20/11/2026 - 08:32

Liên kết tiêu thụ nông sản: Nâng tầm giá trị, ổn định đầu ra 

ĐBSCL là vựa lúa, vựa trái cây và thủy sản lớn nhất cả nước, đóng góp quan trọng vào an ninh lương thực quốc gia và kim ngạch xuất khẩu. Tuy nhiên, bài toán “được mùa rớt giá” và sự đứt gãy chuỗi cung ứng luôn là nỗi trăn trở của nông dân. Việc đẩy mạnh chuỗi liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ trở thành yêu cầu sống còn nhằm nâng tầm giá trị nông sản.

Nhờ có sự liên kết với doanh nghiệp và thương lái mà đầu ra hạt lúa của nông dân TP Cần Thơ tương đối thuận lợi.

Sản xuất, tiêu thụ thuận lợi

Theo ngành Nông nghiệp TP Cần Thơ, từ đầu năm đến nay, tình hình tiêu thụ nông sản trên địa bàn thành phố cơ bản thuận lợi, đa số các mặt hàng nông sản chủ lực như lúa gạo, trái cây và thủy sản… có đầu ra ổn định thông qua doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX), thương lái và các chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ. Sản lượng lúa thu hoạch hơn 4,1 triệu tấn; trái cây hơn 1,2 triệu tấn; cây hằng năm, rau màu trên 2 triệu tấn…

Ông Nguyễn Văn Thích, Giám đốc HTX Tân Long, ở xã Vĩnh Tường, TP Cần Thơ, cho biết: Thời gian qua, HTX đã phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp để bao tiêu lúa hàng hóa cho xã viên nên đầu ra thuận lợi. Bên cạnh đẩy mạnh trồng các giống lúa chất lượng cao theo khuyến cáo của ngành Nông nghiệp thành phố, HTX còn liên kết với nông dân bên ngoài HTX trồng lúa theo quy trình sạch, an toàn để cung ứng lúa thương phẩm cho các doanh nghiệp xuất khẩu với giá bán cao hơn thị trường từ 100-200 đồng/kg.

Không chỉ có lúa, mà cây ăn trái và rau màu cũng được đẩy mạnh liên kết tiêu thụ để ổn định đầu ra sản phẩm. Bà Lương Thị Thúy ở xã Tân Hòa, TP Cần Thơ, có gần 1ha dưa hấu trồng theo hình thức thương lái đầu tư, liên kết bao tiêu được 3 vụ, cho biết: “Trước đây, trồng dưa hấu đầu ra bấp bênh, nhưng từ khi được bao tiêu thì người dân an tâm hơn. Gia đình tôi vừa thu hoạch 4 công dưa hấu giống Thành Long với giá bán 8.000 đồng/kg, cao hơn vụ rồi 2.000 đồng/kg, thu về lợi nhuận khoảng 10 triệu đồng/công. Hiện 6 công lúa còn lại khoảng 1 tháng nữa sẽ thu hoạch, ước năng suất đạt khoảng 3 tấn/công”.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, tình hình liên kết sản xuất và tiêu thụ lúa gạo tại ĐBSCL đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình bền vững, gắn với Đề án phát triển bền vững một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030.

Các HTX đóng vai trò trung tâm, giúp kết nối nông dân với doanh nghiệp, ổn định đầu ra, nâng cao giá trị và giảm rủi ro về giá. Liên kết sản xuất trong lĩnh vực cây ăn trái ngày càng được chú trọng, đặc biệt tại các vùng chuyên canh lớn như xoài, sầu riêng, thanh long, mít…

Nhiều HTX và tổ hợp tác đã ký kết hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp, hướng đến sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, Global GAP, đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. Đối với sản xuất rau màu tiếp tục phát triển theo hướng an toàn, ứng dụng công nghệ cao và liên kết tiêu thụ với hệ thống siêu thị, chợ đầu mối và doanh nghiệp phân phối.

Tăng cường vai trò liên kết

Ông Lương Văn Hòa ở khu vực 3, phường Cái Răng, TP Cần Thơ cho biết, trong năm 2026, cơ sở thu mua của ông liên kết đầu tư bao tiêu hơn 100ha dưa hấu của nông dân trên địa bàn TP Cần Thơ và các vùng lân cận. Mỗi héc-ta nông dân được ứng vốn để cải tạo đất, mua hạt giống, màng phủ, phân bón… từ 10-50 triệu đồng. Tới vụ thu hoạch, ông sẽ thu mua theo giá thị trường, sau đó sẽ trừ lại phần vốn đầu tư cho nông dân mà không tính lãi. Theo ông Hòa, điểm nổi bật của mô hình liên kết này là ổn định đầu ra sản phẩm cho nông dân, cơ sở thì có hàng ổn định quanh năm để cung ứng cho thị trường nội địa và cung ứng cho các doanh nghiệp xuất khẩu.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP Cần Thơ, nhờ có sự liên kết chặt chẽ mà thị trường tiêu thụ nông sản của TP Cần Thơ tương đối ổn định, không xảy ra tình trạng ùn ứ lớn đối với các mặt hàng chủ lực. Song, khả năng tiêu thụ và giá bán vẫn phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu, sức mua trong nước và năng lực liên kết của các chủ thể sản xuất.

Bên cạnh đó, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn thành phố vẫn còn phân tán, quy mô hộ gia đình còn lớn, vùng nguyên liệu tập trung và năng lực bảo quản, chế biến chưa đáp ứng yêu cầu thị trường. Do đó, để tối ưu hóa tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm, vẫn cần tiếp tục cải thiện khâu liên kết thị trường, đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng và phát triển cơ sở hạ tầng logistics, bảo quản.

Theo ngành chức năng, để chuỗi liên kết tiêu thụ nông sản tại ĐBSCL thực sự bền vững cần phát huy mạnh mẽ vai trò của các HTX. Chỉ có HTX mới đủ năng lực, pháp nhân để tổ chức lại sản xuất cho nông dân, kiểm soát nghiêm ngặt quy trình canh tác theo các tiêu chuẩn an toàn. Chỉ khi có những vùng nguyên liệu quy mô lớn, đồng đều về chất lượng, câu chuyện ký kết hợp đồng dài hạn với các doanh nghiệp lớn mới đi vào hiện thực.

Cũng cần có các chế tài, giám sát hiệu quả từ cơ quan quản lý nhà nước để đảm bảo tính thực thi của hợp đồng, hướng tới sự gắn kết hài hòa về mặt lợi ích và chia sẻ rủi ro giữa nông dân và doanh nghiệp. Đồng thời, cần thu hút đầu tư vào công nghệ chế biến sâu để đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị gia tăng thay vì phụ thuộc vào tiêu thụ nội địa và xuất khẩu thô...

Bài, ảnh: HOÀI THU

Chia sẻ bài viết