Tại bảng công khai tài chính tại xã Trường Xuân (huyện Cờ Đỏ) chưa niêm yết công khai các khoản đóng góp của nhân dân theo qui định. (Ảnh chụp lúc 10 giờ 30 phút ngày 24-9-2008).

Theo quy định của Pháp lệnh Dân chủ cơ sở và Quyết định 192/2004/QĐ-TTg, ngày 16-11-2004 của Thủ tướng Chính phủ, hoạt động thu, quản lý, sử dụng các loại phí, quỹ của các hội, đoàn thể phải thực hiện công khai, nhằm phát huy quyền làm chủ của đoàn viên, hội viên trong việc kiểm tra, giám sát quá trình quản lý, sử dụng; phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi vi phạm chế độ quản lý tài chính, bảo đảm sử dụng có hiệu quả các nguồn thu, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí… Tuy nhiên, tại TP Cần Thơ, việc công khai tài chính trong các hội, đoàn thể thực hiện vẫn chưa nghiêm, thậm chí nhiều nơi buông lỏng, để tham nhũng, tiêu cực phát sinh.

Công khai các khoản đóng góp: Chưa kịp thời

Lâu nay, Hội Phụ nữ ở một số địa phương tổ chức vận động hội viên đóng góp quỹ xây dựng nhà tình thương, để cất nhà cho các hội viên nghèo, khó khăn về nhà ở. Đây là việc làm đúng, thiết thực hỗ trợ người nghèo có nhà ở ổn định, vươn lên trong cuộc sống và được các hội viên phụ nữ ủng hộ. Thế nhưng, một số hội viên còn băn khoăn do việc đóng góp, quản lý, sử dụng quỹ này hiện nay chưa được công khai rõ ràng, hội viên không biết số tiền đóng góp được bao nhiêu, thừa thiếu như thế nào...

Tại xã Thạnh Thắng (huyện Vĩnh Thạnh), năm nào Hội Phụ nữ huyện cũng giao chỉ tiêu đóng góp quỹ xây dựng nhà tình thương cho hội viên nghèo về cho các xã. Căn cứ vào chỉ tiêu này, Hội Phụ nữ xã giao về cho các Chi hội Phụ nữ các ấp vận động hội viên đóng góp, đăng nộp về Hội Phụ nữ cấp trên. Sau khi đóng góp, nhiều hội viên phụ nữ trong xã muốn biết thông tin về kết quả đóng góp, việc quản lý, sử dụng số tiền đóng góp này. Thế nhưng, nhiều năm qua các cấp Hội Phụ nữ ở xã này không làm điều này. Bà Nguyễn Nhật Phượng, hội viên Hội Phụ nữ ấp C1, xã Thạnh Thắng, nói: “Chúng tôi sẵn sàng đóng góp, chia sẻ khó khăn về nhà ở với các chị em phụ nữ nghèo, nhưng sau khi đóng góp phải thông tin cho hội viên biết số tiền đóng góp năm nay được xây nhà cho ai, hoàn cảnh như thế nào, xây xong còn thừa hay thiếu. Thế nhưng, chẳng có ai cho chúng tôi biết, khiến nhiều chị em phụ nữ tâm tư lắm”.

Trả lời thắc mắc này, bà Nguyễn Thị Thạnh, Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Thạnh Thắng, cho biết: “Căn cứ chỉ tiêu kế hoạch của Hội Phụ nữ huyện, Hội Phụ nữ xã triển khai xuống các Chi hội Phụ nữ vận động hội viên đóng góp, sau đó đăng nộp về Hội Phụ nữ huyện. Việc quản lý, sử dụng nguồn đóng góp này là do Hội Phụ nữ huyện đảm trách. Hàng năm khi có thông báo công khai tài chính của huyện, Hội Phụ nữ xã mới triển khai trong hội viên, nên chưa kịp thời, thường xuyên”.

Ở các quận Bình Thủy, Ninh Kiều, ngoài các khoản đóng góp trong năm theo quy định, chị em phụ nữ còn thường xuyên đóng góp để ủng hộ đồng bào bị bão lụt, giúp trẻ em có hoàn cảnh khó khăn vui Trung thu, mua đồ dùng học tập... Khi đóng góp, nhiều hội viên sẵn lòng, với mong muốn góp phần làm vơi đi sự khó khăn, nhọc nhằn trong cuộc sống của cộng đồng. Ai cũng mong muốn số tiền đóng góp ấy, dù nhiều hay ít, cần phải được sử dụng đúng mục đích và phải công khai cho mọi người biết. Chị Hồ Thị Thu, ở khu vực 6, phường Bình Thủy, quận Bình Thủy, nói: “Mỗi khi phường, quận có chủ trương vận động đóng góp, tôi đều ủng hộ. Nhưng tôi thấy lạ là các khoản đóng góp theo quy định thì có biên lai, nhưng các khoản vận động thêm thì cán bộ chỉ nói là tùy lòng hảo tâm, thu xong không ghi chép sổ sách hay ký nhận. Khi hỏi thì cán bộ nói là thu nộp về trên, quản lý sử dụng như thế nào là do trên, cuối năm nếu có công khai thì họp dân sẽ thông báo”. Vấn đề này, bà Lê Thị Bạch Huệ, Chủ tịch Hội Phụ nữ quận Bình Thủy, cho biết: “Các khoản tiền vận động hội viên đóng góp theo chủ trương của Hội, Hội Phụ nữ quận đều chỉ đạo các Chi hội phụ nữ phải công khai trong hội viên tại các lần sinh hoạt, hội họp. Còn các khoản vận động đóng góp khác, sau khi kết thúc đợt vận động, Hội đều tổng kết và giao trách nhiệm cho Hội Phụ nữ cơ sở thông tin đến hội viên. Tuy nhiên, việc thông tin này thời gian qua còn chưa kịp thời, đầy đủ, do cán bộ Hội cơ sở chưa quan tâm, Hội Phụ nữ quận sẽ chấn chỉnh trong thời gian tới”.

Thu chi tài chính: Chưa minh bạch

Liên quan đến thu, chi tài chính của các tổ chức hội, đoàn thể, hiện nay cũng còn nhiều thắc mắc trong đoàn viên, hội viên. Theo phản ánh của nhiều đoàn viên, hội viên, thì hầu như việc quản lý, sử dụng các nguồn quỹ và ngân sách hoạt động rất ít nơi công khai rộng rãi, mà chủ yếu chỉ thông báo tại các cuộc họp ban chấp hành định kỳ hoặc cuối năm. Nhiều đoàn viên, hội viên cho rằng, kiểu công khai như thế thực tế chỉ là công khai nội bộ, đông đảo đoàn viên, hội viên không thể biết được. Đây cũng chính là điều kiện để một số cán bộ lợi dụng chi tiêu sai nguyên tắc, thậm chí là vụ lợi, tiêu cực.

Tại xã Thới Đông, nhiều năm qua, một số hội viên Hội Nông dân thắc mắc về việc chi tiêu tài chính của Hội. Ông Nguyễn Văn Phong, hội viên Hội Nông dân xã, nhà ở ấp Thới Bình II, cho biết: Nhiều năm nay, Hội Nông dân xã tổ chức thu Quỹ Hỗ trợ nông dân, thường là mức 50.000 đồng/hộ, nhưng việc quản lý, sử dụng nguồn quỹ này như thế nào Hội Nông dân không công khai rõ ràng cho hội viên biết. Tôi chỉ được biết thông qua một số hội viên khác là quỹ này để cho hội viên vay để phát triển kinh tế. Nếu là cho vay, thì tiền lãi hàng năm thu về là bao nhiêu, Hội Nông dân xã chi cho hoạt động gì, hiện còn hay đã hết... Chúng tôi muốn biết để còn thực hiện quyền giám sát đối với hoạt động lĩnh vực tài chính của Hội”. Ngoài ra, nhiều hội viên còn đặt câu hỏi, lâu nay Hội Nông dân xã đứng ra tín chấp với Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội TP Cần Thơ, phòng Giao dịch huyện Cờ Đỏ cho hội viên vay hàng tỉ đồng. Sau khi cho vay, cán bộ Hội Nông dân tổ chức thu lãi hàng tháng, đăng nộp cho Phòng Giao dịch huyện Cờ Đỏ và được chia tỷ lệ phần trăm hoa hồng đối với số tiền lãi thu được. Như vậy, số tiền lãi này có được coi là kinh phí chung của Hội hay là của cá nhân cán bộ Hội đi thu? Nếu là kinh phí chung của Hội Nông dân thì chi tiêu như thế nào?

Trả lời thắc mắc này, ông Võ Hoàng Đoàn, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thới Đông, cho biết: “Quỹ Hỗ trợ nông dân được vận động hội viên đóng góp trên tinh thần tự nguyện và được xoay vòng cho hội viên vay phát triển kinh tế. Tiền lãi thu được cũng gộp chung vào làm vốn gốc”. Tuy nhiên, khi hỏi về số dư nợ hiện nay của quỹ này thì công Võ Hoàng Đoàn lại ậm ừ: “Không nắm được, vì cái này tôi giao cho cán bộ khác phụ trách. Hoạt động của nguồn quỹ này, hàng năm họp Ban chấp hành có công khai, chứ không dán bảng, hội viên nào muốn nắm cứ gặp cán bộ để hỏi”. Riêng về tiền hoa hồng từ tiền lãi vay vốn Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội TP Cần Thơ, Phòng Giao dịch huyện Cờ Đỏ, ông Võ Hoàng Đoàn cho biết: “Hội chưa tổng hợp số tiền được trích lại đến nay được bao nhiêu. Sau khi tổng hợp xong, xã sẽ xin ý kiến cấp trên để có kế hoạch quản lý, sử dụng đúng quy định”.

Thiếu công khai, minh bạch: Dễ phát sinh sai phạm

Thời gian qua, trên địa bàn huyện Cờ Đỏ xảy ra nhiều vụ vi phạm trong chi tiêu tài chính của cán bộ có chức vụ, trong đó có một số cán bộ làm công tác hội, đoàn thể. Hậu quả, nhiều cán bộ bị kỷ luật buộc thôi việc, cách chức..., có vụ việc phải chuyển hồ sơ qua cơ quan điều tra để truy tố hình sự. Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến vi phạm xuất phát từ việc thực hiện không nghiêm quy định công khai tài chính, dẫn đến cán bộ lợi dụng chi tiêu sai nguyên tắc, gây thất thoát ngân sách, ảnh hưởng đến niềm tin của người dân đối với chính quyền.

Đơn cử như trường hợp bà Phan Mỹ Hương, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Dân số Gia đình và Trẻ em huyện Cờ Đỏ, trong quá trình còn giữ chức vụ, bà Hương đã có hành vi lợi dụng chức vụ, cố ý làm trái quy định về quản lý nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng, tư lợi cá nhân với số tiền hàng chục triệu đồng (vụ việc này đã được chuyển sang cơ quan điều tra để điều tra, xử lý hình sự). Mới đây, Phó Chủ tịch Hội Phụ nữ thị trấn Cờ Đỏ, cũng tự ý thu, chi, chiếm đoạt hơn 100 triệu đồng tiền dự án bỏ trốn khỏi địa phương, ảnh hưởng niềm tin của hội viên đối với Hội Phụ nữ và an ninh trật tự tại địa phương,

Ông Đào Anh Dũng, Chủ tịch UBND huyện Cờ Đỏ, khẳng định: “Nếu việc quản lý tài chính thực hiện nghiêm theo nguyên tắc công khai, dân chủ thì cán bộ không thể lợi dụng để làm trái, tư lợi cá nhân, tham nhũng, tiêu cực. Tập thể lãnh đạo UBND huyện đã họp kiểm điểm rút kinh nghiệm và coi đó là bài học cho công tác chỉ đạo, điều hành hoạt động quản lý tài chính trên địa bàn”.

Đây cũng là bài học để các cấp hội, đoàn thể rút kinh nghiệm trong công tác quản lý tài chính.

***

Trao đổi về vấn đề công khai tài chính trong cơ quan nhà nước nói chung, trong tổ chức hội, đoàn thể nói riêng, đồng chí Trần Oanh Liệt, Giám đốc Sở Nội vụ, Phó Ban Chỉ đạo Quy chế dân chủ TP Cần Thơ, cho biết: “Quy định công khai tài chính có ý nghĩa rất quan trọng, ảnh hưởng lớn đến công tác quản lý, điều hành hoạt động của cơ quan, đơn vị và dư luận xã hội; tạo điều kiện để nhân dân tham gia kiểm tra, giám sát hoạt động tài chính của cơ quan nhà nước, góp phần chống lãnh phí, tiêu cực. Do đó, các cấp, các ngành phải quan tâm chú trọng, thực hiện đầy đủ các nguyên tắc, hình thức công khai tài chính, quản lý tốt chi tiêu, không để phát sinh tiêu cực”.

Bài, ảnh: NGUYỄN THANH