Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ, các ĐBQH cho rằng, việc sửa đổi các luật lần này không chỉ kịp thời tháo gỡ những vướng mắc trước mắt mà còn hướng tới xây dựng hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch, tạo động lực cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển doanh nghiệp.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên điều hành phiên họp sáng 13/8. Ảnh: Quang Khánh

Cải cách thực chất, không chuyển thủ tục từ hình thức này sang hình thức khác

Qua thảo luận, các ĐBQH cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 luật nêu trên; cho rằng, việc sửa đổi nhằm kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; đồng thời luật hóa những cơ chế đang được thực hiện ổn định theo Nghị quyết số 206/2025/QH15, bảo đảm không tạo khoảng trống pháp lý sau ngày 01/3/2027, thời điểm các nghị quyết, nghị định quy định về những cơ chế này hết hiệu lực.

Một yêu cầu xuyên suốt được đặt ra trong quá trình sửa đổi là phải cải cách thủ tục hành chính thực chất. ĐBQH Nguyễn Thành Trung (TP. Hải Phòng) đề nghị rà soát toàn bộ các điều kiện, giấy phép và thủ tục theo nguyên tắc: những gì không cần thiết thì phải kiên quyết loại bỏ; những gì cần giữ lại phải chứng minh được lý do.

ĐBQH Nguyễn Thành Trung (TP. Hải Phòng) phát biểu. Ảnh: Phạm Thắng

"Mỗi thủ tục được cắt giảm cần được đánh giá trên 3 phương diện: mục tiêu quản lý là gì, rủi ro nào cần kiểm soát và nếu bỏ thủ tục thì công cụ nào sẽ thay thế. Đây cũng chính là tinh thần trong kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc “kiên quyết xóa bỏ tư duy không quản được thì cấm và các thủ tục biến tướng”, được đại biểu Nguyễn Thành Trung nhấn mạnh.

Cùng với đó, một nội dung có tính nền tảng của lần sửa đổi này là trách nhiệm trong sử dụng, kết nối và chia sẻ dữ liệu số. Theo đại biểu Nguyễn Thành Trung, cả 4 luật được sửa đổi đều có mối liên hệ trực tiếp với hạ tầng số, giao dịch điện tử, viễn thông, công nghệ và dữ liệu. Vì vậy, cần làm rõ dữ liệu nào phải chia sẻ, cơ quan nào được khai thác và trách nhiệm thuộc về ai khi dữ liệu sai, chậm cập nhật hoặc bị sử dụng không đúng mục đích.

Đặc biệt, không nên để xảy ra tình trạng dữ liệu đã có trong hệ thống của Nhà nước nhưng người dân, doanh nghiệp vẫn phải nộp bản giấy hoặc kê khai lại. Nếu chuyển đổi số đã được xác định là phương thức quản trị mới thì dữ liệu phải trở thành đầu vào của hoạt động quản lý, thay vì tạo thêm một lớp giấy tờ điện tử trên nền những thủ tục cũ.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Đại biểu Nguyễn Thành Trung nhấn mạnh, chất lượng của lần sửa đổi này không nên được đo bằng số lượng điều, khoản được sửa đổi, mà cần được nhìn nhận qua những kết quả thực chất: số thủ tục được loại bỏ, số lần doanh nghiệp phải kê khai được giảm xuống, đồng thời mức độ minh bạch và trách nhiệm của cơ quan quản lý được nâng lên.

Từ đó, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Luật theo tinh thần xuyên suốt: quản lý phải chặt chẽ nhưng không làm khó; cải cách phải thực chất, không chuyển thủ tục từ hình thức này sang hình thức khác; chuyển đổi số phải giúp giảm chi phí tuân thủ, chứ không đơn thuần là số hóa những thủ tục cũ.

"Như vậy, luật sau khi sửa đổi sẽ không chỉ tháo gỡ vướng mắc trước mắt mà còn tạo một khung pháp lý thông thoáng, minh bạch và có khả năng thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển doanh nghiệp trong thời gian tới", đại biểu Nguyễn Thành Trung nhấn mạnh.

Chia sẻ hạ tầng để không lãng phí nguồn lực xã hội

Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm của các đại biểu là quy định về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Viễn thông (Điều 2 dự thảo Luật).

Từ thực tiễn địa phương, ĐBQH Sùng A Lềnh (Lào Cai) đánh giá cao việc dự thảo Luật bổ sung cơ chế sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông. Theo đại biểu, đây là vấn đề cần thiết, vừa phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, vừa góp phần khai thác hiệu quả hệ thống hạ tầng đã được đầu tư.

ĐBQH Sùng A Lềnh (Lào Cai) phát biểu. Ảnh: Quang Khánh

Cho rằng, đây là chủ trương đúng, nếu không chia sẻ hạ tầng, toàn xã hội sẽ phải bỏ ra một nguồn lực rất lớn để đầu tư trùng lặp, song ĐBQH Thái Thị Thu Hường (Hưng Yên) chỉ rõ, dự thảo Luật hiện chủ yếu điều chỉnh về thẩm quyền quản lý mà chưa bổ sung cơ chế kinh tế đủ mạnh để thúc đẩy hoặc bắt buộc chia sẻ hạ tầng tại những khu vực đã đáp ứng điều kiện về kỹ thuật.

Do đó, đại biểu đề nghị, cần nghiên cứu bổ sung nguyên tắc đối với công trình hạ tầng viễn thông thụ động đã được đầu tư, theo hướng ưu tiên chia sẻ; trường hợp không chia sẻ phải có căn cứ rõ ràng về an toàn, an ninh hoặc kỹ thuật. Đồng thời, giao Chính phủ quy định cơ chế xác định giá thuê hạ tầng theo hướng minh bạch, tránh tình trạng doanh nghiệp lớn nắm giữ hạ tầng nhưng không tạo điều kiện để các doanh nghiệp khác cùng khai thác.

Các đại biểu dự phiên họp. Ảnh: Quang Khánh

Đại biểu Sùng A Lềnh đề nghị thêm, cần xác lập nguyên tắc khuyến khích và tạo điều kiện sử dụng chung cơ sở hạ tầng viễn thông, đặc biệt tại các khu vực miền núi, biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn và những địa bàn có hiệu quả đầu tư thương mại thấp. Cùng với đó, giao Chính phủ quy định cụ thể cơ chế thực hiện, trong đó bao gồm nguyên tắc xác định giá thuê, trách nhiệm đầu tư, vận hành, bảo trì, quyền và nghĩa vụ của các bên, cũng như cơ chế xử lý trong trường hợp doanh nghiệp không thể thỏa thuận được phương án chia sẻ.

Nguyễn Thành (Báo Đại biểu Nhân dân)