HOÀNG THANH

Bài 2: CHUẨN HÓA CÁN BỘ: BÀI TOÁN KHÓ!

ĐÀO TẠO CÁN BỘ: CHƯA ĐẠT YÊU CẦU

Giai đoạn 2001-2005, trung bình mỗi năm thành phố có khoảng 360 CB cơ sở tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng, nhưng trong 2 năm 2006, 2007, trung bình mỗi năm có gần 500 CB cơ sở tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng về lý luận chính trị, quản lý nhà nước, ngoại ngữ và tin học. Cấp bậc đào tạo cũng thay đổi theo hướng tăng cường các cấp học bậc cao. Giai đoạn 2001-2005 có tổng cộng 52 CB cơ sở được đào tạo bậc đại học, thì trong 2 năm 2006-2007 cấp này có 154 CB theo học. Số CB quan tâm nâng cao trình độ ngoại ngữ, tin học cũng ngày càng đông hơn nhằm đáp ứng yêu cầu của quá trình hội nhập quốc tế.

Dù vậy, theo thống kê của Sở Nội vụ, số CB cơ sở chưa qua đào tạo của TP còn chiếm tỷ lệ khá cao. Hiện nay, còn khoảng 30% CB chuyên trách chưa qua đào tạo lý luận chính trị, 66,2% CB chuyên trách và 35% CC chưa qua đào tạo chuyên môn. So với mục tiêu 70%-80% CB-CC cơ sở đạt chuẩn vào cuối năm 2007 của thành phố, thì rõ ràng là kết quả này không đạt, và so với quy định về thời hạn cuối (31-12-2006) để chuẩn hóa CBCC xã, phường, thị trấn của Bộ Nội vụ thì rõ ràng kết quả hiện tại vẫn còn một khoảng cách khá xa.

Vì sao công tác đào tạo CB chưa đạt được mục tiêu đề ra?

Theo nhiều CB cơ sở, nguyên nhân chính hiện nay là do biên chế ở cơ sở quá ít, CB phải kiêm nhiệm nhiều việc nên khi đi học sẽ ảnh hưởng đến công việc ở cơ sở. Có mặt tại trụ sở Đảng ủy, UBND xã Trường Long, huyện Phong Điền vào độ 9 giờ sáng, nhưng chờ đến quá trưa, chúng tôi vẫn không gặp được CB lãnh đạo nào của xã. Anh Lê Văn Ảnh, CB văn phòng UBND xã, cho biết: “Chủ tịch và 2 đồng chí Phó chủ tịch đều đi học. Phó Bí thư bận việc nhà xin vắng, còn đồng chí Bí thư đi cơ sở”. Nhiều người dân đến liên hệ giải quyết các thủ tục hành chính ngồi chờ trước trụ sở UBND xã tỏ ra khá bực bội vì hồ sơ đã xong nhưng phải tới lui 2, 3 lần để chờ chữ ký vì “ông lãnh đạo” bận đi học. Cũng theo anh Ảnh, hiện có đến 12 CB xã Trường Long đang theo học các lớp đại học và trung cấp chuyên ngành. Vấn đề này cũng đang khiến lãnh đạo phường Tân Phú, quận Cái Răng “đau đầu” khi trong tháng 3-2008, phường có đến 7 CB cùng lúc nhập học đại học và trung cấp hành chính, nâng tổng số CB -CC đang theo học lên 16 người. Anh Nguyễn Văn Vui, Bí thư Đảng ủy phường Tân Phú, thừa nhận: “Một số chức danh chuyên môn của phường chỉ có 1 đồng chí phụ trách nên khi đi học không có người làm thay, ít nhiều ảnh hưởng đến công việc, nhất là thời gian giải quyết các thủ tục hành chính theo quy định”. Chính vì khó khăn này, để đảm bảo công việc, nhiều địa phương đã chọn giải pháp đào tạo “nhỏ giọt”. Đáng nói là tình trạng này chủ yếu xảy ra ở nơi có nhiều CB không đạt chuẩn, cần phải đẩy nhanh tiến độ đào tạo.

Bên cạnh đó, nhiều CB cho rằng chính sách đào tạo CB hiện nay còn nhiều mặt chưa phù hợp, chưa tạo động lực khuyến khích CB học tập. Bà Võ Kim Thoa, Trưởng Phòng Nội vụ quận Cái Răng, nói: “Các CB nằm trong diện quy hoạch được cử đi học, về cơ bản chỉ được hỗ trợ tiền học phí, các khoản còn lại hầu như đều phải tự túc. CB nằm ngoài quy hoạch thì phải tự túc hoàn toàn, trong khi mức lương, trợ cấp đối với CB cơ sở rất eo hẹp nên nhiều CB không thể yên tâm học tập”. Cá biệt, vẫn còn một số ít cấp ủy quan tâm chưa đúng mức công tác đào tạo CB, quản lý, phân công bố trí CB sau đào tạo chưa phù hợp. Như trường hợp của anh Võ Thanh Hài, nguyên Bí thư xã đoàn Thới Lai, huyện Cờ Đỏ, là CB chuyên trách trong diện quy hoạch được đưa đi đào tạo trung cấp chính trị 18 tháng. Thế nhưng trong lúc anh đang theo học thì nhận được quyết định cho thôi việc, lý do là xã... thay thế Bí thư Đoàn. Khi anh Hài tốt nghiệp, quay về địa phương thì các vị trí đều đã kín, không thể bố trí nên đành phải làm cán bộ hợp đồng cho xã với mức phụ cấp ban đầu chỉ có 350.000 đồng/ tháng. Ông Lê Tấn Thủ, Trưởng Ban Tổ chức Huyện ủy Cờ Đỏ, thừa nhận: “Trường hợp của anh Hài, UBND xã Thới Lai đã giải quyết không đúng, ảnh hưởng lớn đến việc động viên tinh thần học tập nâng cao trình độ của đội ngũ CB xã, huyện. Ban Tổ chức Huyện ủy đã nghiêm túc rút kinh nghiệm với lãnh đạo xã Thới Lai về trường hợp này”.

Chất lượng cũng đang là vấn đề cần quan tâm trong công tác đào tạo CB hiện nay. Theo ông Trần Oanh Liệt, Giám đốc Sở Nội vụ, tình trạng đào tạo bồi dưỡng CB dàn trải, chưa gắn với quy hoạch, với việc bố trí sử dụng cán bộ ở các địa phương đang rất phổ biến. Ông Liệt nêu lên thực tế: “Tâm lý đa số cán bộ hiện nay là hướng tới “tấm bằng” để có thể đáp ứng các tiêu chuẩn quy định, trong khi các khía cạnh khác như khả năng giao tiếp, diễn đạt, kỹ năng làm việc tập thể... thì lại không được quan tâm. Trong các năm qua, Sở Nội vụ đã tổ chức nhiều lớp bồi dưỡng về kỹ năng giao tiếp, nhưng số lượng CB theo học rất ít. Trong khi đây là vấn đề mà người dân còn phiền hà đối với đội ngũ CBCC hiện nay”.

LỰC HÚT CHƯA ĐỦ MẠNH

Để thu hút trí thức trẻ về cơ sở, trước đây, UBND TP Cần Thơ đã có Quyết định số 23/2005/QĐ-UB (QĐ23) ngày 30-3-2005 về chế độ chi hành chính sự nghiệp. Theo đó, người tốt nghiệp đại học cam kết về công tác ở nông thôn trong thời hạn 5 năm trở lên sẽ được hưởng 100% lương khởi điểm, trợ cấp ngay số tiền từ 2 - 3 hoặc 5 triệu đồng tùy theo xếp loại bằng cấp và được chính quyền địa phương ưu tiên tiếp nhận, tạo điều kiện trong sinh hoạt... Thế nhưng, QĐ23 khi triển khai trong thực tế vẫn chưa tạo được sức hút như mong đợi. Bà Trần Thị Xuân Mai, Phó Trưởng phòng Tổ chức CBCC (Sở Nội vụ), phân tích: “Theo QĐ23, các sinh viên chỉ được hưởng các chế độ ưu đãi khi về công tác tại 13/71 xã, phường, thị trấn của thành phố, chủ yếu là ở huyện Vĩnh Thạnh và Cờ Đỏ. Trong khi so với những nơi khác, như các xã của huyện Thốt Nốt, Phong Điền, điều kiện sinh hoạt khó khăn không kém lại không được hưởng. Hiện nay, hầu như chưa có xã, phường nào trong thành phố xây dựng nhà công vụ, vì thế chính quyền cơ sở cũng không thể bố trí nơi ăn, ở cho đối tượng được tuyển dụng”...

Bên cạnh đó, QĐ23 không được các ngành, địa phương quan tâm thực hiện đến nơi đến chốn. Điển hình như trường hợp của anh Bùi Văn Sang, sinh viên tốt nghiệp đại học ngành Quản lý đất đai loại giỏi, về làm việc ở xã Thạnh An, huyện Vĩnh Thạnh. Theo QĐ23, trường hợp này được nhận trợ cấp một lần với số tiền là 5 triệu đồng. Địa phương thì cho rằng số tiền này phải do thành phố chi, thành phố thì “đẩy” về cơ sở. “Bóng đổ thầy, thầy đổ bóng”, nên đã mấy năm làm việc, đến nay anh Sang vẫn chưa nhận được số tiền này... Với những bất cập ấy nên sau 2 năm thực hiện QĐ23, số lượng sinh viên tốt nghiệp đại học được “hút” về các xã, phường, thị trấn của thành phố trong các năm qua vẫn là con số ít ỏi. Từ năm 2004 đến nay, huyện Cờ Đỏ chỉ “hút” được 6 CB, huyện Phong Điền chỉ “giữ chân” được 4 người về làm việc ở xã, thị trấn. Ông Nguyễn Trung Nghĩa, Trưởng phòng Nội vụ huyện Phong Điền, cho biết: “Các sinh viên tốt nghiệp đại học đã được đào tạo bài bản, có kiến thức chuyên môn, nghiệp vụ tốt, nếu được rèn luyện thêm qua thực tiễn công tác sẽ sớm đạt đến những vị trí lãnh đạo trong tương lai. Nhưng do chế độ chính sách dành cho CB cơ sở còn bất cập nên nhiều anh em sau khi làm việc một thời gian đã xin nghỉ, chuyển công tác khác”.

Theo nhiều trí thức trẻ, bên cạnh vấn đề tiền lương, một yếu tố khác quan trọng không kém để thu hút họ về cơ sở làm việc nhưng lại chưa được nhiều địa phương quan tâm là việc đổi mới tư duy và phong cách làm việc của bộ máy chính quyền. Thực tế ở một số địa phương vẫn còn những người có tư tưởng cục bộ, không ủng hộ cái mới, lối làm việc trì trệ... đã góp phần tạo ra rào cản đối với những trí thức trẻ muốn đóng góp sức lực và trí tuệ cho quê hương. M.T, vừa rời khỏi vị trí CB Tư pháp - Hộ tịch ở xã T, bức xúc kể: “Một số cán bộ lãnh đạo xã dường như luôn nhìn tôi bằng cái nhìn nghi ngờ mỗi khi tôi có ý kiến thẳng thắn đối với những vấn đề chưa thống nhất. Bản thân tôi luôn phấn đấu cống hiến và thiết tha được đứng vào hàng ngũ của Đảng, nhưng các cô chú này lại dùng tiêu chí phấn đấu của 30 năm trước để so sánh, đánh giá”.

Để thu hút trí thức trẻ có tâm huyết, nguyện vọng cống hiến tài năng góp phần xây dựng và phát triển TP, UBND TP Cần Thơ vừa ban hành Quyết định số 50/2007/QĐ-UBND, quy định về chính sách hỗ trợ, khuyến khích nguồn nhân lực TP Cần Thơ giai đoạn 2007-2011. Đối với những người có trình độ đại học, nếu về công tác tại các quận, huyện và cấp cơ sở sẽ được hưởng đủ bậc lương khởi điểm theo qui định của pháp luật đối với ngạch bậc được hưởng, được tham gia đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Thành phố cũng sẽ trợ cấp 200.000 đồng/tháng trong thời gian 03 năm đối với người về công tác tại các quận Ô Môn, Cái Răng, Bình Thủy và các quận mới thành lập; 300.000 đồng/ tháng đối với người công tác tại các huyện Phong Điền, Cờ Đỏ, Thốt Nốt, Vĩnh Thạnh và huyện mới. Nếu về cơ sở, mức trợ cấp được hưởng là 500.000 đồng/tháng cho những người làm việc tại xã, 400.000 đồng/ tháng cho những người làm việc tại thị trấn và 300.000 đồng/ tháng cho những người làm việc tại phường...

Một “quyết sách” mới đang mở ra nhiều kỳ vọng trong việc thu hút nguồn CB trình độ đại học về với cơ sở. Tuy nhiên, vấn đề nhiều địa phương quan tâm là thành phố cần có hướng dẫn cụ thể, tăng cường phối hợp giữa các ngành chức năng để việc thực thi “quyết sách” ấy đến nơi đến chốn...

Kỳ cuối: ĐÂU LÀ LỐI RA?