Hưng phú 2B (62,63ha) đã hoàn thành các thủ tục pháp lý và triển khai quyết định thu hồi tổng thể ra dân, hiện Công ty TNHH MTV Xây dựng Hạ tầng KCN Cần Thơ đang kết hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất quận Cái Răng kiểm tra lại phương án bồi thường tổng thể cho toàn khu với tổng diện tích 62,63ha; KCN Thốt Nốt - giai đoạn 1 (150,55ha), hiện có 9 dự án với vốn đầu tư 125,145 triệu USD. Trung tâm Xây dựng Hạ tầng KCN Thốt Nốt đang triển khai phân kỳ 1 – giai đoạn 2 khoảng 150,5ha; khu tái định cư Thới Thuận 24,23ha và đã tổ chức bốc thăm chia nền tái định cư cho các hộ dân được 78 nền. KCN Ô Môn, Bắc Ô Môn và KCN Thốt Nốt giai đoạn 2 đang tiến hành quy hoạch tỷ lệ 1/2000.

* Thời gian qua, quá trình kêu gọi đầu tư vào các KCN trên địa bàn thành phố như thế nào, thưa ông?

- Tiến trình kêu gọi đầu tư vào các KCN, khu chế xuất trên địa bàn thành phố thời gian qua khá tốt và đạt được một số kết quả khả quan. Song từ năm 2011 bị khựng lại, vướng một số khó khăn nhất định. Nguyên nhân chủ yếu do ảnh hưởng từ khủng hoảng kinh tế thế giới, tình hình lạm phát, thực hiện Nghị Quyết 11 của Thủ tướng Chính phủ thắt chặt tiền tệ giảm lạm phát, lãi suất ngân hàng ở mức khá cao nhà đầu tư khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn. Việc này ảnh hưởng không ít đến thu hút đầu tư cơ sở hạ tầng và tình hình sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp (DN). Thêm vào đó, cơ chế, chính sách bồi hoàn giải tỏa thường xuyên thay đổi, Cần Thơ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương nên giá đất cạnh tranh. Công tác giải phóng mặt bằng các KCN gần như giậm chân tại chỗ trong thời gian qua. Bên cạnh đó, cơ chế ưu đãi của thành phố cho các DN đầu tư vào KCN không còn nên không hấp dẫn nhà đầu tư. Ngoài ra, chi phí đầu tư cơ sở hạ tầng các KCN khá cao dẫn đến hiệu quả kinh tế thấp và giá thành cho thuê lại đất công nghiệp tại các KCN cao là một trong những nguyên nhân khiến nhà đầu tư cân nhắc. Thời gian qua, Chính phủ quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng cho thành phố, chẳng hạn: Cầu Cần Thơ, Cảng Cái Cui... tuy nhiên, hiện các tàu tải trọng lớn không thể ra vào các cảng đang là trở ngại lớn cho phát triển công nghiệp của TP Cần Thơ nói riêng và Đồng bằng sông Cửu Long nói chung...

Quý I/2013, dự kiến nhà máy xử lý nước thải tập trung KCN Thốt Nốt đưa vào sử dụng góp phần giải quyết vấn đề môi trường cho KCN này.

Vì vậy, trong năm 2012, Ban Quản lý Các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ (gọi tắt là Ban Quản lý) sẽ đẩy mạnh đầu tư hạ tầng thu hút nhà đầu tư thứ cấp để sớm lấp đầy các KCN. Để có “đất sạch” thu hút đầu tư vào các KCN trên địa bàn thành phố, Ban quản lý đã chỉ đạo các công ty xây dựng hạ tầng KCN phối hợp chặt chẽ với Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng các quận có KCN (đặt biệt là 3 khu Hưng Phú 1, Hưng Phú 2A và Hưng Phú 2B) nhanh chóng đền bù, xây dựng khu tái định cư để có nơi di dời dân. Song song đó, thực hiện đền bù giải tỏa KCN. Tập trung mọi nguồn lực, phân kỳ đầu tư và tiến hành đền bù, giải tỏa, san lấp mặt bằng các KCN đã được thành lập (Thốt Nốt 1, Hưng Phú 1, Hưng Phú 2A, Hưng Phú 2B). Đẩy mạnh xây dựng hạ tầng kỹ thuật KCN để phục vụ cho các DN đến thuê đất.

* Hiện phần lớn các KCN trên địa bàn thành phố chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung. Vấn đề này được Ban Quản lý giải quyết như thế nào để đảm bảo sự phát triển bền vững của KCN?

- Đối với các KCN được thành lập sau năm 2005, Ban Quản lý căn cứ theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2005, bắt buộc các đơn vị kinh doanh kết cấu hạ tầng kỹ thuật phải đầu tư hệ thống thoát nước thải trước khi đưa dự án đi vào hoạt động. Trên cơ sở này, Ban Quản lý mới xem xét, cấp chứng nhận đầu tư cho các DN đầu tư thứ cấp.

Đối với các KCN được thành lập trước năm 2005, cụ thể như: KCN Thốt Nốt, KCN Trà Nóc 1, 2, chưa có hệ thống thoát nước thải tập trung. Để giải quyết vấn đề môi trường tại các KCN này, đặc biệt là môi trường nước thời gian qua, khi nhà đầu tư vào các KCN này, Ban Quản lý yêu cầu DN phải đầu tư hệ thống xử lý nước thải cục bộ, xử lý đạt loại B theo tiêu chuẩn, Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về nước thải, mới được xả vào đường ống xử lý chung của KCN. Ngoài ra, ngày 19-8-2011, Trung tâm Xây dựng Hạ tầng KCN Thốt Nốt cùng Công ty Cổ phần kỹ thuật Seen tổ chức lễ khởi công xây dựng hệ thống thoát nước thải KCN Thốt Nốt công suất 5.000 m3/ngày đêm, cho 2 giai đoạn, với tổng kinh phí đầu tư trên 80 tỉ đồng. Công suất giai đoạn 1 = giai đoạn 2 (2.500m3/ngày đêm), có vốn đầu tư trên 50,4 tỉ đồng (bao gồm cả hệ thống thu gom nước thải). Diện tích xây dựng nhà máy 13.000m2, nằm tại Khu C, KCN Thốt Nốt. Dự kiến sẽ hoàn thành đưa vào sử dụng vào quý I/2013.

Còn đối với KCN Trà Nóc, hiện Công ty TNHH MTV Xây dựng Hạ tầng KCN Cần Thơ đã lập dự án xây dựng nhà máy xử lý nước thải tập trung và trình Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố xem xét, thẩm định. Sau đó trình UBND thành phố phê duyệt dự án và kế hoạch đầu thầu để triển khai thực hiện. Dự kiến trong quý II/2012, sẽ tổ chức đấu thầu dự án đầu tư hệ thống thoát nước thải KCN Trà Nóc...

* Trong thời gian chờ nhà máy xử lý nước thải của các KCN trên vận hành, Ban Quản lý đã hướng dẫn công tác đánh giá tác động môi trường, xây dựng nhà máy xử lý nước thải cho các DN như thế nào, thưa ông?

- UBND thành phố đã ủy quyền cho Ban Quản lý tổ chức thẩm định và phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường đối với các dự án đầu tư trong khu chế xuất, KCN. Hàng năm, Ban Quản lý chủ trì, phối hợp với Chi cục môi trường Tây Nam bộ (Bộ Tài nguyên và Môi trường), Sở Tài nguyên và Môi trường TP Cần Thơ, Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, sở ngành có liên quan, cơ quan, Viện Trường và các chuyên gia có kinh nghiệm trong lĩnh vực bảo vệ môi trường tổ chức các lớp tập huấn, phổ biến các quy định

Đến nay, các khu chế xuất và công nghiệp Cần Thơ có 205 dự án còn hiệu lực (trong đó có 166 dự án đang hoạt động, 17 dự án đang xây dựng, 22 dự án chưa triển khai), với tổng vốn đầu tư đăng ký khoảng 1,631 tỉ USD. Trong đó: - KCN Trà Nóc 1 có 123 dự án, vốn đăng ký 339,349 triệu USD; - KCN Trà Nóc 2 có 55 dự án, vốn đăng ký 527,575 triệu USD; - KCN Hưng Phú 1 có 5 dự án (trong đó có 3 dự án hình thành trước khi thành lập KCN), đã đi vào hoạt động 3 dự án, vốn đăng ký 122,462 triệu USD; - KCN Hưng Phú 2A hiện có 4 dự án, vốn đăng ký 85,220 triệu USD; - KCN Thốt Nốt - giai đoạn 1 hiện có 9 dự án với vốn đầu tư 125,145 triệu USD.

hiện hành về công tác bảo vệ môi trường; kỹ thuật bảo vệ môi trường cho các DN đang hoạt động trong khu chế xuất, KCN...

Đối với các dự án đang hoạt động trong khu chế xuất, KCN, Ban Quản lý hướng dẫn các DN liên hệ với các đơn vị khoa học công nghệ, môi trường, các trung tâm và công ty tư vấn lập báo cáo đánh giá tác động môi trường cho dự án để các cơ quan có thẩm quyền xem xét, tổ chức thẩm định và phê duyệt theo quy định hiện hành. Sau khi các dự án được thông qua báo cáo đánh giá tác động môi trường, tùy theo từng loại hình cụ thể, DN sẽ đầu tư các hạng mục, công trình bảo vệ môi trường như đầu tư hệ thống xử lý khí thải, nhà máy xử lý nước thải... Ban Quản lý chỉ có chức năng, nhiệm vụ xác nhận hoàn thành các công trình bảo vệ môi trường của dự án theo đề nghị của DN. Trên cơ sở đó, Ban Quản lý thành lập đoàn kiểm tra thực tế, thu mẫu hiện trường, có ý kiến xem xét, đánh giá sau cùng... qua đó, góp phần bảo vệ môi trường trong các KCN hiện hữu.

* Xin cảm ơn ông!

TUYẾT TRINH (thực hiện)