Sakana AI, một công ty khởi nghiệp có trụ sở tại Nhật Bản, vừa tạo ra bước đột phá để giải quyết một trong những vấn đề mới nhất của ngành công nghiệp AI hiện nay: Phải làm gì khi chính phủ Mỹ chặn quyền truy cập vào các mô hình trí tuệ nhân tạo hàng đầu thế giới?

Câu trả lời của Sakana mang tên Fugu - một hệ thống điều phối đa mô hình vừa được ra mắt vào ngày 22-6. Đáng chú ý, công ty tuyên bố Fugu có hiệu suất ngang ngửa với các mô hình đang bị hạn chế của Anthropic là Claude Fable 5 và Mythos, mà hoàn toàn không cần sử dụng đến chúng.

Thay vào đó, hệ thống này tập hợp các mô hình công khai trên thị trường như Gemini 3.1 Pro của Google, GPT-5.5 của OpenAI và Claude Opus 4.8, sau đó tự động chọn lọc và kết hợp chúng lại với nhau cho từng tác vụ cụ thể.

Ảnh: Marktechpost

Thời điểm ra mắt mang tính chiến lược

Sự xuất hiện của Fugu không phải là ngẫu nhiên. Mô hình này được trình làng chỉ vài ngày sau khi lệnh kiểm soát xuất khẩu của chính phủ Mỹ (có hiệu lực từ ngày 12-6) buộc Anthropic phải rút các mô hình hàng đầu của mình khỏi thị trường toàn cầu, khiến người dùng tại nhiều quốc gia bị "cắt sóng" chỉ sau một đêm.

Thông điệp của Sakana gửi đến những quốc gia bị ảnh hưởng rất rõ ràng: Bạn không cần các mô hình bị cấm để đạt được hiệu suất cao nhất. Giám đốc điều hành (CEO) David Ha khẳng định hệ thống điều phối này không chỉ là một thủ thuật kỹ thuật thông minh, mà còn là một biện pháp phòng ngừa rủi ro trước sự phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất, có thể sụp đổ bất cứ lúc nào khi Mỹ thay đổi chính sách.

Fugu hoạt động như thế nào?

Fugu bản chất là một mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) được đào tạo để "gọi" các LLM khác từ một kho các tác nhân AI tiên tiến và thậm chí có thể gọi lại chính nó.

Người dùng chỉ cần gửi yêu cầu đến một cổng kết nối duy nhất và Fugu sẽ tự động quyết định mọi thứ ở hậu trường: từ việc chọn mô hình nào, giao việc ra sao, đến kiểm chứng và tổng hợp kết quả. Nó có thể tự giải quyết các tác vụ đơn giản và tự động tập hợp một "đội ngũ" các mô hình chuyên gia khi gặp phải một vấn đề phức tạp.

Sakana cung cấp 2 phiên bản thông qua một API tương thích với OpenAI

- Fugu tiêu chuẩn: Cân bằng giữa hiệu suất và độ trễ thấp cho các công việc hàng ngày, dễ dàng tích hợp vào các công cụ như Codex. Người dùng cũng có thể loại bỏ một số mô hình cụ thể khỏi hệ thống để tuân thủ các quy định bảo mật riêng.

- Fugu Ultra: Phiên bản cao cấp nhất, được tinh chỉnh cho các công việc nhiều bước, độ khó cao như nghiên cứu AI, phân tích an ninh mạng và điều tra bằng sáng chế.

Trên các bài kiểm tra chuẩn của Sakana, Fugu Ultra đạt 73,7 điểm trên SWE-Bench Pro (vượt qua Opus 4.8 với 69,2 điểm) và đạt 95,5 điểm trong bài kiểm tra khoa học GPQA-D.

Lời giải cho bài toán "Chủ quyền AI"

Theo ông David Ha, lệnh kiểm soát xuất khẩu chính là trọng tâm của vấn đề. Ông David Ha tin rằng các hệ thống AI mạnh nhất trong tương lai sẽ không phải là các khối độc lập mà là trí tuệ tập thể, tương tự như cách con người tiến bộ.

"Trí thông minh của con người về cơ bản là một trí tuệ tập thể" - ông David Ha chia sẻ trên nền tảng X. Ông David Ha lập luận rằng tương lai thuộc về các hệ thống biết cách phối hợp với nhau. Fugu là một bước tiến lớn theo hướng đó. Việc phụ thuộc hạ tầng quốc gia vào mô hình của một công ty duy nhất là một rủi ro lớn. Bằng cách sử dụng nhóm các mô hình có thể thay thế dễ dàng, Fugu giúp vượt qua các rào cản của nhà cung cấp.

"Bằng cách điều phối các mô hình trên toàn cầu, chúng tôi đang cung cấp một bản thiết kế có khả năng chống chịu cao, cần thiết cho chủ quyền AI" - CEO Sakana khẳng định.

Còn đó những tranh cãi

Dù mang lại nhiều hứa hẹn, không phải ai cũng bị thuyết phục bởi Fugu. Elie Bakouch, kỹ sư tại Prime Intellect, chỉ trích đây chỉ là "một trình điều phối đóng được xây dựng trên các mô hình đóng," đồng nghĩa với việc người dùng thực chất còn nắm ít quyền kiểm soát hơn trước.

Mức giá của Fugu cũng là một rào cản lớn. Phiên bản Fugu Ultra có giá ngang ngửa GPT-5.5, ở mức 35 USD cho 1 triệu token kết hợp.

Hiện tại, Fugu được cung cấp trên toàn cầu, ngoại trừ khu vực Liên minh châu Âu (EU) và Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA), do Sakana vẫn đang trong quá trình điều chỉnh hệ thống định tuyến để tuân thủ Quy định chung về Bảo vệ Dữ liệu của khu vực này.

LÊ PHI (Theo Timesofindia)