Hiện nay, toàn TP Cần Thơ có 223 hợp tác xã (HTX). Năm 2009, khu vực kinh tế tập thể (KTTT) TP Cần Thơ đạt tổng doanh thu gần 2.500 tỉ đồng. Tuy thời gian qua KTTT còn nhiều khó khăn nhưng với phong trào thi đua, Liên minh HTX TP Cần Thơ và các HTX thành viên đã nỗ lực vượt qua thách thức, nhiều HTX, tổ hợp tác (THT) sản xuất - kinh doanh hiệu quả trở thành những mô hình điển hình tiên tiến. Tại Hội nghị HTX điển hình tiên tiến năm 2010, đã có 26 HTX, THT được Liên minh HTX TP Cần Thơ tôn vinh là đơn vị điển hình tiên tiến và phát động nhân rộng các mô hình này cho phong trào thi đua KTTT TP Cần Thơ.

KHỞI SẮC TỪ PHONG TRÀO THI ĐUA...

Gặp Chủ tịch Liên minh HTX TP Cần Thơ Nguyễn Quốc Hải, trước ngày diễn ra Hội nghị HTX điển hình tiên tiến TP Cần Thơ năm 2010, với gương mặt rạng niềm vui. Chủ tịch Nguyễn Quốc Hải nói: “Hiện nay, TP Cần Thơ có 80% HTX sản xuất - kinh doanh hiệu quả, có lãi và đem lại lợi ích thiết thực cho xã viên. Nhiều HTX tăng vốn, mở rộng sản xuất - kinh doanh. Trong số này, Liên minh HTX TP Cần Thơ đã chọn 26 HTX, THT nổi trội để tuyên dương, nhân rộng. Hội nghị HTX điển hình tiên tiến lần này là dịp để tiếp tục đẩy mạnh hơn đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả KTTT”.

Các HTX được tuyên dương tại Hội nghị HTX điển hình tiên tiến năm 2007.

Làm thế nào TP Cần Thơ có tỷ lệ HTX sản xuất-kinh doanh đạt hiệu quả chiếm tỷ lệ khá và số HTX, THT điển hình ngày càng tăng như vậy? Ông Nguyễn Quốc Hải trả lời ngay: “Chính từ nỗ lực năng động vượt khó trong phong trào thi đua ở cơ sở”.

Trong 5 năm qua, Liên minh HTX TP Cần Thơ đã tích cực triển khai 2 phong trào thi đua của Liên minh HTX Việt Nam, là “Đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của các HTX” và “HTX tiên phong trong xóa đói giảm nghèo và xây dựng nông thôn mới”. Chủ đề phát động thi đua của Liên minh HTX TP Cần Thơ xuyên suốt trong 5 năm qua là “củng cố tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất-kinh doanh, đem lại lợi ích nhiều hơn cho thành viên, góp phần phát triển kinh tế, an sinh xã hội” đến tận HTX, THT. Cụ thể hóa phong trào thi đua bằng mục tiêu là HTX thành lập mới bình quân 20 HTX/năm, 80% HTX hoạt động sản xuất-kinh doanh đạt hiệu quả, xây dựng ít nhất 10 mô hình HTX điển hình tiên tiến... Song song với việc phát động phong trào thi đua, cán bộ phong trào của Liên minh HTX TP Cần Thơ đến tận nơi và thường xuyên có mặt ở cơ sở các HTX, THT để tư vấn hỗ trợ, củng cố và xây dựng phát triển HTX, THT. Qua đó, HTX thành lập mới ngày tăng lên, 5 năm qua thành lập mới 119 HTX, bình quân 24 HTX/năm, vượt chỉ tiêu kế hoạch thi đua, là một trong những địa phương có số HTX thành lập mới nhiều nhất trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. THT được quan tâm và không ngừng phát triển, hiện nay, toàn TP Cần Thơ có 3.371 THT, tăng 33,35% so với năm 2005. Tổng doanh thu HTX từ khoảng 600 tỉ đồng năm 2005 đã tăng lên gần 2.500 tỉ đồng (năm 2009), tăng trên 400%. Năm năm qua, có 40 HTX yếu kém được củng cố, 38 HTX tăng vốn điều lệ, 36 HTX mở rộng ngành nghề và gần 100 HTX liên doanh, liên kết với doanh nghiệp và Viện, Trường...

Qua phong trào thi đua 5 năm qua, Liên minh HTX TP Cần Thơ, đúc kết: “Phong trào thi đua KTTT 5 năm qua đã góp phần tạo những chuyển biến quan trọng về phát triển số lượng, THT, HTX, tăng qui mô thành viên, vốn điều lệ, doanh số, cơ sở vật chất, mở rộng ngành nghề, liên doanh liên kết, đổi mới tổ chức, quản lý; số HTX, THT điển hình tiên tiến xuất hiện nhiều hơn. Những giải pháp tốt, cách làm hay trong chỉ đạo phát triển KTTT, trong hoạt động của từng THT, HTX được phổ biến nhân rộng”.

TẠO ĐÀ CHO KTTT PHÁT TRIỂN ĐI LÊN

TP Cần Thơ có 26 THT, HTX điển hình tiên tiến. Đây là vốn quí để làm điểm tựa cho KTTT TP Cần Thơ phát triển. Các THT, HTX điển hình tiên tiến đã biết hợp tác để phát huy nội lực đồng thời huy động ngoại lực để tạo ra sức mạnh cạnh tranh, chiếm được vị thế trên thị trường.

HTX Kim Hưng sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu từ nguyên liệu lục bình.

HTX vận tải đường sông Nhơn Hòa (quận Thốt Nốt) là một điển hình như vậy. Trong 13 năm qua, kể từ khi thành lập đến nay, HTX Nhơn Hòa không ngừng lớn mạnh. Ban đầu thành lập HTX Nhơn Hòa, chỉ có 13 xã viên, 11 phương tiện vận chuyển (tổng trọng tải 1.625 tấn), vốn điều lệ chỉ 110 triệu đồng. Đến nay, HTX Nhơn Hòa phát triển lên 40 xã viên, với tổng trọng tải 15.327 tấn, tăng gấp gần 10 lần so với ngày mới thành lập. HTX Nhơn Hòa luôn có hợp đồng vận chuyển gạo xuất khẩu cho 20 doanh nghiệp. Năm 2009, HTX Nhơn Hòa vận chuyển hơn 547.000 tấn hàng hóa, đạt thu 47 tỉ đồng, tạo việc làm ổn định cho gần 200 lao động, thu nhập bình quân 2,6 triệu đồng/người/tháng. Ông Lê Văn Hòa, Chủ nhiệm HTX Nhơn Hòa, bộc bạch: “Trong thời gian qua, chúng tôi huy động được xã viên là HTX đáp ứng được nhu cầu lợi ích của xã viên bằng việc tích cực khai thác nguồn hàng. HTX điều hành hợp lý, tiết kiệm chi phí, hạ giá thành vận tải, tăng vòng quay phương tiện và đặc biệt là đảm bảo tính công bằng cho xã viên. Đối với khách hàng, chúng tôi lấy uy tín làm trọng. Khi hợp đồng đã ký với doanh nghiệp, dù lúc cao điểm xuất khẩu gạo hay phương tiện thiếu, sốt giá, HTX Nhơn Hòa vẫn ưu tiên phương tiện đáp ứng cho khách hàng và giá cả hợp đồng theo mức hợp lý... để tạo được sự gắn bó lâu dài giữa HTX với xã viên và chủ hàng”.

Không riêng trong ngành vận tải mà hầu hết trên các lĩnh vực ngành nghề đều có HTX, THT điển hình tiên tiến. Đó là HTX thủ công mỹ nghệ Kim Hưng (phường Thường Thạnh, quận Cái Răng) sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ bằng nguyên vật liệu thiên nhiên như lục bình, bẹ chuối, cói... tạo việc làm cho 2.280 lao động. Các HTX Xây dựng Hưng Thịnh (quận Cái Răng), HTX Xây dựng Tiến Lợi (quận Bình Thủy)... là những HTX trong ngành xây dựng hoạt động hiệu quả. Các HTX trong ngành nông nghiệp như HTX Trường Thắng, HTX Giống nông nghiệp Thốt Nốt, HTX Chăn nuôi bò sữa Long Hòa... là những HTX đạt nhiều hiệu quả sản xuất - kinh doanh, mang lại lợi ích cho xã viên. Hay các THT như THT Xản xuất lúa giống An Lợi, THT Sản xuất Đông Vạn... đã tổ chức tốt lịch thời vụ, sản xuất lúa giống, tiêu thụ lúa hàng hóa cho tổ viên... Mỗi HTX, THT điển hình tiên tiến đều có cách làm riêng nhưng tựu chung lại HTX nào quan tâm đến lợi ích của xã viên để hợp lực sức người, sức của và biết liên doanh, liên kết với doanh nghiệp thì nơi đó sẽ thành công. HTX Thới An (phường Thới An, quận Ô Môn) đã thành công với cách làm như vậy. Mặc dù những năm qua nhiều người nuôi cá tra ở Đồng bằng sông Cửu Long thua lỗ, gặp nhiều khó khăn, không còn vốn để nuôi tiếp cá tra, treo ao hầm nhưng HTX Thới An vẫn phát triển nuôi cá tra đều đặn, đem lại lợi nhuận cho cả HTX và xã viên. Từ diện tích ao nuôi ban đầu (năm 2005) chỉ có 3.000m2, nay phát triển lên gần 300.000m2, tăng gấp gần 10 lần so với 5 năm trước. Sản lượng cá và doanh thu đều tăng vọt. Ban đầu sản lượng cá và doanh thu của HTX Thới An rất nhỏ bé không đáng kể nhưng đến năm 2009 sản lượng cá tăng vọt lên 18.000 tấn, trị giá 300 tỉ đồng, tăng gần gấp đôi so với năm trước. Có được như vậy là HTX Thới An biết hợp tác liên kết với các doanh nghiệp sản xuất con giống, thức ăn và chế biến tiêu thụ cá tra. Đầu ra, cá tra của xã viên luôn được Công ty CP Hùng Vương (Tiền Giang) bao tiêu sản phẩm. Nhiều năm qua, HTX Thới An là HTX cung ứng sản lượng cá nhiều nhất ổn định và chất lượng tốt cho Công ty CP Hùng Vương. Ông Nguyễn Ngọc Hải, Chủ nhiệm HTX Thủy sản Thới An, cho rằng một trong những nhân tố thành công đó là sự liên kết, hợp tác phát triển. Đó là vừa qua HTX biết liên kết các hộ có đất để nuôi cá, liên kết với ngân hàng để đầu tư vốn và hợp đồng hợp tác mua con giống, thức ăn, thuốc, bao tiêu sản phẩm với các doanh nghiệp như Công ty Phương Đông (TP Hồ Chí Minh), Công ty Hùng Vương (Tiền Giang)... Nhờ đó, giá thức ăn thủy sản của xã viên HTX mua thấp hơn giá thị trường địa phương 200.000 đồng/tấn. Còn giá cá bán ra theo hợp đồng đã ký kết với doanh nghiệp không phải bấp bênh mà cao hơn giá cá thị trường khoảng 20%. Ông Nguyễn Ngọc Hải cho biết thêm: “HTX rất nhiều khó khăn, qui mô nhỏ, vốn liếng ít, nếu Ban chủ nhiệm không bươn chải, năng động, sáng tạo, tích cực tìm kiếm liên kết, hợp tác để ký kết hợp đồng lo đầu vô, đầu ra cho xã viên thì không thể nào nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh được. Sở dĩ, HTX hợp đồng được với Công ty CP Hùng Vương với sản lượng lớn trong nhiều năm qua là HTX làm ăn uy tín với công ty...”.

Với những THT, HTX điển hình tiên tiến hôm nay sẽ được nhân rộng, tạo đà cho KTTT TP Cần Thơ phát triển đi lên, mục tiêu “hoàn thiện tổ chức-nâng cao nội lực-kinh doanh hiệu quả-tăng cường giúp nhau” của Liên minh HTX TP Cần Thơ giai đoạn 2010-2015 sẽ sớm thành hiện thực.

Bài, ảnh: QUANG HẢI