Ngày 10-5-2011, Thủ tướng Chính phủ ra Quyết định số 673/QĐ-TTg về việc Hội Nông dân Việt Nam trực tiếp thực hiện và phối hợp thực hiện một số chương trình, đề án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội nông thôn giai đoạn 2011 – 2020 (Quyết định 673). Từ Quyết định này, Hội Nông dân TP Cần Thơ và các sở, ngành hữu quan đã thực hiện chương trình hợp tác, ký kết liên tịch cùng hướng đến mục tiêu cuối cùng là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người nông dân.

* Đa dạng hoạt động liên kết

5 năm qua (2011-2015), Hội Nông dân TP Cần Thơ phối hợp với các sở ngành hữu quan tùy theo chức năng, nhiệm vụ thực hiện nhiều nội dung hợp tác, như: hướng dẫn xây dựng, phát triển và nhân rộng các mô hình kinh tế hợp tác trong sản xuất nông nghiệp và tiêu thụ nông sản; dạy nghề cho lao động nông thôn; nâng cao nhận thức cho nông dân bảo vệ môi trường, sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu; tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, hội viên nông dân về văn hóa và nhiệm vụ phát triển văn hóa nông thôn... Ông Nguyễn Khải Đăng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ, cho biết: "Thực hiện Chương trình Liên tịch số 14-LT/HND-SNN, ngành nông nghiệp phối hợp cùng Hội Nông dân, Liên minh Hợp tác xã thành phố tổ chức được lớp tập huấn, hội thảo về ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong canh tác lúa, rau màu, hoa kiểng, cây ăn trái, chăn nuôi, thủy sản; sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hiệu quả; các biện pháp quản lý dịch hại tổng hợp trên lúa,… Nhờ đó, nông dân dần hình thành thói quen sản xuất hàng hóa chất lượng cao; liên kết – hợp tác trong sản xuất để nâng cao giá trị nông sản, góp phần nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống vật chất và tinh thần".

Những năm qua, tìm đầu ra cho hàng hóa nông sản luôn được thành phố đặc biệt quan tâm. Chính vì vậy, Hội Nông dân phối hợp với Sở Công Thương, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố triển khai thực hiện Quyết định số 62/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chính sách khuyến khích phát triển kinh tế hợp tác, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ nông sản, xây dựng cánh đồng lớn. Các cấp hội tăng cường phối hợp, tư vấn và làm cầu nối để các thành phần kinh tế ký kết hợp đồng sản xuất - tiêu thụ nông sản. Đơn cử Hội Nông dân như cùng Công ty Lương thực Sông Hậu làm việc với một số địa phương ký kết hợp đồng bao tiêu lúa cho nông dân. Mặt khác, từ 2011 đến nay, ngành công thương chủ trì, phối hợp tổ chức nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu để làm cầu nối cho nông dân, hợp tác xã trên địa bàn thành phố gặp gỡ các đơn vị phân phối (siêu thị, Tổng công ty Thương mại Sài Gòn (Satra)...) góp phần tìm đầu ra cho sản phẩm...

Mô hình “Tỉa cành tạo tán trẻ hóa vườn bưởi” tại phường Tân Phú, quận Cái Răng.

Tại các quận, các cấp hội nông dân cũng đóng vai trò "đầu tàu" hỗ trợ nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi phù hợp; chuyển giao, ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất. Ông Nguyễn Ngọc Thảo, Phó Chủ tịch Hội Nông dân quận Cái Răng, cho biết: "Từ thực tế sản xuất tại địa phương, Hội xác định phải vận động nông dân tham gia vào các hình thức kinh tế tập thể: tổ hợp tác, hợp tác xã. Theo đó, những nông dân thực hiện thành công mô hình "Tỉa cành tạo tán trẻ hóa vườn bưởi" ở phường Tân Phú được tập hợp vào tổ hợp tác. Trên địa bàn quận còn có Tổ hợp tác Nuôi heo An Tấn Phát ở phường Thường Thạnh hay việc nâng cấp Tổ Hợp tác Sản xuất chậu, băng ghế đá, hoa kiểng thành hợp tác xã cũng đã và đang mang lại những hiệu ứng tích cực". Tại quận Ô Môn, Hội Nông dân đã tích cực vận động nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, đặc biệt là vận động nông dân trồng mè thay cho vụ lúa xuân hè. Với năng suất đạt bình quân 1 - 2 tấn/ha, giá bán từ 35.000- 42.000đồng/kg, nông dân lãi từ 25– 40 triệu đồng/ha. "Trồng mè trên đất ruộng là chọn lựa tốt nhất để thực hiện chuyển dịch từ 3 vụ lúa sang làm 2 lúa - 1 màu. Ngoài việc cho thu nhập cao hơn trồng lúa từ 15 – 25 triệu đồng/ha, trồng mè còn giúp cải tạo đất, cắt được mầm bệnh hại và sâu hại"- ông Nguyễn Vĩnh Thạnh, Phó Chủ tịch Hội Nông dân quận Ô Môn đánh giá.

* Tăng tính chủ động

Mặc dù đạt được nhiều kết quả khả quan, tuy nhiên theo đánh giá của UBND TP Cần Thơ, việc thực hiện nhiệm vụ được phân công theo Kế hoạch số 55/KH-UBND về việc tổ chức triển khai, thực hiện Quyết định số 673 địa bàn thành phố ở một số sở, ngành chưa được quan tâm đúng mức. Hội Nông dân thành phố và các sở, ngành đã ký kết liên tịch nhưng cách thức tổ chức thực hiện nội dung phối hợp còn lúng túng, chưa thông suốt; chưa thường xuyên tổ chức sơ kết, đánh giá rút kinh nghiệm kịp thời nhằm tháo gỡ khó khăn vướng mắc. Mặt khác, cơ chế, chính sách, nguồn lực tài chính ở sở, ngành, địa phương còn hạn chế nên kết quả thực hiện hỗ trợ nông dân phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần chưa cao. Cho đến nay, TP Cần Thơ vẫn chưa thành lập Trung tâm Dạy nghề và Hỗ trợ nông dân, chưa tạo điều kiện thuận lợi trong việc tổ chức dạy nghề và hỗ trợ nông dân. Vì vậy, Hội Nông dân các cấp cần tiếp tục phát huy vai trò và chủ động liên kết với các đơn vị có liên quan là việc làm cần được quan tâm thực hiện trong giai đoạn 2016-2020.

Nhiều ý kiến cho rằng, triển khai thực hiện có hiệu quả việc liên kết "4 nhà" sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất để tiết giảm chi phí; thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm từ đó phát triển sản xuất và nâng cao thu nhập. Trong đó sự chỉ đạo và hỗ trợ của Nhà nước đóng vai trò hết sức quan trọng. Ông Nguyễn Vĩnh Thạnh, Phó Chủ tịch Hội Nông dân quận Ô Môn, cho biết: "Thời gian tới, Hội Nông dân quận tiếp tục làm "đầu mối" phối hợp với các ban ngành mở các lớp dạy nghề, giới thiệu việc làm cho lao động nông thôn; nâng cao chất lượng mô hình kinh tế tập thể; xây dựng và nhân rộng các mô hình liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm... Mặt khác, chúng tôi cũng tranh thủ sự hỗ trợ từ cấp trên; các viện trường, Trung tâm giống nông nghiệp tạo điều kiện cho cán bộ, hội viên nông dân tiếp cận, ứng dụng khoa học kỹ thuật và giống cây con mới chất lượng, hiệu quả vào sản xuất".

Ông Lê Bá Phước, Chủ tịch Hội Nông dân TP Cần Thơ, nhấn mạnh: Giai đoạn 2016-2020, Hội Nông dân thành phố tăng cường công tác lãnh, chỉ đạo, tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động Quỹ Hỗ trợ nông dân; nhanh chóng xây dựng kế hoạch vận động doanh nghiệp, các cấp hội nông dân, người nông dân… góp vốn, tạo điều kiện cho nông dân tiếp cận nguồn vốn thuận tiện, dễ dàng. Đồng thời, chủ động tham gia thực hiện các chương trình, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống cho nông dân do các sở, ngành chủ trì; nghiên cứu đề xuất xây dựng chương trình, đề án thuộc ngành, lĩnh vực của các cấp hội nông dân... Nhiều ý kiến cho rằng, thành phố cần quy hoạch vùng sản xuất, vùng nuôi trồng thủy sản; tăng vốn đầu tư dài hạn cho nông nghiệp; tiếp tục hỗ trợ cho nông dân mua máy gặt đập liên hợp và một số máy chuyên dùng sản xuất nông nghiệp. UBND quận, huyện hỗ trợ ngân sách cho Quỹ Hỗ trợ nông dân theo lộ trình và kinh phí hoạt động khuyến nông từ nay đến năm 2020 theo Quyết định 673... Đây được xem là những giải pháp căn cơ tạo điều kiện để Hội Nông dân các cấp trực tiếp thực hiện và phối hợp thực hiện một số chương trình, đề án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội nông thôn.

Bài, ảnh: MỸ THANH

* Ông Đào Anh Dũng, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ: Tăng cường phối hợp thực hiện chương trình, đề án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội nông thôn Giai đoạn 2016-2020, Hội Nông dân thành phố chủ trì phối hợp với các sở, ngành liên quan rà soát, xây dựng kế hoạch phối hợp cùng triển khai nhiệm vụ liên tịch; xác định nhiệm vụ cụ thể của từng giai đoạn từ đó vạch ra lộ trình thực hiện các nội dung đã ký kết liên tịch thực hiện một số chương trình, đề án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội nông thôn. Ngành nông nghiệp thành phố đang chuyển dần sang nền nông nghiệp công nghệ cao. Vì vậy, trong chương trình hợp tác, ký kết liên tịch Hội Nông dân cần kết nối với Sở Khoa học và Công nghệ thành phố để đẩy mạnh chuyển giao, ứng dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến vào sản xuất. Đầu ra của nông sản là vấn đề sống còn. Do đó, các bên có liên quan cần tăng cường công tác xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu; tập trung xây dựng thương hiệu nông sản góp phần nâng cao giá trị gia tăng, cải thiện thu nhập cho nông dân. Đây cũng là tiền đề để nông dân tích cực đóng góp xây dựng nông thôn mới tại địa phương. * Ông Phạm Văn Quỳnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP Cần Thơ: Phát huy vai trò chủ thể của người nông dân Bên cạnh sự hỗ trợ từ phía Nhà nước, bản thân người nông dân cũng cần phải nỗ lực phấn đấu, thay đổi tư duy để thể hiện vai trò chủ thể của mình. Đơn cử, trong sản xuất lúa nông dân cần có ý thức sản xuất sạch, thân thiện với môi trường như: áp dụng "3 giảm, 3 tăng", "1 phải, 5 giảm", IPM, công nghệ sinh thái... Trong tiêu thụ cũng vậy, nông dân cũng cần phối hợp nhịp nhàng với Nhà nước, thành phố luôn có những định hướng và giải pháp, nhất là vào vụ thu hoạch rộ. Tuy nhiên, người nông dân thường có xu hướng bán lúa tươi, thu hoạch xong là bán ngay. Điều này gây không ít khó khăn khi nông dân thực hiện các hợp đồng tiêu thụ lúa với doanh nghiệp; nguy cơ bị ép giá... Ở một lĩnh vực khác không thể thiếu vai trò người nông dân là xây dựng nông thôn mới. Mỗi người nông dân tùy theo điều kiện, năng lực tích cực tham gia vào việc kiểm tra, giám sát và đóng góp vào việc thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới tại địa phương. * Ông Trần Văn Sơn, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Thới Lai: Lồng ghép để tăng hiệu quả hoạt động của Hội và phong trào nông dân Thực hiện Đề án "Nâng cao vai trò, trách nhiệm của Hội Nông dân huyện Thới Lai trong phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới và xây dựng giai cấp nông dân huyện Thới Lai giai đoạn 2010-2020". Hội Nông dân huyện ký kết các chương trình phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Lao động, Thương binh và Xã hội, Tài nguyên và Môi trường... thống nhất nội dung, nhiệm vụ phối hợp. Từ đó, công tác Hội và phong trào nông dân, gắn với các mô hình phát triển kinh tế, giải quyết việc làm của hội viên chuyển biến tốt. Đơn cử, Hội Nông dân phối hợp với Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội tổ chức 76 lớp dạy nghề cho 2.644 hội viên và con em nông dân với các nghề như: kỹ thuật sản xuất lúa chất lượng cao, sản xuất lúa giống, trồng dưa hấu và các loại hoa màu, nuôi trồng thủy sản, may gia dụng, sửa xe, chăn nuôi thú y, trang điểm, tin học, chằm nón... Ngoài ra, Hội còn phối hợp giới thiệu việc làm trong nước 22.696 người; giới thiệu xuất khẩu lao động 160 người * Ông Lê Văn Tổng, Chủ tịch Hội Nông dân huyện Phong Điền: Kinh tế hợp tác giúp phát huy thế mạnh về cây ăn trái Giai đoạn 2012-2015, một trong những điểm nhấn của công tác hội và phong trào nông dân ở huyện Phong Điền là phát triển các hình thức kinh tế hợp tác trong sản xuất cây ăn trái. Qua phát động mô hình kinh tế hợp tác sản xuất cây ăn trái, toàn huyện thành lập được 6 hợp tác xã nông nghiệp làm vườn, diện tích 78,5 ha, có 94 xã viên; 14 câu lạc bộ làm vườn, với diện tích 192,5 ha, có 281 thành viên. Với nguồn vốn ủy thác 1,5 tỉ đồng từ Quỹ Hỗ trợ nông dân Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, Phong Điền triển khai 3 dự án "Cải tạo, trồng mới và thâm canh vườn cây ăn trái phục vụ du lịch sinh thái" tại xã Mỹ Khánh, Nhơn Ái và Tân Thới với diện tích 28 ha. Ngoài ra, từ nguồn vốn Quỹ hỗ trợ nông dân huyện phát vay 4 dự án "Cải tạo vườn" cho 39 hộ, với số tiền là 151 triệu đồng đầu tư sản xuất góp phần tăng thu nhập cho bà con. Điển hình cho sự thành công này là Hợp tác xã Dâu Hạ Châu tại xã Nhơn Ái cho sản lượng bình quân 450 tấn mỗi năm, sau khi trừ chi phí lãi trên 3,5 tỉ đồng... QUẾ LIM