Theo Bộ Tài chính, bắt đầu từ ngày 20-4-2015, nhiều loại sữa bột dành cho trẻ dưới 2 tuổi thực hiện giảm giá từ 0,4-4%. Tuy nhiên, thị trường sữa vẫn “án binh bất động”, hầu hết các loại sữa bột vẫn giữ giá bán so với trước. Không những thế, người tiêu dùng (NTD) giờ lại phải làm quen với các loại sữa mới với giá cao.

* Giảm nhỏ giọt và “lách” đủ kiểu

Ngày 15-4-2015, theo Bộ Tài chính, có 5 doanh nghiệp, gồm: Công ty TNHH MeadJohnson Nutrition Việt Nam, Công ty TNHH Friesland Campina Việt Nam, Công ty TNHH Nestle Việt Nam, Công ty TNHH Dinh Dưỡng 3A và Công ty TNHH Tiên Tiến - nhà phân phối của Công ty TNHH MeadJohnson Nutrition Việt Nam thực hiện kê khai lại giá bán cho 50 dòng sản phẩm sữa dành cho trẻ dưới 24 tháng tuổi với mức giá mới giảm từ 0,4-4%, tùy theo dòng sản phẩm, mức giá mới dự kiến áp dụng từ ngày 20-4-2015. Tuy nhiên, trên thị trường, hầu hết các điểm kinh doanh cho biết chưa nhận được thông tin điều chỉnh giá của các nhà cung cấp. Bà La Ngọc Trương, Phó Giám đốc Siêu thị Co.opmart Cần Thơ, cho biết: “Đến nay, siêu thị chưa nhận được bất kỳ thông báo nào từ nhà cung cấp về việc thay đổi giá bán sữa bột, kể cả sữa dành cho trẻ dưới 24 tháng tuổi. Do vậy, hiện nay ngoài các chương trình khuyến mãi của hãng như: quà tặng kèm, giảm giá khi khách hàng mua số lượng lớn... giá sữa bột bán tại siêu thị vẫn giữ nguyên so với thời điểm trước ngày 20-4-2015”.

Người tiêu dùng đau đầu với tình trạng “Bình mới rượu cũ” của thị trường sữa.

Một số điểm bán lẻ sữa cho biết: Một số sản phẩm sữa của Công ty TNHH Mead Johnson Nutrition Việt Nam đã chính thức giảm giá từ 2-4%, khoảng 1.697 - 6.994 đồng/hộp, hiện tại sữa Enfagrow A+3 3600 Brain Plus giá bán lẻ 425.000 - 453.100 đồng/hộp thiếc 900 gram; Enfagrow A+2 3600 Brain Plus giá bán lẻ 498.000 - 512.000 đồng/hộp thiếc 900 gram, Enfagrow A+4 3600 Brain Plus giá bán lẻ 371.00 - 403.500 đồng/hộp thiếc 900 gram, tùy theo điểm bán… Sản phẩm sữa Dutch Lady Tò mò Gold 1-2 giá 210.000 đồng/hộp thiếc 900 gram; Khám phá Gold 2-4 giá 198.500 đồng/hộp thiếc 900 gram. Công ty TNHH Nestle Việt Nam giảm giá 3 sản phẩm từ 1.000 – 3.000 đồng/hộp, gồm: S26 Progress Gold, Nan Pro 3 và Lactogen 3 900gram. Công ty TNHH Dinh dưỡng 3A có 8 mẫu sản phẩm của Abbott giảm giá và hầu hết các sản phẩm chỉ giảm 1-1,5%, khoảng 1.000 -2.500 đồng/hộp 360gram được áp dụng từ ngày 22-4-2015.

Để “đối phó” với quy định không tính chi phí quảng cáo trong cấu thành giá, lần này các hãng sữa đã “lách” bằng cách thay đổi mẫu mã và phân loại lại dòng sản phẩm theo tuổi. Thị trường sữa vốn đa dạng nay càng thêm nhiều chủng loại khiến NTD bị “rối”. Nếu như trước đây, các sản phẩm sữa bột được phân chia theo các giai đoạn: 0-6 tháng, 6-12 tháng, 1-3 tuổi,… thì nay phần lớn sữa được chia theo nhóm 1-2 tuổi, trên 2 tuổi, 2- 4 tuổi… sao cho phù hợp với quy định cấm quảng cáo sữa dành cho trẻ dưới 24 tháng tuổi. Chẳng hạn, một số hãng tách sữa dành cho trẻ từ 1-3 tuổi thành 2 loại: 1-2 tuổi và từ 2-4 tuổi; đơn cử loại sữa bột Enfagrow A+ số 4 mẫu cũ dành cho trẻ 3 tuổi trở lên, nay mẫu mới của Enfagrow A+ số 4 được điều chỉnh lại dành cho trẻ từ 2 tuổi trở lên. Với bao bì mới này (thành phần của sữa không thay đổi) giá của hộp sữa tăng lên khoảng 10% so với trước. Chị Phạm Thị Thái Thanh, đường 3 Tháng 2, phường Xuân Khánh, quận Ninh Kiều, chia sẻ nỗi lo: “Tình trạng “bình mới rượu cũ” của thị trường sữa khiến tôi rất lo lắng. Bởi mỗi lần thay đổi mẫu mã không biết chất lượng và hàm lượng dinh dưỡng trong sữa có thay đổi hay không nhưng giá lại tăng thêm một ít hoặc nếu không thì trọng lượng hộp sữa cũng bị giảm”.

* Siết chặt quản lý

Qua tính toán của Bộ Tài chính, chi phí quảng cáo, đặc biệt là các hãng sữa ngoại chiếm từ 20-30% giá thành sản phẩm sữa, thậm chí cao hơn làm giá bán sữa tăng từ 2,18-16,39%. Vì vậy, với mức giảm 0,4-4% cho thấy, mức giá giảm của các doanh nghiệp chưa tương xứng. Bên cạnh đó, từ đầu năm đến nay, giá sữa nguyên liệu trên thế giới giảm trên 50% so với cùng kỳ năm trước, kèm theo chi phí quảng cáo, khuyến mãi của sữa dành cho trẻ dưới 2 tuổi được cắt giảm… lẽ ra giá sữa phải giảm mạnh hơn so với mức đăng ký (từ 0,4-4%). Nay các hãng sữa đã không giảm giá bán sản phẩm mà thậm chí còn sử dụng các chiêu thức để “lách” luật, tăng giá. Cục Quản lý giá cho rằng: Nếu thời gian tới giá sữa nguyên liệu vẫn ở mức thấp mà giá sữa bán lẻ trong nước vẫn không giảm, thì khả năng sẽ áp dụng các giải pháp nhằm siết chặt quản lý để bảo vệ quyền lợi của NTD. Cụ thể như: tiếp tục áp trần giá sữa, kiểm tra giá nhập khẩu sữa nguyên liệu, tiến hành tham vấn giá nhập khẩu sữa cùng loại tại nước ngoài và khẳng định rằng sản phẩm sữa mới nào ra thị trường cũng phải kê khai, đăng ký với cơ quan quản lý Nhà nước và tuân thủ quy định về quảng cáo.

Theo Phòng quản lý giá – Công sản, Sở Tài chính TP Cần Thơ: Các nhà cung cấp sản phẩm sữa trên địa bàn thành phố chủ yếu từ TP Hồ Chí Minh và họ quyết định giá bán. Các tổ chức, cá nhân này không thuộc đối tượng thực hiện xác định giá bán lẻ tối đa đến người tiêu dùng nhưng phải niêm yết giá theo quy định và các văn bản hướng dẫn có liên quan. Để thuận lợi trong công tác quản lý giá và nắm bắt diễn biến giá cả các sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi tại địa phương, Sở Tài chính triển khai biện pháp bình ổn giá đến các tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm sữa trên địa bàn thành phố. Nhờ vậy, thị trường sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi tại TP Cần Thơ khá ổn định. Quý I năm 2015, đa số các đơn vị kê khai bổ sung các sản phẩm sữa mới, một số sản phẩm tăng giá so với kê khai năm 2014 nhưng vẫn thấp hoặc bằng giá bán lẻ khuyến nghị. Thời gian tới, Sở Tài chính TP Cần Thơ tiếp tục kiểm tra việc tuân thủ quy định về quản lý giá của các tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi trên địa bàn thành phố.

Theo thống kê của Bộ Tài chính, trên thị trường có khoảng 177 sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 24 tháng tuổi nằm trong danh mục cấm quảng cáo. Bộ Tài chính nhận được đăng ký giảm giá 50 dòng sản phẩm, còn 127 dòng sẽ kê khai giá tại các Sở Tài chính các địa phương. Theo Phòng Quản lý giá – Công sản, Sở Tài chính, TP Cần Thơ, để thuận lợi trong công tác quản lý giá và nắm được diễn biến giá cả các sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi tại địa phương, Sở Tài chính đã triển khai thực hiện biện pháp bình ổn giá đối với sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi đến các tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm sữa trên địa bàn thành phố. Theo đó, sở đã công bố mức đăng ký giá bán lẻ sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới 6 tuổi của các tổ chức, cá nhân kinh doanh mặt hàng sữa trên địa bàn thành phố và đăng lên trang thông tin điện tử của sở. Đồng thời thành lập Đoàn kiểm tra việc tuân thủ quy định về quản lý giá bán lẻ của các tổ chức, cá nhân kinh doanh sản phẩm sữa dành cho trẻ em dưới tuổi trên địa bàn thành phố; tiếp tục duy trì áp dụng biện pháp bình ổn (giá tối đa) đối với sản phẩm sữa cho trẻ dưới 6 tuổi và kiểm soát chặt chẽ các dòng sản phẩm mới.

Theo các chuyên gia kinh tế, để kéo được giá sữa giảm các cơ quan Nhà nước cần siết chặt quản lý từ giá nhập, giá hải quan, thuế, các loại phí,… Còn các giải pháp như hiện nay đang thực hiện như: bình ổn giá, loại chi phí quảng cáo trong cấu thành giá, cấm quảng cáo… vẫn khó kéo được giá sữa giảm. Bởi gần như cứ trước khi áp dụng quy định mới nào các hãng sữa cũng có cách để “lách” luật.

Bài, ảnh: Khánh Nam

* Ông Hồ Quốc Nguyên, Giám đốc Truyền thông, hệ thống siêu thị Big C: Nỗ lực yêu cầu nhà cung cấp tuân thủ các quy định về giá sữa Sau quy định của Nhà nước về việc đưa sản phẩm sữa cho trẻ dưới 6 tuổi vào hàng hóa thực hiện bình ổn giá, đặc biệt với quy định về việc cấm quảng cáo sữa dành cho trẻ dưới 24 tháng tuổi, hệ thống siêu thị Big C luôn tuân thủ và thực hiện theo quy định bằng biện pháp bán hàng đúng giá, không thực hiện khuyến mãi, quảng cáo sản phẩm tại hệ thống siêu thị. Đến nay, hệ thống siêu thị Big C chưa nhận thông báo điều chỉnh giảm giá từ 0,4-4% từ các nhà cung cấp cho dòng sản phẩm dành cho trẻ dưới 24 tháng tuổi. Big C đã và đang nỗ lực yêu cầu các nhà cung cấp tuân thủ các quy định về giảm giá sữa như đã đăng ký với cơ quan Nhà nước để có giá sữa tốt nhất đến người tiêu dùng. * Ông Nguyễn Thành Nhân, Phó Tổng Giám đốc Saigon Co.op: Đang xem xét áp dụng tỷ lệ giảm giá hợp lý nhất Quan điểm của Saigon Co.op là luôn bảo vệ quyền lợi của khách hàng, qua đó yêu cầu các nhà cung cấp nghiêm túc tuân thủ quy định của Bộ Tài chính về việc quản lý giá sữa bột dành cho trẻ dưới 24 tháng tuổi nhằm đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng. Đến nay, Saigon Co.op đã bắt đầu nhận được đề xuất giảm giá của các nhãn hàng sữa bột dành cho trẻ dưới 24 tháng tuổi và đang tích cực xem xét áp dụng tỷ lệ giảm giá hợp lý với thời gian sớm nhất theo hướng có lợi cho người tiêu dùng. * Chị Nguyễn Thị Ngọc Điền, đường Trần Phú, quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ: Nhà nước nên dùng những biện pháp mạnh hơn Bé nhà tôi năm nay 4 tuổi. Ngoài tiền học phí, các khoản ăn uống thì khoản chi dành cho sữa không ít, từ 800.000 – 1,2 triệu đồng/tháng. Mặc dù nghe nhiều thông tin về việc Nhà nước siết chặt quản lý giá đối với mặt hàng này nhưng thực tế tôi thấy giá sữa bột bán lẻ trên thị trường lúc tăng lúc giảm, nhưng phần lớn là tăng. Không chỉ có tăng giá, các hãng sữa còn liên tục thay đổi bao bì, dòng sản phẩm mới bổ sung thêm vi chất, khiến tôi rất hoang mang khi chọn sữa cho con. Hy vọng rằng, cơ quan quản lý Nhà nước có những biện pháp mạnh hơn để ổn định thị trường sữa. Có như vậy người tiêu dùng mới bớt đi phần nào những gánh nặng chi tiêu và yên tâm về chất lượng khi cho con dùng sản phẩm. * Chị Nguyễn Thị Bích Tuyền, Trà Ôn, Vĩnh Long: Nhiều trẻ nhỏ có cơ hội dùng sữa nếu giá giảm Để cho con trẻ đầy đủ dưỡng chất, ngoài ăn uống tôi bổ sung thêm sữa công thức. Nhưng, do thu nhập của vợ chồng tôi thấp và bấp bênh nên khi nào có tiền dôi dư ra, tôi mới mua sữa cho con dùng. Theo thông tin, tôi được biết, giá sữa bột tại Việt Nam cao hơn các nước trong khu vực và thế giới. Do vậy, tôi cũng như nhiều phụ huynh có con nhỏ luôn mong muốn Nhà nước nên có những biện pháp mạnh hơn nữa nhằm siết chặt trong quản lý, đặc biệt là về giá. Bởi giá sữa càng giảm thì trẻ nhỏ những gia đình có thu nhập thấp như gia đình tôi càng có nhiều cơ hội dùng sữa để cải thiện tầm vóc sau này. Nam Hương