Đầu tháng 7-2011, một số ngân hàng thương mại công bố giảm lãi suất cho vay, mức giảm khoảng 0,5-1%, đây là động thái tích cực đối với các doanh nghiệp (DN) đang có nhu cầu vay vốn. Tuy nhiên, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) kiên quyết khống chế tăng trưởng tín dụng năm 2011 ở mức dưới 20% theo đúng tinh thần Nghị quyết 11 của Chính phủ. Điều này khiến không ít DN lo lắng vì hạn mức tín dụng từ nay đến cuối năm không nhiều, trong khi việc tiếp cận vốn ngân hàng không phải DN nào cũng đạt được khi có nhu cầu vay vốn. Thêm vào đó, lãi suất cho vay của các ngân hàng dù đang có tín hiệu hạ nhiệt, nhưng vẫn ở mức cao so với lợi nhuận mà các DN đạt được trong năm 2011. Chi phí vốn cao, cộng với nguyên vật liệu đầu vào tăng, lương cơ bản tăng... làm cho DN cân nhắc khi vay vốn. Hiện đa phần DN vừa và nhỏ đang sử dụng vốn tự có, vốn huy động từ gia đình để cầm cự sản xuất, kinh doanh trong khó khăn.

Theo nhận định của các chuyên gia, lãi suất cho vay khó giảm mạnh trong thời điểm này, do chỉ số giá tiêu dùng (CPI) dù giảm, nhưng vẫn ở mức cao. Thắt chặt tiền tệ là liều thuốc mạnh đối với DN, nhưng mỗi DN khi thành lập đều có mục tiêu và chiến lược kinh doanh, nên DN thích ứng được trong thời điểm này đều có “sức khỏe” tốt. Song, các chuyên gia cho rằng, trong thời điểm khó khăn này, các DN nên hết sức tiết kiệm chi phí, tinh gọn nhân sự, kể cả thu hẹp sản xuất. Còn những DN không khó khăn, duy trì được hoạt động nhờ vào thị trường ổn định cũng không nên mạo hiểm đầu tư và dự trữ lúc này.

Các giải pháp thắt chặt tiền tệ theo Nghị quyết 11 được các bộ, ngành, địa phương triển khai sâu rộng và đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Mặt bằng giá cả, nguyên vật liệu đầu vào phục vụ sản xuất vẫn ở mức cao. Các chuyên gia kinh tế cho rằng, khi chống lạm phát sẽ có giai đoạn trì trệ và làm tổn thương một số DN trong nền kinh tế. Nghị quyết 11 cũng nêu rõ là thắt chặt tiền tệ, nhưng ưu tiên vốn cho sản xuất, xuất khẩu, doanh nghiệp nông nghiệp, nông thôn. Song, theo phản ánh của một số DN trên địa bàn thành phố Cần Thơ, lãi suất cho vay của các tổ chức tín dụng hiện đang quá sức chịu đựng đối với DN vừa và nhỏ. Trong khi DN vừa và nhỏ khó tiếp cận vốn tín dụng theo cơ chế tín dụng thông thường, DN không đủ điều kiện về tài sản thế chấp. Một thực tế khác là năng lực cạnh tranh, hàm lượng chất xám trong sản phẩm của các DN trên địa bàn còn hạn chế, làm hạn chế sức cạnh tranh của DN trên thị trường.

Thống kê của NHNN chi nhánh Cần Thơ, tăng trưởng tín dụng 5 tháng đầu năm 2011 của các tổ chức tín dụng trên địa bàn thành phố đạt 3,35%, đúng hướng theo Nghị quyết 11. Nếu tính theo chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm 2011 (dưới mức 20%) thì hạn mức cho vay của các tổ chức tín dụng trên địa bàn thành phố vẫn “rộng cửa” cho các DN. Tuy nhiên, việc tiếp cận vốn có suôn sẻ hay không lại phụ thuộc vào “sức khỏe” của DN, trong khi biến động thị trường vẫn còn là thách thức lớn.

GIA BẢO