Theo Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), trong 10 tháng năm 2015, cả nước có 49 địa phương có dự án đầu tư nước ngoài (FDI) mới và tăng vốn; trong đó vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có 10/13 tỉnh, thành có dự án FDI mới và dự án FDI tăng vốn. Tính chung trong 10 tháng năm 2015, tổng vốn đăng ký cấp mới và tăng thêm trên cả nước là 19,29 tỉ USD, tăng 40,8% so với cùng kỳ năm 2014. Sự tăng đột biến về đầu tư nước ngoài so với cùng kỳ năm 2014 do đã cấp phép một số dự án có tổng vốn đầu tư lớn. Trong 17 ngành lĩnh vực, vốn FDI vào lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 64,7% tổng dự án đầu tư mới với 816 dự án và 499 lượt dự án tăng vốn, tổng số vốn cấp mới và tăng thêm chiếm 64,7% tổng vốn đầu tư đăng ký.

Trong 10 tháng năm 2015, ước tính các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài đã giải ngân được 11,8 tỉ USD, tăng 16,3% so với cùng kỳ năm 2014. Xuất khẩu của khu vực đầu tư nước ngoài (kể cả dầu thô) trong 10 tháng năm 2015 đạt 95,05 tỉ USD, tăng 14,3% so với cùng kỳ năm 2014 và chiếm 70,6% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước; nhập khẩu của khối FDI đạt 82,09 tỉ USD, tăng 19,3% so với cùng kỳ năm 2014. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của khối ngoại gồm điện thoại và linh kiện, điện tử máy tính và linh kiện, giày dép, dệt may… Khối ngoại chiếm tỷ trọng lớn trong kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam và ở một số ngành, lĩnh vực, khối ngoại giữ vị trí độc tôn, chi phối. Nguyên nhân do doanh nghiệp FDI có tiềm lực tài chính, trình độ quản trị, công nghệ sản xuất… mạnh hơn doanh nghiệp Việt Nam. Có ý kiến cho rằng, nhóm hàng xuất khẩu mà khối doanh nghiệp FDI đang chiếm ưu thế là hàng gia công, lắp ráp, nên các doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn nhiều khoảng trống để phát triển. Để làm được điều này trong bối cảnh hội nhập kinh tế, cần có chính sách thúc đẩy, hỗ trợ cho doanh nghiệp nội đầu tư sản xuất theo chiều sâu, đổi mới công nghệ để sản xuất hàng giá trị gia tăng cao, giúp doanh nghiệp cạnh tranh và tồn tại.

Thời gian qua, theo đánh giá của chuyên gia đầu tư, môi trường kinh doanh của Việt Nam đã được cải thiện đáng kể, thu hút đầu tư vào các địa phương cải thiện đáng kể. Tuy nhiên, trên thực tế chính sách thu hút vốn FDI còn nhiều điểm bất cập, việc chuyển giao công nghệ không diễn ra như mong đợi. Trong khi chính sách phát triển đối với doanh nghiệp trong nước còn nhiều điểm chưa phù hợp với tình hình mới, đặc biệt là chính sách phát triển công nghiệp phụ trợ, chính sách vốn cho doanh nghiệp… Đặc biệt là khối doanh nghiệp tư nhân (DNTN)- được xem là động lực của nền kinh tế, vẫn còn nhiều khó khăn trong phát triển. Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp đã có hiệu lực, với các cơ chế thoáng hơn cho doanh nghiệp hoạt động, nhưng nhiều DNTN cho rằng, ngoài luật, nhà nước cần tạo sân chơi bình đẳng hơn cho các loại hình doanh nghiệp, đặc biệt là chính sách vốn, đào tạo lao động… tạo điều kiện cho khối DNTN tiếp cận các lĩnh vực mà khối doanh nghiệp nhà nước không nắm giữ. Rõ ràng trong bối cảnh cạnh tranh, hội nhập, xét về bề nổi thì khối doanh nghiệp ngoại đang chiếm ưu thế về thị trường xuất khẩu và được ưu đãi nhiều về chính sách thuế, khối DNTN đang chật vật trong cuộc cạnh tranh giành thị phần. Do đó, một môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch sẽ giúp cho khối doanh nghiệp tư nhân phát triển đúng với khả năng, phát huy sức mạnh của mình.

GIA BẢO