Mới đây, trong phiên họp thường kỳ Chính phủ tháng 9-2016, theo đánh giá của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tình hình kinh tế- xã hội dù còn nhiều khó khăn, nhưng đã có những chuyển biến tích cực. Nền kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, số doanh nghiệp (DN) quay trở lại hoạt động tăng so với cùng kỳ năm trước. Nhưng khó khăn, thách thức vẫn rất lớn, tăng trưởng kinh tế chưa đạt như kỳ vọng, tình hình xuất nhập khẩu chưa được cải thiện, DN vẫn khó khăn trong thâm nhập thị trường… Tuy nhiên, lãnh đạo các bộ, ngành cho rằng dư địa tăng trưởng còn rất lớn. Lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẳng định cần tận dụng tốt điều đó để thúc đẩy tăng trưởng, trong đó tập trung thúc đẩy đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đẩy mạnh giải ngân kế hoạch vốn ngân sách Nhà nước và trái phiếu chính phủ, cải thiện cầu và sức mua trong nước, phát triển du dịch và nông nghiệp. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ DN cần sát thực tiễn sản xuất kinh doanh, nhất là chính sách vốn để đón đầu mùa kinh doanh cao điểm cuối năm. Cùng đó, các địa phương cũng cần tận dụng tốt các cơ hội để phát triển sản xuất, thu hút đầu tư và đặc biệt là khơi gợi tinh thần khởi nghiệp trong cộng đồng.

Theo báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), trong 9 tháng đầu năm 2016, tổng vốn FDI đăng ký cấp mới và tăng thêm cả nước là 16,43 tỉ USD, bằng 95,8% so với cùng kỳ năm 2015. Trong đó, cấp mới giấy chứng nhận đầu tư cho 1.820 dự án, tổng vốn đăng ký 11,165 tỉ USD, tăng 1,1% so với cùng kỳ năm 2015; có 851 lượt dự án đăng ký điều chỉnh tăng thêm vốn 5,265 tỉ USD. Các dự án FDI đầu tư vào 19 ngành lĩnh vực, trong đó lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo thu hút nhiều sự quan tâm nhất, với 767 dự án đầu tư mới và 608 lượt dự án điều chỉnh vốn, tổng số vốn cấp mới và tăng thêm là 12,15 tỉ USD, chiếm 73,9% tổng vốn đầu tư đăng ký. Hàn Quốc dẫn đầu với tổng vốn đầu tư đăng ký cấp mới và tăng thêm là 5,58 tỉ USD; Singapore đứng thứ hai với tổng vốn đầu tư đăng ký cấp mới và tăng thêm là 1,84 tỉ USD; Nhật Bản xếp thứ 3 với tổng vốn đầu tư đăng ký cấp mới và tăng thêm là 1,7 tỉ USD.

Tính đến ngày 20-9-2016, ước tính các dự án FDI đã giải ngân được 11,02 tỉ USD, tăng 12,4% so với cùng kỳ năm 2015. Trong 9 tháng năm 2016, xuất khẩu của khu vực FDI (kể cả dầu thô) đạt  trên 91,16 tỉ USD, tăng 7,4% so với cùng kỳ năm 2015 và chiếm 71,1% kim ngạch xuất khẩu; nhập khẩu hơn 74 tỉ USD, tăng 0,9% so với cùng kỳ năm 2015 và chiếm 59% kim ngạch nhập khẩu. Tính chung trong 9 tháng đầu năm 2016, khu vực FDI xuất siêu hơn 17,14 tỉ USD kể cả dầu thô. Khu vực FDI đang chiếm lợi thế về thị phần xuất, nhập khẩu với lợi thế về vốn, trình độ công nghệ, năng lực quản lý, kinh nghiệm thị trường… so với các DN Việt Nam. Do đó, nhiều ý kiến của chuyên gia kinh tế cho rằng, chính sách hỗ trợ khu vực tư nhân cần được hiện thực hóa một cách đầy đủ và sát thực tế. Trong đó, cần khuyến khích DN nhỏ, siêu nhỏ đổi mới tư duy lãnh đạo, đổi mới công nghệ và tránh tình trạng phân bổ nguồn lực đầu tư bất bình đẳng giữa khu vực tư nhân và khu vực Nhà nước.

Cùng với chủ trương chung của Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương, hiện nay, các địa phương đang nỗ lực gỡ khó cho DN, tăng đối thoại với DN và khơi dậy tinh thần khởi nghiệp ở người trẻ. Các dự án mời gọi đầu tư, đặc biệt là đầu tư FDI cũng được chăm chút hơn về tính khả thi của dự án. Đối với vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nhiều địa phương khá năng động trong thực hiện phong trào khởi nghiệp và có nhiều hoạt động xúc tiến đầu tư khá hiệu quả. Nhiều kỳ vọng của các địa phương cũng được đặt ra tại Hội nghị đầu tư thường niên vào ĐBSCL (MekongInvest) năm 2016 diễn ra vào đầu tháng 11-2016 tại TP Cần Thơ. Với chủ đề: "Cơ giới hóa nông nghiệp và đầu tư phát triển kỹ thuật thông minh", các địa phương kỳ vọng tạo nên sự thay đổi lớn cho nông nghiệp- một thế mạnh của vùng. Trong 9 tháng năm 2016, ĐBSCL có 131 FDI mới và 77 dự án tăng vốn, với tổng vốn cấp mới và tăng thêm trên 1,722 tỉ USD. Vùng ĐBSCL có 10 tỉnh, thành có dự án FDI mới (trừ Bạc Liêu, Cà Mau, Hậu Giang). Kết quả này là tín hiệu tích cực để ĐBSCL chào đón những cơ hội mới để thúc đẩy tăng trưởng cho vùng, góp phần cùng cả nước phát triển kinh tế.

Gia Bảo