Tròn 101 năm kể từ ngày lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc sáng lập Báo Thanh Niên (21/6/1925 - 21/6/2026), nền Báo chí Cách mạng Việt Nam đã trải qua một hành trình vẻ vang, gắn bó chặt chẽ với sự phát triển của đất nước.

Trong suốt chặng đường ấy, biết bao thế hệ nhà báo đã đi qua chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh, đói nghèo, công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế. Có những người đã ngã xuống trên đường tác nghiệp; có những người lặng lẽ cống hiến cả cuộc đời. Nhưng ở họ đều có một điểm chung: luôn giữ trong tim ngọn lửa nghề cháy bỏng để dòng chảy của sự thật không bao giờ ngừng lại.

Tiếng nói của niềm tin và khát vọng

Nhà báo Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam. Ảnh tư liệu: TTXVN

Đánh giá vai trò của báo chí trong thời đại thông tin và hội nhập quốc tế, nhà báo Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, cho rằng báo chí giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong công tác tuyên truyền, phản ánh thành tựu kinh tế - xã hội và quảng bá hình ảnh đất nước.

Trước hết, báo chí là kênh truyền thông góp phần phổ biến chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với nhân dân nhanh chóng, chính xác và hiệu quả. Thông qua đó, báo chí tạo sự đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của nhân dân và định hướng dư luận trước những vấn đề quan trọng của đất nước.

Bên cạnh chức năng tuyên truyền, báo chí còn là “tấm gương phản chiếu” sinh động những thành tựu nổi bật trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học, công nghệ và đời sống xã hội. Những tác phẩm báo chí chất lượng không chỉ ghi nhận kết quả phát triển mà còn lan tỏa các mô hình hay, cách làm sáng tạo, khơi dậy khát vọng cống hiến và tinh thần đổi mới trong cộng đồng.

Đặc biệt, trong bối cảnh toàn cầu hóa, báo chí còn là cầu nối quan trọng đưa hình ảnh đất nước, con người, văn hóa và tiềm năng phát triển của Việt Nam đến với bạn bè quốc tế. Qua đó, báo chí góp phần nâng cao vị thế quốc gia, thu hút đầu tư, phát triển du lịch và tăng cường giao lưu, hợp tác quốc tế.

Cùng chung nhận định đó, nhà báo Vũ Xuân Bân, nguyên Trưởng ban Biên tập tin Trong nước, Thông tấn xã Việt Nam cho rằng báo chí đã có những đóng góp to lớn đối với sự phát triển của đất nước; cổ vũ các mô hình sản xuất, kinh doanh hiệu quả; lan tỏa những điển hình tiên tiến và các sáng kiến trong lao động, quản lý. Báo chí còn phản ánh những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn để các cơ quan chức năng kịp thời điều chỉnh chính sách. Có thể nói, báo chí vừa là kênh thông tin, vừa là động lực tinh thần, góp phần tạo sự đồng thuận xã hội.

Theo nhà báo Vũ Xuân Bân, trong công cuộc phòng, chống tham nhũng, lãng phí, báo chí đã khẳng định vai trò là lực lượng xung kích trên mặt trận thông tin. Nhiều vụ việc tiêu cực, tham nhũng, thất thoát tài sản công được phát hiện từ phản ánh của báo chí hoặc từ những thông tin do báo chí điều tra, theo dõi.

Nhiều nhà báo đã chia sẻ những khó khăn trong nghề. Họ không chỉ có mặt tại những sự kiện chính trị, kinh tế hay văn hóa lớn mà còn thường xuyên dấn thân vào những nơi gian khó, hiểm nguy nhất. Giữa tâm bão cuồng nộ, mưa trắng trời phủ kín không gian, vẫn có những nhà báo, phóng viên ảnh lặng lẽ tiến về phía hiểm nguy. Để có được một khuôn hình chân thực, một thông tin kịp thời, họ chấp nhận đối mặt với mưa bão và những rủi ro đe dọa tính mạng.

Dấn thân vì sự thật và lan tỏa đam mê

Phóng viên ảnh Bùi Cương Quyết của TTXVN tác nghiệp trong mưa. Ảnh: vietnamplus.vn

Anh Bùi Cương Quyết, phóng viên ảnh Thông tấn xã Việt Nam, là một trong những gương mặt tiêu biểu như vậy. Gần 20 năm làm nghề đã đưa anh đến với hàng trăm sự kiện lớn nhỏ, từ những trận bão lũ khốc liệt, những đợt dịch bệnh căng thẳng cho đến các sự kiện chính trị, kinh tế, văn hóa và thể thao quan trọng của đất nước.

Những năm dịch COVID-19 bùng phát, khi nỗi lo dịch bệnh bao trùm khắp nơi và nhiều người phải tìm cách tránh xa các khu vực có nguy cơ lây nhiễm cao, anh Hoàng Mạnh Hùng, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam tại tỉnh Vĩnh Phúc (nay là tỉnh Phú Thọ), lại lựa chọn đi theo hướng ngược lại. Khi xã Sơn Lôi (huyện Bình Xuyên cũ) trở thành tâm dịch đầu tiên của cả nước và bị phong tỏa trên diện rộng, anh đã quyết định thuê phòng, ăn ở nhiều ngày ngay trong vùng dịch để có thể bám sát thực tế, cập nhật thông tin nhanh nhất và chân thực nhất về cuộc chiến chống COVID-19.

Cho dù những lớp khẩu trang, đồ bảo hộ và các biện pháp phòng dịch nghiêm ngặt phần nào giúp giảm thiểu rủi ro, nhưng nỗi lo thường trực về nguy cơ lây nhiễm vẫn luôn hiện hữu. Thế nhưng, với trách nhiệm của người làm báo, anh vẫn kiên trì có mặt tại từng khu dân cư, từng chốt kiểm soát, gặp gỡ người dân để ghi nhận những câu chuyện chân thực nhất từ tâm dịch.

Nhà báo Đinh Hữu Dư, phóng viên Cơ quan Thường trú Thông tấn xã Việt Nam tại Yên Bái, đã hy sinh khi đang tác nghiệp đưa tin về mưa lũ vào tháng 10/2017. Sau khi anh ra đi, nhiều người mới biết rằng ngoài lòng yêu nghề và tinh thần dám xông pha nơi hiểm nguy, anh còn là người giàu lòng nhân ái. Khi còn sống, anh thường quyên góp sách tặng các em nhỏ vùng sâu, vùng xa.

Dù Đinh Hữu Dư không còn nữa, nhưng những đồng nghiệp của anh đã tiếp bước bằng việc trao tặng hơn 20 tủ sách với hàng chục nghìn cuốn sách và nhiều đồ dùng học tập cho các điểm trường trên khắp cả nước. “Tủ sách Đinh Hữu Dư” là chương trình thiện nguyện do Đoàn Thanh niên Thông tấn xã Việt Nam khởi xướng từ tháng 11/2017, hướng tới việc xây dựng và trao tặng tủ sách, thiết bị học tập cho học sinh nghèo vùng cao, tiếp nối ước mơ còn dang dở của người phóng viên đã hy sinh khi đang làm nhiệm vụ.

Ở một lĩnh vực khác, nhà báo Trương Anh Ngọc là gương mặt tiêu biểu của báo chí thể thao. Trưởng thành từ môi trường làm việc của Thông tấn xã Việt Nam, anh đã dành nhiều năm theo đuổi lĩnh vực thể thao với niềm đam mê mãnh liệt, tinh thần lao động nghiêm túc và sự dấn thân đáng trân trọng.

Tiếp tục hành trình phụng sự Tổ quốc

Gian trưng bày của Thông tấn xã Việt Nam tại Hội Báo toàn quốc năm 2022 thu hút đông đảo đại biểu và bạn đọc. Ảnh tư liệu: An Đăng/TTXVN

Có thể thấy, còn rất nhiều nhà báo ở các cơ quan báo chí trung ương, cũng như đội ngũ nhà báo đang công tác tại các cơ quan báo chí của các bộ, ngành và địa phương, đã có nhiều đóng góp quan trọng cho sự nghiệp báo chí cách mạng Việt Nam. Nhiều người đã tận tâm cống hiến, không quản khó khăn, gian khổ, thậm chí chấp nhận hy sinh lợi ích cá nhân để theo đuổi nghề nghiệp và thực hiện sứ mệnh phụng sự xã hội.

Ngọn lửa đam mê nghề nghiệp cùng tinh thần trách nhiệm của họ đã góp phần giữ vững dòng chảy của sự thật, phản ánh sinh động hơi thở cuộc sống và nhịp đập của thời đại. Những cống hiến ấy được thể hiện rõ nét qua hàng nghìn tác phẩm báo chí có giá trị, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội, được đông đảo công chúng đón nhận và đánh giá cao.

Đặc biệt, nhiều tác phẩm xuất sắc đã được vinh danh tại các giải báo chí uy tín như Giải Báo chí Quốc gia, Giải Búa liềm vàng, Giải Diên Hồng, Giải Báo chí toàn quốc về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cùng nhiều giải thưởng chuyên ngành khác.

Tại Lễ trao Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XIX diễn ra tối 21/6/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính khi đó đã nhấn mạnh: “Trong bất cứ hoàn cảnh nào, báo chí cách mạng Việt Nam cũng luôn là vũ khí chính trị, văn hóa và tư tưởng sắc bén, giữ vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc”.

Làm nên lịch sử 100 năm vẻ vang ấy là sự đóng góp của nhiều thế hệ người làm báo luôn thấm nhuần, khắc ghi và làm theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng. Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ” và “Ngòi bút của các bạn cũng là những vũ khí sắc bén trong sự nghiệp phò chính, trừ tà”.

Để tạo điều kiện cho báo chí phát triển, những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành, hoàn thiện các chính sách về báo chí; đầu tư cơ sở vật chất, công nghệ; hỗ trợ các cơ quan báo chí thực hiện tốt nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền.

Bên cạnh đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao trình độ và đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nhà báo luôn được chú trọng. Báo chí cũng được tạo điều kiện tham gia giám sát xã hội, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và lan tỏa các điển hình tiên tiến.

Mỗi năm, đất nước ta có hàng chục giải báo chí ở cấp quốc gia, cùng các bộ, ngành và địa phương. Đặc biệt, Giải Báo chí Quốc gia được xem là giải thưởng cao quý nhất của giới báo chí Việt Nam, thu hút hàng nghìn tác phẩm dự thi mỗi năm.

Đây là những sự kiện tôn vinh các tác phẩm báo chí xuất sắc và những nhà báo có nhiều đóng góp cho xã hội; đồng thời là sân chơi nghề nghiệp bổ ích dành cho đội ngũ người làm báo. Các giải thưởng cũng góp phần khuyến khích sự sáng tạo, tinh thần dấn thân và trách nhiệm xã hội của báo chí trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nguyễn Trọng Lịch (TTXVN)