Đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội là một trong những tiêu chí quan trọng đánh giá chất lượng đào tạo của cơ sở đào tạo, nhất là đối với cơ sở giáo dục đại học (ĐH). Vì thế, năm học 2011-2012, Bộ GD&ĐT đã có công văn yêu cầu các học viện, trường ĐH và trường cao đẳng (CĐ) tiếp tục thực hiện nghiêm túc Quy chế công khai. Trong đó, nhấn mạnh về công khai cam kết chất lượng giáo dục và chất lượng giáo dục thực tế, bao gồm: công khai cam kết chất lượng giáo dục đối với các bậc đào tạo hệ chính quy; cam kết các điều kiện mà sinh viên được thụ hưởng khi vào học tại trường; công khai chất lượng giáo dục thực tế về tỷ lệ sinh viên hệ chính quy tốt nghiệp có việc làm. Việc thực hiện công khai của các cơ sở giáo dục nhằm nâng cao tính minh bạch, phát huy dân chủ, tăng cường tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm của các cơ sở giáo dục trong quản lý nguồn lực và đảm bảo chất lượng giáo dục.

Lý thuyết là vậy nhưng thực tế triển khai lại là chuyện khác, bởi khi các cơ sở đào tạo thực hiện việc công khai tỷ lệ sinh viên hệ chính quy tốt nghiệp có việc làm vẫn còn nhiều chuyện để bàn. Nhiều năm học qua, theo thống kê hằng năm của các trường ĐH, CĐ, tỷ lệ sinh viên ra trường tìm được việc làm chiếm từ 75%-85%, thậm chí đến 90%. Thế nhưng, theo các chuyên gia giáo dục, những "con số đẹp" trên đều ở mức... tương đối. Theo thầy Nguyễn Thanh Tường, Trưởng phòng Công tác Sinh viên, Trường ĐH Cần Thơ, trường chưa có thống kê chính xác tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp có việc làm hằng năm. Cách đây vài năm, trường có phát phiếu khảo sát việc làm của sinh viên sau khi tốt nghiệp. Mỗi năm, trường có khoảng 4.000 sinh viên tốt nghiệp, nhưng số lượng phiếu phát ra chỉ có trên 2.000 phiếu và thu lại khoảng 40%; qua đó có trên 75% sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp. Tương tự, tại các trường ĐH, CĐ trên địa bàn như: CĐ Kinh tế- Kỹ thuật Cần Thơ, CĐ Nghề Cần Thơ, Trường CĐ Cơ điện và Nông nghiệp Nam bộ... cũng thực hiện công tác này, thậm chí điện thoại cho từng sinh viên tốt nghiệp ra trường. Tuy nhiên, theo lãnh đạo nhà trường, trường không thể thống kê được tất cả sinh viên, học sinh sau khi tốt nghiệp về đâu, làm gì?

Thực tế cho thấy, chuyện sinh viên ra trường tìm được việc làm là vấn đề quan trọng, quyết định đến "đầu vào" lẫn "đầu ra" của các trường. Thế nhưng, tại Hội nghị trực tuyến triển khai công tác Quy hoạch phát triển nhân lực và đào tạo theo nhu cầu xã hội, giai đoạn 2011-2020 được tổ chức cuối tháng 9-2012 vừa qua, do Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân chủ trì, hầu như các đại biểu ít đặt ra vấn đề đào tạo như thế nào đáp ứng yêu cầu xã hội. Các đơn vị trực thuộc T.Ư chưa thống kê được số sinh viên tốt nghiệp ra trường có được việc làm, cũng như số sinh viên tìm được việc làm đúng ngành nghề đã học. Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân nói: "Cách đây vài năm, ngành giáo dục đưa con số khá đẹp về số sinh viên ra trường tìm được việc làm khoảng 85%-90%. Nhưng thực tế vẫn còn sinh viên ra trường bị thất nghiệp hoặc làm việc trái ngành nghề. Lâu nay, vấn đề tạo việc làm hay thống kê số sinh viên tìm được việc làm sau khi tốt nghiệp là chuyện của ngành giáo dục, nhưng thực tế là chuyện của toàn xã hội, trong đó vai trò quan trọng là Bộ Kế hoạch và Đầu tư". Phó Thủ tướng yêu cầu, để nâng cao chất lượng đào tạo, đào tạo đáp ứng yêu cầu xã hội cần có sự vào cuộc của các ngành, các cấp; đồng thời các địa phương cần đẩy mạnh hợp tác trong đào tạo giữa cơ sở đào tạo và nhà đầu tư nhằm nắm rõ nhu cầu nguồn nhân lực trong những năm sắp tới.

NG.NGÂN