Phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lãng phí luôn là vấn đề được các cấp, các bộ, ngành đặc biệt quan tâm. Trong đó, công tác phòng, chống lãng phí đang đặt ra nhiều yêu cầu bức thiết. Chính phủ đã ban hành Nghị định quy định xử lý trách nhiệm liên quan công tác tiết kiệm, chống lãng phí. TP Cần Thơ cũng đã có nhiều động thái để công tác phòng, chống lãng phí đi vào chiều sâu, nhất là trong vấn đề rà soát các dự án sau khi hợp nhất tỉnh, thành, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.

Các sở, ngành thành phố nghiên cứu báo cáo, danh mục dự án tồn đọng, kéo dài. Ảnh: S.H

Quyết liệt phòng, chống lãng phí

Ngay từ đầu năm 2026, UBND TP Cần Thơ đã ban hành Chương trình tiết kiệm, chống lãng phí. Thành phố xác định tiết kiệm, chống lãng phí, gắn với thực hiện hiệu quả nhiệm vụ, giải pháp phát triển kinh tế, xã hội và chuyển đối số. Đồng thời, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng tài chính, ngân sách; tăng cường quản lý, sử dụng tài sản công đúng tiêu chuẩn, định mức... Thành phố tập trung rà soát, kiên quyết loại bỏ những dự án kém hiệu quả, dự án chưa thật sự cần thiết, cấp bách, ưu tiên vốn cho các dự án trọng điểm, cấp bách, tạo động lực phát triển nhanh và bền vững.

Thành phố đã rà soát và xác định có 120 dự án đầu tư ngoài ngân sách gặp khó khăn, vướng mắc, tồn đọng, kéo dài. Trong đó, có 99 dự án chậm tiến độ triển khai do vướng giải phóng mặt bằng, thủ tục đất đai, đầu tư, xây dựng… Theo UBND thành phố, đối với 99 dự án chậm tiến độ sẽ tiếp tục phân loại, xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, phương án và lộ trình thực hiện, nhằm xử lý dứt điểm, tránh kéo dài, gây lãng phí nguồn lực đất đai và ảnh hưởng môi trường đầu tư của thành phố. Ông Lê Quang Tùng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, yêu cầu các sở, ngành, địa phương phải tiến hành rà soát, tham mưu thành phố triển khai cụ thể, thực chất, có hiệu quả các dự án trên địa bàn. 

Trách nhiệm nặng nề nếu buông lỏng quản lý

Nhằm phòng ngừa từ sớm, từ xa tình trạng lãng phí, Chính phủ ban hành các hình thức kỷ luật, bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí và tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí. Theo Nghị định 267/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí, người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, quản lý để xảy ra hành vi gây lãng phí ở cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, lĩnh vực thuộc thẩm quyền được giao quản lý, phụ trách trực tiếp, bị xem xét áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách nếu để xảy ra hành vi gây lãng phí bị xử lý hình sự bằng hình thức phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù đến 3 năm; kỷ luật cảnh cáo nếu để xảy ra hành vi gây lãng phí bị xử lý hình sự bằng hình thức phạt tù từ trên 3-7 năm; kỷ luật cách chức, nếu để xảy ra hành vi gây lãng phí bị xử lý hình sự bằng hình thức phạt tù từ trên 7-20 năm, chung thân hoặc tử hình.

Bên cạnh đó, cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý cũng có thể bị cách chức nếu đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo do có hành vi gây lãng phí mà tái phạm, trừ trường hợp bị xem xét xử lý trách nhiệm hình sự; có hành vi gây lãng phí lần đầu gây thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng chưa đến mức buộc thôi việc, bãi nhiệm, người vi phạm có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và thuộc một trong các trường hợp được giảm nhẹ mức kỷ luật theo quy định; trường hợp thực hiện theo mệnh lệnh, quyết định của cấp trên mà không biết các quyết định, mệnh lệnh đó là trái pháp luật thì được xem xét giảm nhẹ mức kỷ luật.

Cán bộ, công chức vi phạm lần đầu, gây thiệt hại từ 2 triệu đồng đến dưới 50 triệu đồng; vi phạm lần đầu, gây thiệt hại từ 50-75 triệu đồng và thuộc một trong các trường hợp được giảm nhẹ mức kỷ luật theo quy định; thực hiện hành vi không ban hành hoặc chậm ban hành, sửa đổi, bổ sung văn bản quy phạm pháp luật về định mức, tiêu chuẩn, chế độ trong lĩnh vực tiết kiệm, chống lãng phí, gây lãng phí, sẽ bị kỷ luật khiển trách. Hình thức kỷ luật cảnh cáo áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách mà tái phạm, trừ trường hợp bị xem xét xử lý trách nhiệm hình sự; có hành vi vi phạm lần đầu, gây thiệt hại từ 50-75 triệu đồng.

Công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cách chức đối với công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý hoặc cảnh cáo đối với công chức, viên chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý mà tái phạm, trừ trường hợp bị xem xét xử lý trách nhiệm hình sự; có hành vi gây lãng phí lần đầu gây thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng người vi phạm không có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và thuộc một trong các trường hợp tăng nặng mức kỷ luật theo quy định của pháp luật về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức, sẽ bị buộc thôi việc.

Nghị định nêu rõ, trách nhiệm bồi thường được xác định tương ứng với mức độ lỗi, trách nhiệm và vi phạm của từng người có hành vi vi phạm, bảo đảm khách quan, công bằng, công khai và phù hợp với tính chất, mức độ vi phạm. Trường hợp không có căn cứ xác định được mức độ trách nhiệm và vi phạm của từng người thì trách nhiệm bồi thường được chia đều cho từng người.

SƠN HÀ