* Ghi chép: Lý Truyền

“Hiện nay, dù khoa học phát triển nhưng chưa tìm ra bất cứ một loại thuốc nào thay thế cho máu. Vì thế, nguồn máu để phục vụ cấp cứu, điều trị cho bệnh nhân đều do những người hiến máu tình nguyện (HMTN) hiến tặng. Những người HMTN có thể là học sinh, sinh viên, cán bộ công chức, tiểu thương, nông dân chân lấm tay bùn... họ cho đi giọt máu để cho thêm sự sống, cho thêm tiếng cười và vòng tay yêu thương”-Bác sĩ Nguyễn Ngọc Huỳnh, Giám đốc Trung tâm Huyết học-Truyền máu (TT HH-TM) Cần Thơ tâm tình.

Ngày 31-3, có mặt tại Khoa Tiếp nhận hiến máu nhân đạo, TT HH-TM Cần Thơ, tôi thấy có rất nhiều người đang hiến máu. Em Lê Hoàng Tuấn, sinh viên năm thứ 4, Trường ĐH Y Dược Cần Thơ, tươi cười kể: “Tụi em là sinh viên y khoa nên hiểu rất rõ việc hiến máu cứu người. Mặt khác, do không ảnh hưởng đến sức khỏe nên không cần vận động, sinh viên y khoa cũng tình nguyện hiến máu. Khi đi thực tập ở các bệnh viện, thấy cảnh bệnh nhân nằm chờ truyền máu tội lắm”. Bên cạnh Tuấn là hai bạn Trần Minh Sang, Tăng Trường Phước, đều là sinh viên Trường ĐH Y Dược Cần Thơ cũng đang hiến máu. Trong ngày 31-3, có 12 người đến TT HH-TM hiến máu, trong số đó hơn phân nửa là học sinh, sinh viên.

Tuy nhiên, gần đây, nhờ sự xắn tay tham gia chỉ đạo, vận động từ UBND các xã, phường, nhiều người dân cũng hăng hái tham gia hiến máu. Một trong những đơn vị đó là phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều. Ngay từ tháng 2, phường đã tổ chức hiến máu. Chỉ trong 1 đợt, phường đã huy động được 216 đơn vị máu (chỉ tiêu trên giao là 288 đơn vị máu). Bà Bùi Thị Nga, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ phường Hưng Lợi nói: “UBND phường rất quan tâm đến công tác hiến máu, trích kinh phí hỗ trợ mỗi người hiến máu 20.000 đồng. Ngoài ra, ở một vài khu vực cũng vận động mạnh thường quân hỗ trợ thêm cho người hiến máu. Ban đầu, công tác vận động cũng khó khăn, chúng tôi xác định nên tập trung chủ yếu vận động lực lượng sinh viên ở nhà trọ, đoàn viên thanh niên... đây là lực lượng trẻ, mạnh khỏe, suy nghĩ tiến bộ. Họ đi hiến máu được một lần rồi, về thấy khỏe mạnh là họ lại tiếp tục hiến tiếp. Từ đó, phong trào HMTN phát triển. Hiện nay, một số người ở khu vực hỏi tôi chừng nào mới có đợt hiến máu để họ đăng ký”.

Lê Hoàng Tuấn, sinh viên Trường ĐH Y Dược Cần Thơ đang hiến máu tại Trung tâm Huyết học-Truyền máu Cần Thơ. Ảnh: Đoàn Lý

Cũng với cách thức ấy mà trong năm 2009, phường Trường Lạc, quận Ô Môn đã vận động được 175 đơn vị máu (đạt 118% kế hoạch năm). Đây cũng là địa phương làm tốt công tác HMTN trong nhiều năm liền. Ông Nguyễn Văn Sánh, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ phường Trường Lạc, cho biết: “UBND phường thành lập Ban Vận động phong trào hiến máu tình nguyện, trong đó, Phó Chủ tịch UBND phường là Trưởng ban, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ là Phó ban và các thành viên gồm các ban ngành, đoàn thể; bí thư hoặc trưởng các khu vực. Bước đầu, chúng tôi triển khai ý nghĩa của việc hiến máu cứu người trong nội bộ cấp phường, khu vực. Sau đó, những người này tuyên truyền, vận động quần chúng tham gia. Điều đáng lưu ý là mỗi cán bộ, đảng viên của phường luôn gương mẫu, đi đầu trong phong trào HMTN để làm gương cho người dân hưởng ứng theo”. Từ đó, phong trào HMTN ở phường Trường Lạc phát triển mạnh, thu hút nhiều người dân tham gia. Ông Nguyễn Văn Nhựt, Trưởng khu vực Bình Lợi, cho biết: “Trước đây, công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia HMTN gặp nhiều khó khăn. Do trình độ nhận thức của người dân còn hạn chế, nên không ít người còn e ngại, sợ hiến máu sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe. Chúng tôi tuyên truyền hiến máu là nghĩa cử cao đẹp, vừa giúp bệnh nhân vượt qua lúc nguy kịch, vừa giúp mình xét nghiệm có bị mắc chứng bệnh nào hay không mà có biện pháp điều trị kịp thời. Chúng tôi vận động người dân trong khu vực theo hình thức “mưa dầm, thấm đất”, nêu điển hình những người từng tham gia hiến máu, sức khỏe của họ vẫn bình thường, không hề bị ảnh hưởng gì như bà con từng nghĩ”.

Dần dần, nhận thức của người dân về việc hiến máu cứu người có chuyển biến, nhất là trong lực lượng thanh niên. Anh Đào Việt Vũ, thanh niên người dân tộc Khmer, đã nhiều lần tham gia HMTN. Dù cuộc sống gia đình khó khăn, anh đang làm công nhân ở Khu công nghiệp Trà Nóc nhưng hễ chính quyền địa phương phát động phong trào hiến máu là có mặt anh. Bởi anh luôn tin rằng giọt máu của mình sẽ giúp ích được nhiều bệnh nhân nghèo vượt qua được cơn nguy kịch, giành giật mạng sống với tử thần. Anh Vũ cho biết: “Mỗi đợt hiến máu, các anh ở khu vực tập hợp người tham gia hiến máu tại nhà thông tin khu vực, rồi lo ăn, uống và xe đưa rước đi đến địa điểm hiến máu. Không những vậy, sau khi hiến máu xong, các anh thường xuyên tới lui thăm hỏi, xem tình hình sức khỏe có triệu chứng gì khác thường hay không? Thấy được quan tâm, tôi rất phấn khởi, nên đã mạnh dạn tuyên truyền trong gia đình, bạn bè và bà con lối xóm hưởng ứng phong trào HMTN”.

Nhận thức được lợi ích của việc hiến máu cứu người, trong lúc đi uống cà phê, anh Vũ thường vận động thanh niên trong xóm cùng nhau HMTN. Anh thường lấy mình làm điển hình để xua tan đi tâm lý sợ sệt, e dè trong suy nghĩ của thanh niên địa phương. Từ đó, trong mỗi đợt HMTN, ở khu vực Bình Lợi có từ 7 đến 9 thanh niên người dân tộc Khmer tham gia hiến máu, đã tạo nên phong trào HMTN sôi nổi và là điểm sáng được chính quyền, các ban ngành đoàn thể ở địa phương đánh giá cao.

Nhiều người HMTN mà không đòi hỏi bất cứ một chế độ nào. Anh Ngô Quang Thuấn, nhân viên Khoa Tiếp nhận hiến máu nhân đạo, TT HH-TM Cần Thơ kể: “Mỗi ngày, chúng tôi tiếp nhận khoảng 5-10 người đến trung tâm hiến máu. Họ thuộc đủ mọi thành phần, đủ mọi lứa tuổi nhưng có chung tấm lòng vì người bệnh. Có nhiều người khi chúng tôi đưa phần tiền bồi dưỡng, họ còn ngạc nhiên hỏi có tiền bồi dưỡng nữa hả? Một số người không nhận phần tiền này, họ để lại trung tâm. Chúng tôi lập sổ vàng ghi nhận những tấm lòng và số tiền này rồi cuối năm trao cho những người già neo đơn, trẻ khuyết tật...”. Trung bình một tháng tại Khoa Tiếp nhận hiến máu nhân đạo đón tiếp trên 100 người đến HMTN. Họ không chỉ là những sinh viên, học sinh mà còn là những tiểu thương, nông dân chân chất. Bác sĩ Nguyễn Ngọc Huỳnh, Giám đốc TT HH-TM Cần Thơ, cho biết: “Trước đây, chúng tôi chỉ tiếp nhận người đến HMTN từ thứ 2 đến thứ 6 trong tuần nhưng gần đây chúng tôi tiếp nhận cả vào ngày thứ 7 và chủ nhật. Thậm chí, khi người đến hiến máu trong giờ nghỉ trưa, chúng tôi cũng sẵn sàng nhận máu. Tôi thường động viên các em ở bộ phận nhận máu phải thật nhẹ nhàng, tôn trọng những người cho máu, dù có hết giờ nhưng cũng luôn vui vẻ đón tiếp”.

Ở TP Cần Thơ, phong trào HMTN đã có bước phát triển rõ rệt, năm sau số lượng máu nhận được luôn cao hơn năm trước. Đặc biệt, trong quí I/2010, số lượng máu thu nhận đã đạt gần 5.000 đơn vị máu, so với cùng kỳ tăng hơn 24%. Bác sĩ Tống Xuân Thủy, Ban vận động HMTN TP Cần Thơ, cho biết: “Năm nay phong trào HMTN có nhiều chuyển biến rõ rệt. Ngay từ đầu năm đã có nhiều xã, phường, thị trấn đăng ký và tổ chức HMTN”. Tuy phong trào HMTN phát triển mạnh nhưng những người làm công tác hiến máu vẫn chưa hết âu lo. Bác sĩ Nguyễn Ngọc Huỳnh cho biết: “Về lý thuyết thì phong trào HMTN có bước phát triển, lãnh đạo từ trung ương đến địa phương quan tâm chỉ đạo, đầu tư kinh phí cũng cao hơn so với các năm trước. Khả năng cung cấp máu và chế phẩm máu đáp ứng nhu cầu điều trị của bệnh nhân đạt 90%. Tuy nhiên, phong trào chưa ổn định, mang tính thời vụ. Chẳng hạn có những dịp ồ ạt hiến máu, có những thời điểm rất ít người đi hiến máu dẫn đến tình trạng khi thừa khi thiếu”.

Ở các quận, huyện, phong trào HMTN phát triển cũng chưa đồng đều. Chủ yếu ở các quận, huyện như Ninh Kiều, Bình Thủy, Vĩnh Thạnh... luôn đạt và vượt các chỉ tiêu; còn các đơn vị như quận Ô Môn, huyện Cờ Đỏ, Thới Lai... phong trào còn hạn chế, chưa có bước phát triển đồng bộ với các quận, huyện khác. Vì thế, hiện nay lực lượng hiến máu vẫn chủ yếu là sinh viên, thanh niên, một bộ phận cán bộ công chức... còn lực lượng người dân, đặc biệt là nông dân, công nhân tham gia hiến máu còn chưa nhiều. Bác sĩ Tống Xuân Thủy cho biết: “Chúng tôi luôn mong chính quyền ở các địa phương quan tâm, hỗ trợ Chữ thập đỏ làm tốt công tác vận động HMTN để phong trào có bước phát triển đồng bộ, ổn định. Từ đó góp phần cho lượng máu dự trữ dồi dào, đảm bảo cho công tác cấp cứu, điều trị cho bệnh nhân được tốt hơn”.