Trong dự thảo văn kiện trình Đại hội XI của Đảng, cụ thể là trong dự thảo Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-2020, Đảng ta xác định: “Nông nghiệp có bước phát triển toàn diện, hiệu quả, bền vững, nhiều sản phẩm có giá trị cao, tỷ lệ lao động nông nghiệp đạt 30% lao động xã hội, kết cấu hạ tầng đồng bộ, tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 45%, số xã đạt tiêu chuẩn nông thôn mới 50%”. Để đạt được mục trên, theo tôi, bên cạnh những khâu đột phá chiến lược đã xác định, Đảng ta cần bổ sung và tập trung vào giải pháp liên kết vùng và liên kết 4 nhà trong sản xuất nông nghiệp.

Đối với tình hình sản xuất nông nghiệp, kế hoạch sản xuất nhỏ lẻ ở từng tỉnh, thành, từng địa phương ở ĐBSCL như hiện nay thì liên kết vùng là giải pháp tạo thế và lực để các tỉnh có cùng chung mặt hàng sản xuất có thể liên kết lại và đầu tư theo chiều sâu, nhằm tăng sức cạnh tranh và hội nhập sâu vào WTO. Liên kết vùng cũng là cơ sở để sử dụng nguồn nước mang lại hiệu quả cao cho sản xuất nông nghiệp và đời sống bà con nông thôn, không những cho hiện tại, mà còn ứng phó với thay đổi khí hậu tác động đến ĐBSCL trong tương lai. Giải pháp liên kết vùng cũng là cơ hội tối ưu hóa từng tiểu vùng sản xuất theo quy hoạch và nối kết sản xuất với thị trường, sản xuất theo đơn đặt hàng và bao tiêu sản phẩm... từ đó, giúp nông dân ổn định sản xuất hơn. Đồng thời, nếu việc liên kết vùng được tổ chức tốt, sẽ vừa cải tiến vừa thúc đẩy tiến trình CNH, HĐH nông nghiệp và nông thôn ĐBSCL nhanh hơn. Qua việc liên kết này, mỗi tỉnh, thành cũng dễ nhận ra cơ hội và lợi thế của địa phương mình trong bối cảnh toàn vùng để lập kế hoạch phát triển công nghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lao động hợp lý hơn.

Cán bộ Hội Nông dân phường Long Hòa, quận Bình Thủy (ngồi giữa) thăm hỏi tình hình sản xuất của nông dân. Ảnh: NGỌC QUYÊN

Thời gian qua, tại ĐBSCL, có nhiều mô hình rất thành công về sự tham gia “4 nhà” như: chương trình xã hội hóa công tác giống, khuyến nông “4 thành phần”, phòng trừ rầy nâu, bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá trên lúa. Đặc biệt cách liên kết “4 nhà” để sản xuất hàng hóa sạch và đạt tiêu chuẩn quốc tế như thanh long, nhãn, bưởi Năm Roi, vú sữa Vĩnh Kim, nuôi cá tra sinh thái và lúa - gạo theo tiêu chuẩn VIETGAP hoặc Global GAP... Tuy nhiên, do chúng ta thiếu tổ chức liên kết vùng và thiếu nghiên cứu và tổng hợp một cách đầy đủ để nhân rộng các mô hình, từ đó nông dân mất rất nhiều cơ hội nối kết sản xuất của họ với thị trường hoặc tham gia ứng phó với dịch bệnh qua mô hình tham gia “4 nhà”. Thiếu liên kết vùng và sự tham gia “4 nhà” còn dẫn đến các khó khăn về nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ vào nông thôn. Vì vậy, sự đồng thuận liên kết giữa các cơ quan, đơn vị khoa học là cơ hội rất lớn để khắc phục các yếu kém về nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, đồng thời xây dựng nền tảng rất vững chắc để từng bước tháo gỡ những thách thức về nông nghiệp, nông dân và nông thôn ở ĐBSCL hiện nay.

Bên cạnh đó, để thực hiện tốt chương trình phát triển nông nghiệp-nông dân-nông thôn, vấn đề đào tạo nguồn nhân lực vẫn là cốt lõi. Đi đôi với quan tâm đào tạo và đào tạo lại để chuẩn hóa và nâng cao năng lực lãnh đạo của cán bộ địa phương, cần có chính sách đãi ngộ, cải cách tiền lương, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho cán bộ khoa học, nhất là cán bộ khoa học ngành nông nghiệp. Đồng thời, để đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, Đảng, Nhà nước cần quan tâm, sớm đề ra chính sách cho người trồng lúa, giúp bà con nông dân tận dụng cơ hội và vượt qua thử thách để phát triển vùng ĐBSCL một cách bền vững trong tương lai.

THANH THY (lược ghi)