Khu bảo tồn biển (KBTB) Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang thành lập từ năm 2007. Mục đích nhằm bảo vệ, tái tạo rạn san hô, các loài thủy sản có giá trị kinh tế cao, góp phần mang lại giá trị sinh học cho tỉnh Kiên Giang nói riêng và cả nước nói chung.

Cần thường xuyên tuyên truyền cho người dân không đánh bắt hải sản ở khu bảo tồn biển.

KBTB Phú Quốc bao gồm 18 hòn đảo lớn, nhỏ có đặc trưng đa dạng sinh học khá phong phú. Với hai khu vực là phía Đông Bắc, Đông Nam của đảo Phú Quốc và khu vực phía Nam quần đảo An Thới. Diện tích chung của KBTB hơn 26.000ha, chia làm 3 vùng: vùng bảo vệ nghiêm ngặt, vùng phục hồi sinh thái và vùng phát triển. Đây là KBTB thứ 3 của Việt Nam được thành lập sau KBTB ở Vịnh Nha Trang (Khánh Hòa) và KBTB Cù Lao Chàm (Quảng Nam) và là một trong 5 hợp phần của chương trình hợp tác phát triển giữa Đan Mạch và Việt Nam về môi trường.

Ông Trần Chí Viễn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Kiên Giang, cho biết: KBTB Phú Quốc bảo vệ đa dạng sinh học, đặc biệt là tập trung thảm cỏ biển và san hô. Bên cạnh đó, việc thành lập KBTB cũng nhằm nâng cao năng lực quản lý của cán bộ về nghiên cứu đa dạng sinh học; nâng cao nhận thức và sinh kế cho ngư dân trong vùng. Phú Quốc được đánh giá là ngư trường có trữ lượng thủy sản vào khoảng 460 ngàn tấn. Ngoài cá, Phú Quốc còn có nhiều loài hải sản có giá trị khác như: tôm, mực, ghẹ, ốc nhảy, trai, nghêu lụa, cá ngựa, hải sâm… Ngành thủy sản đã góp phần tạo nguồn thu nhập và tạo việc làm cho người dân trên đảo. Theo kết quả từ các cuộc điều tra, ngư trường biển đảo Phú Quốc có 108 loài san hô thuộc 2 nhóm san hô cứng và san hô mềm; có 135 loài cá rạn san hô; 3 loài cá di cư và 132 loài thân mềm và nhiều loài thú biển sinh sống, kiếm ăn. Đặc biệt, tại vùng biển này còn xuất hiện loài động vật quý hiếm như Dogong, rùa biển, cá heo. Rạn san hô vùng lõi KBTB Phú Quốc còn trong tình trạng khá tốt. Nhưng, ở một số vùng có một số loài bị hủy hoại do tình trạng khai thác thủy sản của người dân. Riêng thảm cỏ biển ở phía Đông Bắc huyện Phú Quốc có nguy cơ bị phá hủy do tác động của khai thác hải sản. Vì vậy, có một số loài động vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng. Việc hình thành và hoạt động hiệu quả của KBTB Phú Quốc là nhu cầu cấp bách đối với ngành quản lý biển.

Ông Nguyễn Hồng Cường, Giám đốc Ban Quản lý KBTB Phú Quốc cho biết: KBTB Phú Quốc góp phần bảo tồn sinh cảnh, sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển và các loài động vật biển quý hiếm, với mục đích là bảo vệ đa dạng sinh học biển Phú Quốc. Để nâng cao nhận thức của cộng đồng đối với công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt về KBTB huyện Phú Quốc, ngay khi được thành lập, Ban Quản lý KBTB Phú Quốc tăng cường các hoạt động truyền thông bằng nhiều hình thức, như truyền tải những thông điệp đến cộng đồng cùng chung tay bảo vệ hệ sinh thái đa dạng sinh học trong KBTB huyện Phú Quốc. Ông Nguyễn Đinh Học, Trưởng phòng Phòng Đa dạng sinh học KBTB Phú Quốc, cho biết: "Các chương trình truyền thông tuyên truyền và nâng cao nhận thức cho cộng đồng sinh sống trong KBTB Phú Quốc chuyển tải những thông tin về bảo tồn biển, bảo vệ môi trường, bảo vệ đa dạng sinh học cho KBTB đến cộng đồng. Trong đó, đặc biệt chúng tôi quan tâm đến lực lượng đoàn viên thanh niên. Đây là lực lượng trẻ- họ là hạt nhân là nòng cốt trong tuyên truyền về bảo vệ môi trường, bảo vệ các loài động vật biển quý hiếm và bảo vệ tài nguyên biển trên huyện đảo Phú Quốc. Song song đó, chúng tôi cũng tuyên truyền cho du khách, cho cộng đồng dân cư để cùng góp phần bảo vệ phát triển khu du lịch bền vững trong KBTB".

Cùng với công tác truyền thông, những năm qua, việc tạo sinh kế cho người dân, các tổ chức hỗ trợ KBTB Phú Quốc đã có nhiều động thái tích cực hỗ trợ phát triển kinh tế cho người dân địa phương; đồng thời thành lập 3 tổ tình nguyện cộng đồng ở 3 xã Bãi Thơm, Hàm Ninh và Hòn Thơm vừa gắn kết hoạt động đánh bắt hải sản, vừa tham gia phối hợp theo dõi, giám sát các tàu thuyền hoạt động trong KBTB. Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng như Đồn Biên phòng 750 phối hợp tốt với Ban Quản lý KBTB Phú Quốc thường xuyên tuần tra, kiểm soát trong khu bảo tồn san hô; nhắc nhở ngư dân không được neo đậu tàu thuyền ở trong vùng bảo tồn; hướng dẫn cho khách du lịch chấp hành quy chế hoạt động trong khu bảo tồn…

Sự nỗ lực của các cơ quan chuyên ngành và cộng đồng dân cư địa phương đã góp phần để công tác quản lý, KBTB Phú Quốc đạt được kết quả khá tốt, góp phần nâng cao giá trị kinh tế biển gắn với phát triển đa dạng sinh học ở Kiên Giang.

Bài, ảnh: LÊ SEN