Cách thị trấn Duyên Hải, huyện Duyên Hải (Trà Vinh) hơn 10 km, nhưng trước đây Trường Long Hòa là một xã nghèo. Xã có 5 ấp (gồm Khoán Tiều, Cồn Trứng, Cồn Tàu, Nhà Mát và Ba Động) đều nằm cặp bờ biển, trong đó ấp Nhà Mát có diện tích đất bãi bồi, phù sa màu mỡ, sinh vật biển phong phú thích hợp làm nguồn thức ăn cho các loài thủy sản. Do chỉ lẩn quẩn với cây lúa, trồng màu trên đất giồng cát, chăn nuôi nên dù làm lụng vất vả đa số các gia đình ở đây vẫn không khá lên nổi. Nhiều người phải ly hương đi tìm kế sinh nhai ở nơi khác.

Thu hoạch nghêu ở Tổ hợp tác nuôi nghêu Phương Đông.

Từ khi địa phương quyết tâm chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp, chuyển sang nuôi tôm sú và nghêu, hơn 3 năm qua, đời sống của người dân Trường Long Hòa ngày càng khá hơn. Trước đây, toàn xã có 330 hộ nghèo trên 1.460 hộ (chiếm 22,6%). Nay số hộ nghèo đang giảm dần, nhiều hộ vươn lên khá giả nhờ con nghêu.

Để đảm bảo hiệu quả, chính quyền địa phương đã thành lập Tổ hợp tác nuôi nghêu Phương Đông ở ấp Nhà Mát. Vấn đề quy trình kỹ thuật nuôi, tổ chức sản xuất, tiêu thụ cũng được thực hiện một cách bài bản từ đầu. Những cán bộ nòng cốt cũng được cử đi các địa phương khác để tham quan, học hỏi kinh nghiệm về kỹ thuật nuôi, cách quản lý và tổ chức vùng nuôi, mua con giống về nuôi thử nghiệm. Từ hiệu quả bước đầu của mô hình, hiện nay, người dân cả khu vực xung quanh ấp Nhà Mát đều tham gia vào Tổ hợp tác nuôi nghêu. Điển hình như gia đình ông Nguyễn Văn Liềm (Ba Liềm) - 71 tuổi, ở ấp Nhà Mát, lúc đầu tham gia đóng góp vốn 20 triệu đồng, đến nay đã đóng góp vốn lên đến trên 40 triệu đồng. Chỉ tính trong vụ nuôi năm 2006, gia đình ông được chia lãi từ hai đợt bán nghêu khoảng 80 triệu đồng. Nhờ nuôi nghêu, ông Liềm không những tự vươn lên thoát nghèo mà còn giúp đỡ, hướng dẫn kỹ thuật cho mấy người anh em ruột, con cháu của gia đình và người dân quanh vùng tham gia nuôi nghêu để thoát nghèo.

Cái hay của mô hình nuôi nghêu thoát nghèo ở Tổ hợp tác nuôi nghêu Phương Đông không chỉ là mô hình nuôi đạt năng suất cao mà còn tổ chức và phát triển tốt các dịch vụ thương mại kèm theo về con giống, dịch vụ thu hoạch và tiêu thụ con nghêu thương phẩm. Tổ hợp tác hiện đã phát triển diện tích nuôi trên 1.500 ha đất bãi bồi với hơn 1.000 tổ viên tham gia thu hoạch hàng năm; giải quyết việc làm cho hơn 2.000 người tham gia thu hoạch nghêu. Với công lao động thu hoạch 400-500 đồng/kg nghêu thịt, mỗi lao động thu được 30.000-40.000 đồng/người/ngày-một mức thu nhập kha khá ở vùng ven biển. Anh Lâm Văn Trận, Chủ nhiệm Tổ hợp tác nuôi nghêu Phương Đông, nói: “Ngoài giải quyết việc làm cho lao động địa phương, Tổ hợp tác đang vận động thành viên đóng góp khoảng 8 triệu đồng để cất nhà tình thương cho hộ nghèo, đóng góp cho quỹ đền ơn đáp nghĩa và xây dựng các công trình phúc lợi của xã...”.

Trong hai năm 2005, 2006, Tổ hợp tác nuôi nghêu Phương Đông đã hỗ trợ vốn giúp cho trên 60 hộ nghèo tham gia nuôi nghêu và thoát nghèo. Đến cuối năm 2006, toàn xã giảm được gần 90 hộ nghèo. Đầu năm 2007, Tổ hợp tác nuôi nghêu Phương Đông đã vận động số tổ viên lên đến 1.553 người, tăng gấp 3 lần so với khi mới thành lập, tổng số vốn góp được trên 29 tỉ đồng để mua nghêu giống về thả nuôi. Đến nay, trọng lượng nghêu nuôi đạt 60-70 con/kg, dự kiến vào đầu năm 2008 sẽ thu hoạch, sản lượng ước khoảng 3.500-4.000 tấn nghêu thương phẩm. Để phát huy hiệu quả của mô hình, xã Trường Long Hòa đang có kế hoạch đầu tư quy hoạch phát triển diện tích vùng nuôi nghêu thêm 300 ha bãi bồi; đồng thời, tranh thủ các nguồn vốn vay ưu đãi, vốn xóa đói giảm nghèo,... vận động thành lập thêm 1-2 tổ hợp tác nuôi nghêu cho các hộ nghèo trong xã.

Quốc Dũng