Những ngày này, đồng bào Khmer ở TP Cần Thơ rộn ràng đón Chôl Chnăm Thmây với tâm thế mới. Tết cổ truyền của đồng bào Khmer năm nay không chỉ dừng lại ở những nghi thức truyền thống bao đời được gìn giữ mà còn mang tầm vóc của một cột mốc lịch sử thiêng liêng: Năm mới đầu tiên của một Tây Đô hợp nhất để hòa vào “Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” từ thực tiễn sinh động của thành phố mang tầm vóc trung tâm vùng.

Việc hợp nhất địa giới hành chính từ tháng 7-2025 để hình thành một TP Cần Thơ mới không đơn thuần là một phép cộng cơ học về diện tích hay dân số, mà là sự hội tụ để tạo nên một cực tăng trưởng mới. Tầm vóc của vận hội mới hiện hữu rõ nét qua việc quy hoạch lại không gian phát triển. Sự thống nhất giữa quản lý công tác dân tộc và tôn giáo thông qua việc thành lập Sở Dân tộc và Tôn giáo đã tiếp thêm luồng sinh khí mới, tạo nên “thế trận lòng dân” vững chắc, lan tỏa khát vọng vươn lên.

Khởi nguồn của kỷ nguyên mới trong vùng đồng bào được minh chứng bằng những "con số biết nói" từ kết quả thực hiện Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021-2030. Theo đó, TP Cần Thơ sau sáp nhập, đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) có khoảng 494.133 người, chiếm 15,32% tổng dân số toàn thành phố. Trong đó, đồng bào Khmer với 411.345 người, chiếm 12,75% dân số toàn thành phố. Tính đến cuối năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của đồng bào DTTS trên địa bàn đạt khoảng 66 triệu đồng/năm, một bước nhảy vọt so với mức 51,6 triệu đồng của năm 2020. Đặc biệt, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào DTTS toàn thành phố đã giảm mạnh từ 3,75% năm 2023 xuống còn 1,84% năm 2024 và chỉ còn 1,58% vào cuối năm 2025.

Chiến lược công tác dân tộc trong tình hình mới không còn là những văn bản hành chính khô khan mà đã thực sự trở thành luồng sinh khí thổi vào từng phum sóc. Tại TP Cần Thơ, sự đổi mới về thể chế giúp chính sách dân tộc, tôn giáo không còn bị phân mảnh, mà được vận hành thông suốt, lấy hiệu quả thực chất và sự thụ hưởng của đồng bào làm thước đo hành động. Đặc biệt, thành phố đã thực hiện nhiều chính sách đặc thù đột phá, như hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế cho người có uy tín và chi ngân sách định kỳ để các chùa Nam tông Khmer tổ chức dạy chữ viết dân tộc mỗi dịp hè. Đây không chỉ là sự hỗ trợ về tài chính mà là sự trân trọng tinh hoa văn hóa, biến các ngôi chùa thành những "trung tâm bảo tồn sống", giúp tiếng nói và chữ viết Khmer luôn được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Diện mạo phum sóc rực rỡ hơn bao giờ hết khi hệ thống hạ tầng được đầu tư đồng bộ theo phương châm “đi trước một bước” để tạo đà phát triển. Đến nay, 100% xã vùng đồng bào DTTS đã có đường ô tô đến tận trung tâm được nhựa hóa hoặc bê tông hóa; 100% các ấp có đường ô tô từ thôn đến trung tâm xã được cứng hóa. Tỷ lệ hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia đạt tới 99,94%, trong khi 100% hộ đồng bào DTTS đã được tiếp cận nước sinh hoạt hợp vệ sinh. Những ngôi trường dân tộc nội trú khang trang, những trạm y tế đạt chuẩn 100% mọc lên từ trung tâm TP Cần Thơ đến những vùng xa xôi nhất chính là quả ngọt của sự ưu tiên nguồn lực từ Đảng và Nhà nước.

Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển toàn diện và hội nhập, công tác dân tộc, tôn giáo cũng đối mặt với những thách thức. Khoảng cách về mức sống và thụ hưởng dịch vụ giữa vùng dân tộc và đô thị vẫn còn hiện hữu; nguy cơ tái nghèo do thiên tai hay biến động thị trường luôn thường trực. Bên cạnh đó, các thế lực thù địch vẫn triệt để lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để tuyên truyền, kích động nhằm chia rẽ khối đại đoàn kết. Điều này đòi hỏi sự cảnh giác và bám sát địa bàn của đội ngũ cán bộ, đồng thời yêu cầu hoàn thiện hơn nữa thể chế và các chính sách đặc thù để khai thác tối đa lợi thế vùng miền.

Hướng tới tầm nhìn 2045, trọng tâm của công tác dân tộc, tôn giáo chuyển dịch mạnh mẽ sang ưu tiên đầu tư kết cấu hạ tầng liên vùng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh chuyển đổi số trong sản xuất hàng hóa. Việc phát huy giá trị văn hóa độc đáo của 3 dân tộc Kinh - Khmer - Hoa kết hợp với du lịch sinh thái miệt vườn và kinh tế xanh sẽ là chìa khóa để phát triển bền vững. Chính quyền thành phố đang nỗ lực trao cơ chế, Trung ương tiếp tục tiếp sức bằng Chương trình Mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030, tạo tiền đề để vùng đồng bào DTTS bứt phá.

Trong kỷ nguyên vươn mình, đồng bào Khmer không còn là đối tượng thụ hưởng thụ động mà đã trở thành chủ thể sáng tạo, trực tiếp đóng góp vào sự phồn vinh chung. Dẫu con đường phía trước còn nhiều thử thách, nhưng nguồn lực quý giá và bền vững nhất chính là ý chí tự lực, tự cường của mỗi người dân. Sự hòa quyện giữa giá trị truyền thống tốt đẹp và tư duy hiện đại chính là nội lực mãnh liệt để các phum sóc thực sự bứt phá, không để ai bị bỏ lại phía sau trong dòng chảy phát triển của thời đại.

Chào đón Chôl Chnăm Thmây 2026, chúng ta tin tưởng rằng các phum sóc sẽ ngày càng giàu đẹp, đời sống đồng bào ngày càng thịnh vượng. Đồng bào Khmer cùng với các dân tộc anh em khác đang tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình, viết tiếp trang sử vàng của vùng đất Tây Đô anh hùng trong tâm thế mới, tầm vóc mới.

HÀ TRIỀU