Nâng cao năng suất, chất lượng (NSCL) sản phẩm, hàng hóa trong sản xuất kinh doanh giúp doanh nghiệp (DN) tồn tại, phát triển và vững tin trong hội nhập kinh tế quốc tế. Chính vì vậy, bên cạnh nỗ lực của DN, ngành chức năng TP Cần Thơ thực hiện nhiều giải pháp hỗ trợ, giúp DN "tăng về lượng, mạnh về chất". Tuy nhiên, quá trình triển khai thực hiện vẫn tồn tại nhiều bất cập, cần sớm được các cơ quan quản lý nhà nước và DN chung tay giải quyết.

* Kết quả bước đầu

Tại hội nghị "Tổng kết Thập niên chất lượng lần thứ II và tổng kết giai đoạn I Chương trình quốc gia NSCL" mới đây, ông Trần Ngọc Nguyên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) TP Cần Thơ, cho rằng: DN Việt Nam nói chung và TP Cần Thơ nói riêng muốn thành công ở thị trường trong và ngoài nước phải không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm (bao gồm cả hàng hóa và dịch vụ), đáp ứng yêu cầu khách hàng với giá cả có thể chấp nhận được. Đây là vấn đề sống còn của DN, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. Hưởng ứng đợt phát động Thập niên chất lượng lần thứ II (2006-2015) với chủ đề "NSCL – Chìa khóa phát triển và hội nhập", TP Cần Thơ triển khai nhiều chương trình, dự án hỗ trợ DN nâng cao nâng cao NSCL. Ngoài ra, TP Cần Thơ còn thực hiện Dự án Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa của các DN nhỏ và vừa TP Cần Thơ đến năm 2020 thuộc Chương trình quốc gia NSCL giai đoạn I. Nỗ lực này mang lại kết quả trên nhiều lĩnh vực, như: lĩnh vực ISO hành chính công; nông nghiệp; hỗ trợ DN ứng dụng và đổi mới công nghệ, xây dựng và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ...

Theo đó, ở lĩnh vực ISO hành chính công, đến cuối năm 2013, tất cả các cơ quan hành chính Nhà nước trên địa bàn thành phố đều được cấp Giấy chứng nhận Hệ thống quản lý chất lượng theo TCVN 9001:2008. Đối với công tác hỗ trợ DN ứng dụng và đổi mới công nghệ, Sở KH&CN TP Cần Thơ thực hiện hỗ trợ DN nâng cao năng lực nghiên cứu và triển khai (R&D) thông qua việc phối hợp với Bộ KH&CN tổ chức Diễn đàn Đổi mới sáng tạo và DN với chủ đề "Công nghệ sạch trong ngành thủy sản"; phối hợp với Hiệp hội DN TP Cần Thơ, Trường Quản lý Khoa học Công nghệ (Bộ KH&CN) tổ chức lớp tập huấn "Bồi dưỡng kiến thức chuyển giao khoa học công nghệ"… Ông Nguyễn Khải Đăng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, cho biết: "Thời gian qua, ngành nông nghiệp đã tích cực hướng dẫn nông dân ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ mới vào sản xuất nhằm nâng cao NSCL và khả năng cạnh tranh của hàng hóa nông sản, đặc biệt là 2 sản phẩm chủ lực: lúa và thủy sản. Vấn đề nâng cao NSCL trên cây lúa được thực hiện qua xây dựng mô hình công nghệ sinh thái quản lý dịch hại; "Cánh đồng lớn"; giải pháp kỹ thuật "3 giảm, 3 tăng", "1 phải, 5 giảm"; chuyển giao quy trình nuôi cấy nấm xanh tại nông hộ… Lĩnh vực thủy sản, chúng tôi thường xuyên mở các lớp tập huấn, và khuyến khích các hộ nuôi mở rộng diện tích nuôi thủy sản theo tiêu chuẩn GAP, BMP, ASC, SQF 1000M…".

Ngành nông nghiệp khuyến khích các hộ nuôi thủy sản áp dụng tiêu chuẩn: GAP, BMP, ASC, SQF, SQF 1000M... để có thể vượt qua “rào cản” tại các thị trường xuất khẩu.

Ngoài ra, Dự án Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa của các DN nhỏ và vừa TP Cần Thơ đến năm 2020 được TP Cần Thơ tiến hành lồng ghép với việc thực hiện Chương trình Hỗ trợ DN đổi mới công nghệ và Chương trình Phát triển tài sản trí tuệ. Nhờ đó, việc hỗ trợ DN được thực hiện toàn diện; gắn nâng cao NSCL với phát triển bền vững; đồng thời đảm bảo công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của DN. Đáng chú ý là nhận thức của DN về nâng cao NSCL được cải thiện rõ rệt. Đa số DN có ý thức trong thực hiện việc xây dựng và áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến, các công cụ nâng cao năng suất... Qua Dự án này, TP Cần Thơ cũng tổ chức được 6 lớp đào tạo về NSCL cho một số cán bộ sở ngành và DN trên địa bàn thành phố…

* Cần có sự kết nối

Theo ông Lê Ngọc Đỗ, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Cơ khí Điện máy Cần Thơ (CAMEMCO), thông qua Chương trình hỗ trợ DN đổi mới công nghệ, CAMEMCO được hỗ trợ khoa học kỹ thuật và kinh phí triển khai Dự án "Ứng dụng tin học trong quản trị DN cơ khí điện máy". Dự án giúp CAMEMCO thuận tiện trong việc quản lý công nợ, hợp đồng, hàng tồn kho chính xác và hiệu quả. Đồng thời, rút ngắn thời gian trong việc xuất hóa đơn giá trị giá tăng; giảm tải hệ thống bộ máy kế toán, tránh được việc quản lý đơn lẻ hoặc trùng lắp; tiết kiệm trong việc in ấn... Tuy nhiên, thủ tục để DN tiếp cận được sự hỗ trợ khá phức tạp. "Chúng tôi chỉ tập trung vào nhiệm vụ chính là sản xuất kinh doanh, để viết một ý tưởng hay phương thức sản xuất mới ra thành một dự án hoặc thuyết minh dự án đó là điều không dễ dàng. Đây là nguyên nhân làm cho một số DN muốn triển khai ý tưởng của mình phải đành bỏ cuộc"- ông Lê Ngọc Đỗ nói.

Theo ông Nguyễn Khải Đăng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, với thực trạng sản xuất nông nghiệp hiện nay, để có thể tăng NSCL nông sản cần phải đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất. Tuy nhiên, việc phát triển nông nghiệp theo hướng công nghệ cao còn nhiều khó khăn. Vừa qua, TP Cần Thơ đã quy hoạch 3 khu nông nghiệp công nghệ cao để kêu gọi đầu tư. Các dự án này đã được đưa vào danh mục dự án kêu gọi đầu tư của cả nước nhưng đến nay vẫn chưa được các nhà đầu tư quan tâm. Nhiều ý kiến cho rằng, số lượng DN trên địa bàn thành phố khá nhiều, phân bố rải rác, do đó việc tiếp xúc để tìm hiểu những khó khăn, vướng mắc của DN là khá khó khăn. Để tháo gỡ nút thắt này cần có sự kết nối giữa các ban ngành chức năng, Hiệp hội DN, tổ chức ngành nghề trên địa bàn thành phố để tập huấn, tuyên truyền kiến thức liên quan đến kỹ năng làm việc, vay vốn; tổ chức hội thảo, sự kiện để làm cầu nối giữa DN-ngân hàng và triển khai các hoạt động thiết thực khác.

Trên cơ sở rút kinh nghiệm những hạn chế và phát huy những kết quả đạt được, thời gian tới, các hoạt động nâng cao NSCL của TP Cần Thơ tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản) và công tác quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp, vệ sinh an toàn thực phẩm. Riêng Dự án Nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hóa của các DN nhỏ và vừa TP Cần Thơ đến năm 2020 tiếp tục hỗ trợ DN xây dựng và áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn; hệ thống quản lý tiên tiến để nâng cao năng lực cạnh tranh, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế; đào tạo, bổ sung chuyên gia tư vấn về NSCL… Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ Nguyễn Thanh Dũng nhấn mạnh: Sở KH&CN tiếp tục giữ vai trò đầu mối phối hợp với các sở ngành hữu quan đẩy mạnh tuyên truyền; xây dựng, cụ thể hóa chương trình, dự án về nâng cao NSCL để định hướng, đề ra giải pháp thiết thực hỗ trợ DN. Đặc biệt, bản thân DN phải chủ động đổi mới mọi mặt; tăng cường liên kết, hỗ trợ lẫn nhau. Đây là một trong những điểm mấu chốt để mỗi DN phát huy lợi thế, khắc phục nhược điểm, từ đó nâng tầm phát triển, tự tin hội nhập kinh tế quốc tế.

Bài, ảnh: MỸ THANH