Thuế thu nhập cá nhân (TTNCN) là nghĩa vụ của công dân phải thực hiện nếu cá nhân ngoài cơ quan chi trả (vãng lai) đó có mức thu nhập đến mức phải chịu thuế - theo quy định của ngành thuế. Tại một cơ quan ở TP Cần Thơ, ngành thuế “khoán” luôn cho phòng tài vụ của cơ quan này mỗi lần ai có khoản thu nhập phát sinh thì đóng ngay 10% TTNCN. Thế nhưng, làm thủ tục hoàn thuế mới thấy vô cùng nhiêu khê, phức tạp.
Ngày 1-2-2012, anh K. đến Chi cục Thuế quận Ninh Kiều nộp đủ các giấy tờ (Chứng từ khấu trừ thuế thu nhập; tờ khai quyết toán...) đề nghị hoàn thuế. Anh K. nộp cả chứng từ gốc và chép file (tờ khai quyết toán TTNCN) vào máy vi tính của Chi cục Thuế quận theo hướng dẫn của cán bộ thuế. Theo cán bộ thuế, thực hiện xong bước này (hồ sơ hợp lệ) là khoảng 2 tuần sau sẽ được hoàn thuế (chuyển tiền vào tài khoản của anh K.). Nhưng đến ngày 17-2-2012, Chi cục Thuế quận mời (điện thoại) anh K. lên để... nhận biên bản “trả hồ sơ quyết toán TTNCN”(!). Chi cục Thuế quận Ninh Kiều “hướng dẫn” anh K. đến Cục Thuế thành phố quyết toán. Anh K. bức xúc: “Chuyên môn nghiệp vụ của cán bộ thuế ra sao mà không xác định được đối tượng nào do Chi cục Thuế quận quản lý; đối tượng nào do Cục Thuế thành phố quản lý để giải quyết cho người dân?”.
Ngày 20-2-2012, anh K. mang hồ sơ đến Cục Thuế thành phố để nộp. Tất cả các hồ sơ, chứng từ đều hợp lệ, nhưng Cục Thuế thành phố chỉ nhận chứng từ khấu trừ thuế thu nhập (hóa đơn) bản sao (khác Chi cục Thuế quận nhận chứng từ gốc). Anh K. mừng vì... sẽ được hoàn lại số tiền đã tạm nộp (hơn 4 triệu đồng). Chờ mãi hơn 15 ngày sau (khoảng 7-3), chẳng thấy kho bạc chuyển tiền vào tài khoản, anh K. điện thoại hỏi cán bộ phòng xử lý TTNCN, được trả lời: Đã xem xét xong hồ sơ, đang trình lãnh đạo ký (lãnh đạo đang họp ở Hà Nội). Ngày 13-3, anh K. điện thoại hỏi lại lần nữa, cũng nhận được câu trả lời: đang trình, nhưng lãnh đạo đi công tác chưa về (!). Ngày 17-3, anh K. điện thoại hỏi lãnh đạo ký chưa, và nhận câu trả lời: chắc tuần sau sẽ có tiền... Nhưng chờ đến ngày 20-3, tròn 1 tháng từ ngày nộp hồ sơ hoàn thuế (tại Cục Thuế) vẫn chưa thấy “hồi âm”(!). Tính thời gian cả 2 lần nộp hồ sơ hoàn thuế của anh K. đã mất hơn 50 ngày. Nếu toàn thành phố có hàng ngàn công dân tạm nộp TTNCN, thì số tiền tạm nộp không hề nhỏ. Chưa nói, nếu cá nhân đó làm việc ở các quận, huyện xa trung tâm thành phố, phải đi lại nhiều lần làm thủ tục hoàn thuế, tốn thêm chi phí đi lại, ngành thuế có “chia sẻ” với họ?!
Việc khấu trừ thuế 10% đối với cá nhân (có thu nhập từ nhiều nơi) là một trong những biện pháp quản lý thuế hiệu quả, phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế. Trong điều kiện thực tế nước ta hầu hết các khoản chi trả khấu trừ TTNCN chưa thông qua tài khoản cá nhân thì biện pháp cơ quan, đơn vị đứng ra chi trả khấu trừ thuế TNCN 10% rất cần thiết. Tuy nhiên, nếu địa phương nào cũng có cách làm thiếu khẩn trương như đã nêu trên, thì khổ cho những người tự nguyện tạm nộp TTNCN quá!
AN KHÁNH
