Cách đây một tháng, Tổng thống Mỹ Barack Obama tuyên bố chính quyền của ông sẽ dành cho Iran một sự “khởi đầu mới” như là một phần trong xu thế thay đổi chính sách đối ngoại chung của Nhà Trắng. Và để cụ thể hóa cam kết đó, Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 8-4 tuyên bố sẽ “tham gia đầy đủ”các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Iran và nhóm 5 + 1 (gồm 5 nước ủy viên thường trực HĐBA LHQ và Đức). Cần nhắc lại là trước nay Mỹ luôn phản đối đàm phán trực tiếp với Iran.

Sau khi Washington “bật đèn xanh”, nhóm 5 +1 lập tức ra thông cáo sẽ mời Tehran trực tiếp ngồi vào bàn thương lượng nhằm tìm ra một giải pháp ngoại giao cho vấn đề hạt nhân gây tranh cãi của nước này. Thông cáo thúc giục Iran nắm bắt cơ hội này để đối thoại nghiêm túc với tất cả các nước thành viên nhóm 5 + 1 dựa trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau. Mặc dù một quan chức ngoại giao châu Âu cho biết nhóm 5 + 1 vẫn giữ chiến thuật “cây gậy và củ cà rốt”, nhưng giới lãnh đạo phương Tây lần này không hề kèm theo lời đe dọa cấm vận hay cảnh báo dùng giải pháp quân sự như trước đây nếu Iran không ngừng chương trình làm giàu uranium.

Tờ Le Temps của Thụy Sĩ cho rằng động thái của chính quyền Obama đối với Iran còn khá thận trọng. Theo các nhà phân tích, trước khi khởi động đàm phán đa phương thì đáng lý ra Mỹ phải bắt đầu con đường song phương để nối lại quan hệ đang đóng băng với Iran. Cần nói thêm là từ tháng 7-2008, chính quyền George Bush từng cử Thứ trưởng Ngoại giao Williams Burns và sau đó là Ngoại trưởng Condoleezza Rice đến Thụy Sĩ để “lắng nghe” Iran trình bày lập trường của mình trước nhóm 5 + 1. Do đó, giới ngoại giao Mỹ chắc hẳn hiểu rõ Tehran không đời nào chịu lùi bước trong vấn đề phát triển hạt nhân. Cho nên, cái gọi là sự “khởi đầu mới” mà ông Obama dành cho Iran thật ra không phải là mới, và có lẽ chưa thể làm thay đổi mối quan hệ thù địch giữa hai nước từ mấy thập kỷ qua.

KIẾN HÒA
(Theo Reuters, Le Monde)