Ngày 11-5, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chi nhánh Cần Thơ tổ chức hội thảo “Hợp đồng mua bán nông sản-thực trạng và những vấn đề về thể chế pháp lý” thu hút sự tham dự của rất nhiều chuyên gia, doanh nghiệp, nông dân ở ĐBSCL.

Từ năm 2002, Chính phủ ban hành Quyết định số 80/2002/QĐ-TTg tạo tiền đề và thúc đẩy hình thành liên kết trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ nông sản thông qua hợp đồng. Tuy nhiên, thực tế các chủ thể trong mối liên kết đang gặp phải khó khăn do chưa tạo được sự tin cậy. Tình trạng phá vỡ hợp đồng bao tiêu nông sản giữa doanh nghiệp và nông dân diễn ra ngày một nhiều hơn. Nông dân là người làm ra nguyên liệu chính nhưng thu nhập lại thấp trong chuỗi giá trị sản xuất. Cung cách làm ăn của nông dân còn nhỏ lẻ, mang tính thời vụ, thiếu thông tin về thị trường, ít chịu hợp tác. Chưa có nhiều doanh nghiệp đầu tư ngược lại cho nông dân trong quá trình sản xuất. Hợp đồng mua bán thường mang tính đối phó... Chính quyền chưa đảm nhận vai trò trong việc điều tiết mối quan hệ giữa doanh nghiệp và nông dân. Vai trò của Hội nông dân, Hiệp hội ngành nghề, các định chế tài chính trong mối quan hệ giữa các bên còn mờ nhạt.

Tại hội thảo, các chuyên gia luật đề xuất: Để cho một giao dịch mua bán thành công giữa nông dân và doanh nghiệp nhất thiết phải có hợp đồng cụ thể, rõ ràng. Các điều kiện bảo đảm khả năng thanh toán của bên mua, trong đó chú trọng phương thức thanh toán qua ngân hàng và có bảo lãnh của ngân hàng. Đặc biệt đến lúc phải đặt vấn đề thực hiện bảo hiểm đối với các hợp đồng mua bán nông sản để đảm bảo thành công giữa 2 bên mua-bán. Tiến sĩ Võ Hùng Dũng-Giám đốc VCCI-Chi nhánh Cần Thơ kêu gọi người nông dân nên tập dần thói quen quan hệ mua bán nông sản qua hợp đồng để bảo đảm quyền lợi, có nhiều cơ hội chọn lựa, hạn chế rủi ro. Đặc biệt, phải liên kết lại để nâng cao sức mạnh về qui mô, chất lượng sản phẩm, khả năng hiểu biết về pháp lý, thị trường... trở thành đối tác mà các doanh nghiệp phải nể trọng... Để đảm bảo hài hòa lợi ích giữa các bên, VCCI Chi nhánh Cần Thơ phối hợp với các viện, trường, chuyên gia luật đã soạn thảo được mẫu hợp đồng tiêu thụ nông sản cho nông dân và doanh nghiệp tham khảo, chọn lựa, áp dụng tùy hoàn cảnh thực tế...

THANH HUY