Những năm gần đây, các trường đại học, cao đẳng ở TP Cần Thơ luôn mở rộng qui mô, nâng cao chất lượng đào tạo ở các ngành thuộc lĩnh vực nông nghiệp để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế nông nghiệp cho ĐBSCL. Thế nhưng, lĩnh vực nông nghiệp của thành phố nói riêng và khu vực nói chung vẫn thiếu cán bộ; trong khi đó, nguồn tuyển sinh ở các cơ sở đào tạo ngày một khó khăn.

* Chưa đáp ứng nhu cầu

Trên địa bàn TP Cần Thơ hiện nay có khoảng 8 trường đại học (ĐH), cao đẳng (CĐ) và hầu hết các trường này đều có các ngành đào tạo thuộc lĩnh vực nông nghiệp với số lượng sinh viên tốt nghiệp hằng năm lên đến hàng nghìn người. Chỉ riêng năm 2010, Trường ĐH Cần Thơ có gần 300 sinh viên tốt nghiệp các ngành: Trồng trọt, Chăn nuôi, Thú y, Nông học, Công nghệ thực phẩm, Bảo vệ thực vật. Tại Trường CĐ Kinh tế - Kỹ thuật Cần Thơ, hằng năm có từ 900-1.000 sinh viên tốt nghiệp, trong đó, khoảng 50% là sinh viên ở khối ngành nông nghiệp. Theo ông Huỳnh Ngọc Chinh, Trưởng phòng Đào tạo Trường CĐ Kinh tế - Kỹ thuật Cần Thơ, số lượng sinh viên tốt nghiệp các ngành thuộc lĩnh vực nông nghiệp vẫn không đáp ứng đủ nhu cầu của thị trường lao động. Bằng chứng là sau khi trường tổ chức lễ tốt nghiệp, vẫn có không ít công ty tìm đến trường để tuyển lao động...

Giờ học thực hành của sinh viên ngành Chăn nuôi, Trường CĐ Kinh tế - Kỹ thuật Cần Thơ.

Ông Phạm Văn Quỳnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, cho biết: “Một trong những mục tiêu của TP Cần Thơ là phát triển nông nghiệp chất lượng cao. Vì vậy, nguồn nhân lực trong lĩnh vực này rất quan trọng. Hiện nay, số lượng sinh viên tốt nghiệp từ các cơ sở đào tạo ở TP Cần Thơ vẫn chưa thể đáp ứng nhu cầu của ngành”. Theo thống kê của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, toàn ngành hiện có 276 cán bộ, viên chức; trong đó chỉ có 40 cán bộ có trình độ sau đại học. Dự kiến năm 2011, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ sẽ tuyển thêm trên 40 cán bộ, viên chức sự nghiệp và hành chính. Theo ông Phạm Văn Quỳnh, so với nhu cầu thực tế công việc, nhân sự cho tuyến thành phố và cơ sở đều thiếu trầm trọng về số lượng lẫn chất lượng. Ông Quỳnh nói: “Yêu cầu phát triển kinh tế nông nghiệp chất lượng cao xứng tầm với thành phố trực thuộc Trung ương nhưng đội ngũ nhân viên của ngành ít hơn so với các tỉnh trong khu vực nên áp lực công việc nặng nề hơn”.

* Khó tuyển sinh ngành nông nghiệp

Trong bối cảnh thiếu lao động trong lĩnh vực nông nghiệp trên thị trường lao động thì các cơ sở đào tạo lại gặp khó trong việc tuyển sinh cho các ngành thuộc lĩnh vực này. Năm 2010, điểm chuẩn trúng tuyển vào các ngành Trồng trọt, Chăn nuôi, Thú y, Nông học, Bảo vệ thực vật của Trường ĐH Cần Thơ chỉ từ bằng đến cao hơn điểm sàn 1-1,5 điểm. Phải đến nguyện vọng 2, trường mới tuyển đủ chỉ tiêu. Trường CĐ Cơ điện và Nông nghiệp Nam bộ tuyển 300 sinh viên cho các ngành bậc cao đẳng nhưng chỉ tuyển được gần 200 sinh viên. Trong đó, ngành Chăn nuôi - Thú y chỉ tuyển được 7 sinh viên nên trường không thể mở lớp. Ông Lê Thái Dương, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Hai năm gần đây, trường gặp nhiều khó khăn trong việc tuyển sinh cho các ngành bậc CĐ, nhất là các ngành thuộc lĩnh vực nông nghiệp. Năm 2009, chỉ tiêu tuyển sinh bậc cao đẳng của trường là 300 sinh viên trường chỉ tuyển được trên 40 sinh viên”. Mặc dù vài năm gần đây, số thí sinh dự tuyển vào các ngành nông nghiệp của Trường CĐ Kinh tế- Kỹ thuật Cần Thơ đều cao hơn chỉ tiêu tuyển sinh nhưng tỷ lệ chọi thấp hơn các ngành khác và phải trải qua xét tuyển nguyện vọng 2, nguyện vọng 3, trường mới tuyển đủ chỉ tiêu.

Ông Lê Thái Dương, Hiệu trưởng Trường CĐ Cơ điện và Nông nghiệp Nam bộ, lý giải về sự thiếu “mặn mà” của thí sinh đối với các ngành học thuộc lĩnh vực nông nghiệp: “Tâm lý của hầu hết học sinh THPT là thích học những ngành nghề mà sau này ra trường có việc làm nhàn nhã, lương cao. Trong khi đó, các ngành nông nghiệp, cơ khí là ngành làm việc cực nhọc, lương bổng không như ý muốn. Nếu tình trạng này kéo dài, đến lúc nào đó nhân lực cho ngành nông nghiệp sẽ bị hụt hẫng. Do đó, cần có chính sách thu hút sinh viên vào học những ngành thuộc lĩnh vực nông nghiệp như: miễn giảm học phí, tạo việc làm sau khi tốt nghiệp...”.

Theo PGS.TS Võ Thị Gương, Phó khoa Nông nghiệp và Sinh học ứng dụng Trường ĐH Cần Thơ, nếu sinh viên ngành nông nghiệp ra trường tìm được việc làm tốt, ổn định thì sẽ tạo lực hút đối với học sinh khi chọn lựa ngành nghề. Hằng năm, 80-90% sinh viên của khoa có việc làm sau khi tốt nghiệp. PGS.TS Võ Thị Gương cho biết: “Khoa đang đổi mới đào tạo theo hướng tăng cường kỹ năng thực hành thực tập, thực tế, rèn luyện thêm các kỹ năng “mềm” cho sinh viên”. Môi trường làm việc, cơ hội học tập nâng cao trình độ cũng là vấn đề quan trọng. Ông Phạm Văn Quỳnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, nhấn mạnh: “Để nguồn nhân lực nông nghiệp phát triển bền vững, các trường cần phải tăng cường đào tạo kỹ năng thực hành cho sinh viên theo hướng chuyên sâu. Các cơ quan hữu quan cần thực hiện tốt hơn chính sách “Tam nông”, có chính sách khuyến khích cho cán bộ nông nghiệp”

* * *

ĐBSCL là vùng đất nông nghiệp nhưng mạng lưới cán bộ nông nghiệp các tuyến còn thiếu và yếu. Trong khi đó, cơ sở đào tạo lại gặp khó khăn trong việc tuyển sinh cho những ngành này. Vì vậy, giải pháp trước mắt là các địa phương, đơn vị sử dụng lao động nên chủ động liên kết với các cơ sở đào tạo để đào tạo theo địa chỉ; tìm kiếm, tuyển dụng ngay từ khi sinh viên còn ngồi trên ghế giảng đường... Về lâu dài, cần có dự báo nguồn nhân lực để “đặt hàng” đào tạo.

Bài, ảnh: B.NGỌC