Việt Nam có 45 triệu nông dân, trong đó có 11 triệu hộ làm nông nghiệp, nhưng lại sản xuất trên 70 triệu mảnh ruộng manh mún khác nhau. Điều này rất khó trong việc áp dụng khoa học và công nghệ để nâng cao năng suất, chất lượng các sản phẩm nông nghiệp. Vì vậy, xây dựng mối liên kết giữa nông dân với nông dân và nông dân với doanh nghiệp để nâng cao hiệu quả sản xuất và tăng giá trị chuỗi nông sản là xu hướng tất yếu. Để xây dựng các mô hình liên kết thành công như cánh đồng lớn hay các hình thức liên kết khác, Nhà nước cần đầu tư để các doanh nghiệp chế biến có phương án tiêu thụ sản phẩm lâu dài và có khả năng xây dựng được thương hiệu với từng mặt hàng nông sản.

Để nông nghiệp ĐBSCL tốt lên cần kết hợp hài hòa lợi ích của giữa doanh nghiệp và nông dân. Trong đó, cần bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nông dân về đất đai, lao động và thu nhập, phát huy tính năng động sáng tạo của người nông dân. Doanh nghiệp nên điều tra, xây dựng dự án, trình bày với chính quyền và các hiệp hội liên quan, tổ chức thảo luận với nông dân để bảo đảm lợi ích, quyền lợi và trách nhiệm các bên. Đồng thời, thuyết phục nông dân bằng cách tạo ra mô hình thực tế, vận dụng giống cây con mới, có kết quả, mời nông dân đến khảo sát để họ thực sự tâm phục khẩu phục, vì lợi ích của chính họ mà tham gia… Nhà nước và các hiệp hội tổ chức đào tạo, huấn luyện nông dân trở thành công nhân nông nghiệp, vận dụng được máy móc, công nghệ, tuân thủ các tiêu chuẩn canh tác hiện đại. Doanh nghiệp huy động vốn, vận dụng công nghệ, xây dựng thương hiệu, hình thành chuỗi giá trị, chiếm lĩnh thị trường trong nước và vươn ra nước ngoài.

Nạn hạn hán, xâm nhập mặn mới chỉ là tiếng chuông cảnh tỉnh đầu tiên và sẽ còn nhiều thách thức nữa đối với vùng ĐBSCL trong tương lai. Vì vậy, nhu cầu đầu tư và điều chỉnh mô hình kinh tế cho phù hợp với biến đổi khí hậu của vùng ĐBSCL đòi hỏi sự tham gia của nhiều bên để tháo gỡ và doanh nghiệp là một đối tác không thể thiếu. Song, muốn thực hiện điều này, cần có nền tảng kết nối giữa các bên, trong đó, doanh nghiệp chủ động tích cực chuyển giao công nghệ cho nông dân, cung cấp thông tin về thị trường, hỗ trợ nông dân sản xuất và hiểu thị trường thì mới làm nông nghiệp hiệu quả và bền vững. Bởi không có thị trường dù có liên kết tốt, ứng dụng khoa học công nghệ tiến bộ tới đâu thì không thể thực hiện tiến trình này.

Tỉnh Bến Tre đã và đang tập trung phát triển chuỗi giá trị sản phẩm nông nghiệp chủ lực đối với cây dừa, cây bưởi, con tôm... Bước đầu đã liên kết hình thành nhóm sản phẩm cây trồng, vật nuôi chủ lực đáp ứng nhu cầu chế biến xuất khẩu và tiêu dùng nội địa. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp của Bến Tre vẫn còn lệ thuộc điều kiện tự nhiên, nhất là tác động biến đổi khí hậu, đất đai sản xuất manh mún,... Vì vậy, muốn tồn tại và phát triển, tất yếu nông dân phải biết liên kết với doanh nghiệp, sản xuất theo quy trình, sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng... Song song đó, các ngành chức năng cần đẩy mạnh chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ nông dân sản xuất theo quy trình an toàn, đáp ứng nhu cầu của thị trường. Từ đó, nâng cao chất lượng hàng hóa, tiến tới ký kết với các doanh nghiệp lớn để tiêu thụ sản phẩm lâu dài, phục vụ thị trường tại chỗ và xuất khẩu.

M.H