* ĐÔNG TRIỀU

Bài 2: Còn loay hoay giải quyết khó khăn

Năm 2008 và 2009, được xem là 2 năm thành công nhất của thành phố Cần Thơ trong việc tổ chức các hoạt động xúc tiến (XT) đầu tư vào thành phố. Tuy nhiên, hiệu quả trực tiếp của các hoạt động này, theo các ngành chức năng đánh giá là chưa cao. Bởi số lượng các dự án được triển khai sau các biên bản ghi nhớ, bản thỏa thuận hợp tác đầu tư... tại các hội nghị XT còn quá ít. Đặc biệt, nhiều năm nay, các ngành hữu quan của thành phố vẫn đang loay hoay tìm lời giải bài toán hậu XT đầu tư.

* Hậu xúc tiến đầu tư - hiệu quả bước đầu

Sau hội nghị XT đầu tư vào thành phố vào tháng 11-2008, ngày 9-2-2009, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Trần Thanh Mẫn ký Quyết định số 464/QĐ-UBND về việc thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện các dự án đầu tư (Ban chỉ đạo) nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đã được ký kết ghi nhớ tại các hội nghị XT. Sau 1 năm hoạt động, nhờ Ban Chỉ đạo chủ động hơn trong việc liên hệ, đôn đốc các nhà đầu tư; phối hợp với các ngành hữu quan giải đáp những thắc mắc của các nhà đầu tư... công tác hậu XT đã có kết quả bước đầu.

Thiếu đất sạch cho các nhà đầu tư, một trong những vấn đề bức xúc nhất tiếp tục được đặt ra cho lãnh đạo thành phố trong công tác hậu  xúc tiến đầu tư phát triển thành phố. Trong ảnh: Một góc Khu công nghiệp Trà Nóc - Cần Thơ. Ảnh: THANH LONG.

Cụ thể, theo Ban chỉ đạo, đầu năm 2010, nhiều dự án trong tổng số 25 dự án đa ngành ký kết biên bản ghi nhớ tại Hội nghị XT năm 2008 đã có tiến triển. Điển hình như Ban chỉ đạo đã thực hiện việc ký kết các nội dung hợp tác toàn diện với Tập đoàn Dầu khí, Tổng công ty Hàng hải. Đồng thời, Ban chỉ đạo cũng đang tiến hành thủ tục đầu tư đối với các dự án và chủ đầu tư như sau: Dự án Xây dựng nhà máy thép của Tổng công ty Thép Việt Nam; dự án Xây dựng chợ chuyên doanh lúa gạo cấp khu vực của Tổng công ty Lương thực Miền Nam; dự án Trường đại học quốc tế của công ty CP-TM-DV địa ốc Hồng Quân; dự án Trung tâm hội nghị Quốc tế - Khu cao ốc văn phòng của Tập đoàn Dầu khí; dự án Xây dựng khách sạn 5 sao của Tổng công ty Du lịch Sài Gòn; dự án Xây dựng khu Logistic của Tổng công ty Hàng hải Việt Nam.

Sau Hội nghị XT đầu tư vào tháng 8-2009, nhiều nhà đầu tư của các tập đoàn lớn trong và ngoài nước (Đài Loan, Singapore, Hàn Quốc...) đã đến TP Cần Thơ ký kết hợp đồng chính thức và triển khai các hoạt động tiếp theo. Đến nay, đã có 5 dự án đang triển khai thủ tục đầu tư. Đặc biệt, sau sự kiện “Gặp gỡ Việt Nam” tại San Francisco, tiếp tục có nhiều nhà đầu tư khác như Tập đoàn CNA (Singapore), Tập đoàn Las Vegas Global Investment, Masada (Hoa Kỳ)... tìm đến TP Cần Thơ tìm hiểu môi trường, chính sách đầu tư và ký kết bản ghi nhớ đầu tư phát triển thành phố.

* Thiếu đồng bộ, chưa chiến lược

Có thể nói, kết quả trên là cả một nỗ lực lớn của Ban chỉ đạo và các ngành, các cấp hữu quan trên địa bàn thành phố. Điều này đánh dấu công tác hậu XT ở TP Cần Thơ đã có nhiều chuyển biến. Tuy nhiên, thước đo mức độ thành công của các hoạt động XT chính là việc triển khai đầu tư các dự án được ký kết tại hội nghị, các buổi hoạt động XT... một cách cụ thể thì chưa đáng kể. Các dự án XT đầu tư dù được nhà đầu tư quan tâm nhưng chưa có tác động tích cực trong khai thác có hiệu quả cao nhất tiềm năng, thế mạnh trong chiến lược phát triển kinh tế của thành phố.

Trong khi đó, năm 2008, tại nhiều hội nghị bàn về hạn chế hiệu quả của các công tác XT đầu tư, các ngành chức năng cho rằng: công tác hậu XT còn nhiều bất cập do chưa có sự phối hợp đồng bộ giữa cách ngành, các cấp hữu quan trong việc giải đáp những thắc mắc, khó khăn, vướng mắc của các nhà đầu tư. Đến nay, vấn đề này, theo ông Nguyễn Trường Đảnh, Giám đốc Trung tâm XT ĐT -TM-DL TP Cần Thơ: Vẫn chưa được cải thiện đáng kể. Bởi các sở ngành thiếu chủ động và sự hợp tác chặt chẽ để tạo sự liên kết hài hòa trong nhiệm vụ chung là mời gọi đầu tư một cách có hiệu quả theo kế hoạch và chiến lược của thành phố đề ra.

Ngoài những vấn đề trên, ông Võ Thành Sang, Giám đốc Sở Kế hoạch - Đầu tư TP Cần Thơ, nhìn nhận: Thành phố chưa có quy hoạch thu hút đầu tư trong và ngoài nước nói chung cũng như chiến lược về công tác XT đầu tư nói riêng. Nhiều sở, ngành hữu quan chưa có sự nhận thức thống nhất đối với đầu tư trong nước, nước ngoài và công tác XT đầu tư. Ngoài ra, cơ sở dữ liệu phục vụ cho nhà đầu tư, triển khai các nhiệm vụ hậu XT vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Điều này khiến nhà đầu tư phải mất nhiều công sức, thời gian để thu thập thông tin tìm hiểu về môi trường và cơ hội đầu tư trên địa bàn thành phố.

* Nhiều vấn đề tiếp tục được đặt ra

Vấn đề bức xúc nhất là đất sạch cho các nhà đầu tư. Ông Dương Tấn Hiển, Giám đốc Trung tâm Khai thác quỹ đất TP Cần Thơ, cho biết: Các hoạt động XT của thành phố rất tốt. Tuy nhiên, công tác triển khai các dự án ký kết ghi nhớ, cụ thể là công tác hậu XT chỉ dừng lại ở việc tìm hiểu. Bởi việc đầu tiên trong các buổi làm việc, nhà đầu tư đều yêu cầu đất sạch nhưng thành phố không giải quyết được. Ngay cả khi Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố (được giao nhiệm vụ quản lý đất công) hiện có khoảng 200 ha đất sạch nhưng nằm rải rác ở các khu dân cư, khu đô thị. Nhà đầu tư muốn có đất sạch này phải phát triển dự án theo quy hoạch các khu dân cư, khu đô thị này nên chưa đáp ứng được nguyện vọng của nhà đầu tư. Mặt khác, muốn có đất sạch để triển khai dự án, theo quy định, nhà đầu tư phải tham gia đấu giá. Điều này không được nhiều nhà đầu tư (người được thành phố mời gọi qua các hoạt động XT) mặn mà. Bởi khi tham gia đấu giá sẽ đội chi phí thực hiện dự án. Đồng thời, trong trường hợp này, nhà đầu tư cũng “nghi ngờ” thiện chí của lãnh đạo thành phố trong việc ưu tiên nhà cho đầu tư khi họ được mời gọi đầu tư thông qua các hoạt động XT. Vấn đề này, ông Hiển cho biết: Thành phố nên sớm có đề nghị với các bộ, ngành hữu quan tạo cơ chế thoáng, ưu tiên hơn cho các nhà đầu tư. Nếu không giải quyết được vấn đề này, sẽ còn nhiều nhà đầu tư chỉ dừng lại ở việc tìm hiểu các chính sách, thủ tục đầu tư.

Trong khi đó, theo bà Nguyễn Mỹ Thuận, Tổng thư ký Hiệp Hội Doanh nghiệp TP Cần Thơ, nhiều câu hỏi của doanh nghiệp, nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư nước ngoài, gần chục năm nay vẫn chưa có giải đáp thỏa đáng: Thành phố có đội ngũ lao động nói thành thạo tiếng Anh để nhà đầu tư nước ngoài triển khai công việc một cách mau chóng và hiệu quả? Thành phố có cảng biển đáp ứng cho tàu có tải trọng trên 10.000 tấn chuyên chở hàng hóa? Thành phố có bệnh viện đạt tiêu chuẩn quốc tế để chăm sóc sức khỏe?... “Những trở ngại này nếu không được giải quyết sẽ rất khó để doanh nghiệp, nhà đầu tư tiếp tục thực hiện các ký kết ghi nhớ vì mục đích cuối cùng của doanh nghiệp vẫn là lợi nhuận” - bà Thuận nhấn mạnh.

Ông Phan Thành Tiến, Giám đốc Cảng Cần Thơ, nhận xét: Được xem là trung tâm ĐBSCL nhưng cơ sở hạ tầng giao thông thủy, bộ và cả hàng không của thành phố nhiều năm nay vẫn đang được kiện toàn, chưa hoàn chỉnh; lực lượng lao động thủ công thì nhiều, có tay nghề lại ít. Những vấn đề này cần phải sớm có cách tháo gỡ. Không chỉ vậy, Dự án kinh Quan Chánh Bố đã khởi công xây dựng nhưng dự kiến đến năm 2013 mới kết thúc. Như vậy, hệ thống cảng ở TP Cần Thơ tàu lớn (trên 5.000 tấn) vẫn chưa thể vào được vì luồng Định An chưa được chỉnh trị. Đây sẽ là thiệt thòi lớn cho TP Cần Thơ cũng như ĐBSCL trong các hoạt động XT, mời gọi đầu tư. (Còn tiếp)

Bài 3: CẦN CÓ CHIẾN LƯỢC, TẦM NHÌN DÀI HẠN