Chiếm đến 90% thị phần sữa bột nhập khẩu, thời gian qua sữa bột trẻ em dưới 6 tuổi còn là mặt hàng gây biến động giá nhiều nhất nhưng nay đã được kiểm soát trước quy định của Bộ Tài chính về việc áp giá trần.

Để giảm bớt sức "nóng" về giá của thị trường sữa, từ ngày 10-3 đến 10-4-2014 Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với Bộ Công thương tiến hành thanh tra giá sữa tại 5 doanh nghiệp có thị phần lớn là Công ty Cổ phần sữa Việt Nam (Vinamilk), Công ty TNHH dinh dưỡng 3A, Công ty TNHH Nestle Việt Nam, Công ty TNHH Friesland Campina VN, Công ty TNHH Mead Johnson Nutrition (Việt Nam). Qua đó cho thấy, trong năm 2013 và 3 tháng đầu năm 2014, giá sữa chỉ điều chỉnh tăng mà không giảm. Trong đó, năm 2013 có 4 công ty tăng giá 1 lần và 1 công ty là Công ty TNHH Mead Johnson Nutrition (Việt Nam) tăng giá 2 lần. Mặt hàng tăng thấp nhất là 2,4% mặt hàng tăng cao nhất là 30,668%. 3 tháng đầu năm 2014, có 2/5 công ty đã tăng giá bán là Vinamilk, từ ngày 10-2-2014 tăng giá 27/32 sản phẩm, từ ngày 1-4-2014 tăng giá 5/32 sản phẩm với mức tăng từ 7-14%; Công ty TNHH Nestle Việt Nam, từ ngày 1-2-2014 tăng giá 11/24 sản phẩm với mức tăng từ 5 - 9%. Đặc biệt, cơ quan thanh tra đã phát hiện việc kê khai giá của Nestle có các sai phạm như: 3 sản phẩm chưa kê khai giá, trên 10 loại khác tăng giá trước khi kê khai. Cũng qua thanh tra, phát hiện 4/5 công ty đã chi vượt chi phí quảng cáo, khuyến mãi, tiếp thị với số tiền là 386 tỉ đồng, điều này đã làm tăng giá bán từ 2,18-16,39%.

Ngày 2-5-2014, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã ký ban hành chủ trương áp dụng biện pháp bình ổn giá sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi theo đề nghị của Bộ Tài chính. Theo đó, Chính phủ yêu cầu thực hiện quản lý giá tối đa theo quy định tại khoản 7, điều 17 Luật giá đối với sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày công bố quyết định bình ổn giá; thực hiện quản lý theo biện pháp đăng ký giá theo quy định tại khoản 4, điều 17 Luật giá đối với sản phẩm sữa dành cho trẻ em trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày công bố quyết định bình ổn giá. Đó là, có thể bán bằng hoặc thấp hơn giá tối đa, vì vậy Nhà nước sẽ không can thiệp doanh nghiệp, đại lý bán giá bao nhiêu nhưng đơn vị không được bán cao hơn giá tối đa mà Nhà nước đã quy định. Để thực hiện giá bán của mình, doanh nghiệp phải đăng ký với cơ quan quản lý giá trên địa bàn, chẳng hạn Vinamilk sẽ đăng ký giá với Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh, Công ty TNHH Mead Johnson đăng ký giá bán với Bộ Tài chính… Sau một tháng thực hiện bán theo mức giá đăng ký, nếu doanh nghiệp thấy doanh số bán hàng sụt giảm thì họ có thể giảm giá và ngược lại. Tóm lại, trên cơ sở giá trần, doanh nghiệp toàn quyền quyết định giá bán của mình và chỉ có trách nhiệm phải đăng ký với cơ quan quản lý giá. Cũng theo Bộ Tài chính, hiện 5 đơn vị kinh doanh sữa lớn đã đăng ký giá bán buôn (giá bán đã bao gồm cả chiết khấu hoa hồng cho các đại lý, tổng đại lý), theo đó mức giá các đơn vị này đăng ký thấp hơn nhiều so với mức giá trên thị trường tới vài chục ngàn đồng mỗi hộp.

Tuy nhiên, qua khảo sát trên thị trường, loại sữa bột Pedia Sure của Abbott do Công ty TNHH dinh dưỡng 3A phân phối có điều chỉnh tăng giá khá mạnh. Theo đó, hãng này điều chỉnh kích cỡ hộp từ 900 gram xuống 850 gram, giá sữa bán lẻ của loại hộp mới này là 582.000 đồng/hộp. Nếu tính theo tỷ lệ trọng lượng loại cũ và mới thì giá tăng khoảng 47.000 đồng/hộp. Ngoài ra, hầu hết các loại sữa dành cho trẻ dưới 6 tuổi chưa có biến động về giá. Theo các chủ cửa hàng kinh doanh sữa, cho đến nay họ cũng chưa nghe thông tin gì về việc điều chỉnh giá trong thời gian tới. Như vậy, theo Bộ Tài chính công bố thì chỉ trong tháng 5 này dòng sản phẩm sữa cho trẻ dưới 6 tuổi của 5 doanh nghiệp sữa lớn sẽ điều chỉnh giảm 50.000 – 70.000 đồng/hộp. Nhưng, với những diễn biến trên thị trường hiện nay, trong thời điểm này đã có loại sữa cho trẻ dưới 6 tuổi điều chỉnh tăng giá, vậy liệu giá sữa có thật sự được kiểm soát chặt và sẽ giảm trong tháng 5 này?

Bài, ảnh: Khánh Nam