40 năm sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, Cần Thơ từng bước phát triển và đã trở thành phố đô thị loại 1 trực thuộc Trung ương. Từ chỗ cơ cấu kinh tế nông nghiệp là chính, thành phố đã mạnh dạn đầu tư, phát triển theo đúng hướng thương mại, dịch vụ - công nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao. Từ đó tạo ra công ăn việc làm, tạo nên sức sống mới… Nếu như trước đây, thành phố chỉ có Trường Đại học Cần Thơ thì nay có thêm Đại học Y dược Cần Thơ, Đại học Tây Đô, Đại học Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ… với các loại hình, chuyên ngành đào tạo ngày càng gia tăng. Đặc biệt, thành phố mạnh dạn đưa cán bộ đi đào tạo nước ngoài theo Chương trình 150, gắn kết với chương trình Mekong 1000 và nhiều chương trình, đề án khác... nhằm xây dựng lớp cán bộ có học vấn, có tri thức. Bên cạnh đó, thành phố cũng đào tạo được đội ngũ lớn mạnh cho các doanh nghiệp, cho xã hội, từng bước nâng cao trình độ dân trí của người dân. Từ chỗ nông nghiệp thuần, văn hóa nông nghiệp, người dân TP Cần Thơ đã và đang hình thành nền văn hóa, văn minh đô thị. Tổ chức bộ máy, hệ thống tổ chức đảng, mặt trận đoàn thể, chính quyền và các hội nghề nghiệp… của thành phố từng bước phát triển theo hướng phục vụ đô thị, người dân đô thị. Kết quả này là nỗ lực vượt bậc của toàn Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố.

Dù có nhiều nỗ lực trong cải cách nhưng bộ máy chính quyền của TP Cần Thơ được nhận định vẫn chưa theo kịp đà phát triển của đô thị loại 1. Trong ảnh: Cán bộ bộ phận một cửa xã Thạnh Thắng, huyện Vĩnh Thạnh đang hướng dẫn thủ tục hành chính cho người dân.

Một trong những nguyên nhân của những hạn chế, nguyên Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ Phạm Thanh Vận, từng chia sẻ: Vấn đề tổ chức thực hiện của bộ máy hành chính chưa theo kịp sự phát triển của một thành phố đô thị. Nếu bộ máy này so với các tỉnh trong khu vực ĐBSCL là khá tốt. Nhưng nếu so với yêu cầu phục vụ sự phát triển của một trung tâm động lực vùng ĐBSCL thì chưa đáp ứng. Quản lý đô thị thiếu những người tham mưu, tư vấn, kể cả tổ chức thực hiện. Trong tổ chức thực hiện, chính bộ máy như hiện nay có sự ràng buộc, chia sẻ trách nhiệm nên “chạy” chưa thông suốt. Điều này dẫn tới “khuyết”, nhưng chưa rõ ai chịu trách nhiệm chính. Tổ chức bộ máy như vậy sẽ ảnh hưởng rất lớn đến phát triển đô thị. Vì bản thân đô thị là rất năng động, phải là từ cấp cao của thành phố khi phát hiện một vấn đề gì là chỉ đạo cho cấp dưới chỉnh sửa ngay. Còn bây giờ thấy vấn đề gì, những cái chưa phù hợp nhưng muốn sửa phải đúng quy trình như ở cấp tỉnh. Phải tính toán lại bộ máy hành chính của thành phố. Phải cắt bớt những khâu trung gian... “Cần Thơ nên mạnh dạn đề xuất xây dựng bộ máy chính quyền đô thị; phải tính lại chức năng nhiệm vụ cho các sở, ban, ngành... phù hợp với chính quyền đô thị”, nguyên Phó Bí thư Thành ủy Cần Thơ Phạm Thanh Vận đề xuất.

Về xây dựng chính quyền đô thị, Thạc sĩ Trần Thế Như Hiệp, Viện Kinh tế - Xã hội TP Cần Thơ, cho rằng: Một trong những việc làm cấp bách, thành phố triển khai nhanh, có hiệu quả việc xây dựng và huy động các nguồn lực thực hiện nâng cấp tổng thể kết cấu hạ tầng kinh tế kỹ thuật đến năm 2020. Xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của đô thị loại I và coi đây là nhiệm vụ giải pháp quan trọng bậc nhất. Về dài hạn, với vai trò trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học của vùng và cả nước, các đô thị trên địa bàn thành phố cần thay đổi hệ thống tổ chức để nâng cao hiệu quả quản lý, tập hợp nguồn lực cho phát triển. Thành phố cần bố trí lại các sở chuyên môn cho phù hợp. Mô hình chính quyền đô thị muốn áp dụng được, ngoài điều kiện pháp lý, còn cần điều kiện nguồn lực thể hiện đảm bảo nguồn tài chính, nguồn nhân lực và cơ chế tạo ra các nguồn lực cho sự phát triển... Để áp dụng mô hình chính quyền đô thị cần có bước thí điểm để rút kinh nghiệm. Đối với đô thị loại I, có thể học tập kinh nghiệm Đà Nẵng. Bởi thành phố này đã có bước chuẩn bị và thực hiện một số mặt của chính quyền đô thị.

Bài, ảnh: THANH LONG