TP Cần Thơ hiện có hơn 900 sản phẩm OCOP được công nhận từ 3 đến 5 sao. Đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ thị trường, sản phẩm OCOP Cần Thơ không chỉ tập trung vào số lượng được chứng nhận mà còn đi sâu nâng cao chất lượng. Đồng thời, chú trọng kết nối cung cầu mở rộng thị trường; ứng dụng công cụ để số hóa giá trị bản địa, chuẩn hóa dữ liệu và nâng cao năng lực cạnh tranh sản phẩm OCOP địa phương.

Sản phẩm OCOP được bày bán tại Cửa hàng Đặc sản ĐBSCL.

Nhiều chuyển biến

Chuyển đổi từ phương thức sản xuất theo kinh nghiệm truyền thống sang nền sản xuất thông minh, dựa vào dữ liệu và công nghệ tiên tiến không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết để nâng cao giá trị và sức cạnh tranh cho sản phẩm OCOP.

Bà Nguyễn Kim Thùy, Giám đốc Hợp tác xã Kỳ Như, cho biết: “Hợp tác xã chuyên sản xuất, chế biến các sản phẩm từ cá thát lát và hiện có 11 sản phẩm được chứng nhận OCOP. Trong đó, có 1 sản phẩm OCOP 5 sao và 10 sản phẩm OCOP 4 sao. Hiện sản phẩm của Hợp tác xã đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Ngoài kênh truyền thống, Hợp tác xã đang cung ứng sản phẩm cho hệ thống siêu thị MM Mega Market và vừa ký kết hợp đồng đưa sản phẩm vào hệ thống Bách Hóa Xanh. Ngoài ra, Hợp tác xã từng bước hoàn thiện các điều kiện để đưa sản phẩm cá thát lát chế biến tham gia thị trường xuất khẩu, trước mắt là thị trường Hoa Kỳ và Hàn Quốc”.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, TP Cần Thơ tập trung triển khai Kế hoạch số 178/KH-UBND của UBND thành phố về thực hiện Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) năm 2026 trên địa bàn TP Cần Thơ và Kế hoạch số 36/KH-UBND về Hệ thống truy xuất nguồn gốc giai đoạn 2026-2030. Qua đó, truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm chủ lực, sản phẩm OCOP từng bước được chuẩn hóa, gắn với mã số, mã vạch, tem điện tử và nền tảng số.

Theo đó, Hệ thống Quản lý truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa tại địa chỉ check.cantho.gov.vn tiếp tục được vận hành như một nền tảng giúp minh bạch thông tin, thể hiện trách nhiệm của nhà sản xuất, chủ thể OCOP và hỗ trợ người tiêu dùng tiếp cận thông tin sản phẩm. Thời gian qua, ngành Nông nghiệp và Môi trường thành phố còn thu thập cơ sở dữ liệu định vị GPS của 546 cơ sở sản xuất, kinh doanh nông, lâm, thủy sản; đồng thời cấp mã truy xuất nguồn gốc điện tử QR Code cho 321 chủ thể với 621 sản phẩm.

 Bứt phá từ công nghệ

​Theo các chuyên gia, nếu giai đoạn đầu của OCOP tập trung vào việc hình thành sản phẩm, chuẩn hóa chất lượng và đánh giá phân hạng, thì giai đoạn hiện nay đòi hỏi một bước phát triển cao hơn: xây dựng thương hiệu, số hóa chuỗi giá trị, minh bạch dữ liệu và mở rộng thị trường trên nền tảng số.

Ông Nguyễn Phương Tuấn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, cho rằng các doanh nghiệp, chủ thể OCOP tại Cần Thơ mạnh dạn tiếp cận, ứng dụng các công nghệ sau thu hoạch, công nghệ chế biến sâu và các giải pháp bao bì sinh học tiên tiến để nâng cao giá trị gia tăng, đưa sản phẩm nông sản nói chung, sản phẩm OCOP nói riêng vươn ra thị trường quốc tế tiêu chuẩn cao. Đồng thời, nghiên cứu để các sản phẩm OCOP gắn liền với tài sản sở hữu trí tuệ thông qua đầu tư vào việc đăng ký nhãn hiệu, tên thương mại và chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm chủ lực của địa phương.

​Bên cạnh việc nâng cao năng suất và chất lượng, một yêu cầu không thể tách rời của sản xuất và tiêu dùng hiện đại là sự minh bạch. Một sản phẩm OCOP có thể có chất lượng tốt, bao bì đẹp và câu chuyện hấp dẫn, nhưng nếu không có dữ liệu minh bạch thì rất khó tạo dựng niềm tin bền vững trên môi trường số. Ngược lại, khi người tiêu dùng có thể quét mã truy xuất để biết sản phẩm được sản xuất ở đâu, bởi chủ thể nào, theo quy trình nào, có chứng nhận gì, được phân phối qua kênh chính thức nào, thì giá trị cảm nhận của sản phẩm sẽ tăng lên đáng kể.

Theo PGS.TS Nguyễn Duy Đạt, Viện trưởng Viện Kinh doanh quốc tế và Logistics, để sản phẩm đi vào lòng và gây được thiện cảm từ người tiêu dùng, chủ thể OCOP phải kể được câu chuyện về sản phẩm. “Câu chuyện đó phải được chuyển hóa thành dữ liệu có thể kiểm chứng. Trong thương mại điện tử, lời quảng cáo càng hấp dẫn càng cần dữ liệu chứng minh. Nếu sản phẩm giới thiệu là “đặc sản Cần Thơ” thì hồ sơ số cần chứng minh nguồn gốc địa phương. Nếu sản phẩm khẳng định “an toàn” thì cần có chứng nhận, quy trình và thông tin kiểm soát chất lượng. Nếu sản phẩm quảng bá “sản xuất theo quy trình sạch” thì cần có nhật ký sản xuất, hình ảnh thực tế hoặc thông tin vùng nguyên liệu. Chính sự nhất quán giữa lời giới thiệu và dữ liệu truy xuất sẽ tạo nên niềm tin thị trường” - PGS.TS Nguyễn Duy Đạt nhấn mạnh.

Bài, ảnh: MỸ THANH