Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) TP Cần Thơ, đầu năm đến nay, tiến độ triển khai, giải ngân vốn các chương trình, các dự án sử dụng vốn ODA (Hỗ trợ phát triển chính thức), Chương trình mục tiêu quốc gia tại TP Cần Thơ rất chậm. Trên cơ sở phân tích nguyên nhân dẫn đến tình trạng vừa nêu, các ngành hữu quan của thành phố cho rằng: nhiều dự án sẽ được đẩy nhanh tiến độ thực hiện trong quý II/2010 và công tác giải ngân phần lớn các dự án chương trình sẽ đảm bảo đúng kế hoạch năm 2010.

Nguyên nhân giải ngân chậm

Trong năm 2010, kế hoạch vốn TP Cần Thơ giao cho 3 dự án ODA (nâng cấp đô thị, thoát nước và xử lý nước thải, đường Thới Thuận – Thạnh Lộc thuộc huyện Vĩnh Thạnh) là 192 tỉ đồng và vốn cho 11 chương trình thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia khoảng 108,6 tỉ đồng. Đến đầu tháng 5 -2010, công tác giải ngân các dự án, chương trình vừa nêu tương ứng chỉ đạt trên 4% và trên 15%. Ông Lê Kế Hoa, Phó Giám đốc Sở KH&ĐT TP Cần Thơ, cho biết: Tiến độ này rất chậm so với yêu cầu kế hoạch do việc triển khai các dự án còn gặp nhiều khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng; năng lực nhiều nhà thầu còn nhiều hạn chế...

Nâng cấp hệ thống thoát nước, chiếu sáng đường Nguyễn Văn Cừ, một trong các hạng mục thuộc Dự án nâng cấp đô thị Cần Thơ sử dụng vốn  ODA (WB tài trợ).

Điển hình như Dự án Thoát nước và xử lý nước thải Cần Thơ do Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW) tài trợ. Dự án này được triển khai trong năm 2003, dự kiến hoàn thành trong năm 2007 và đang được đề nghị gia hạn đến năm 2011. Trong năm 2010, kế hoạch ghi vốn cho dự án là 75 tỉ đồng (vốn ODA khoảng 60 tỉ đồng). Quý I/2010, dự án này giải ngân đạt khoảng 11% kế hoạch năm. Riêng tháng 4-2010, công tác giải ngân cho nguồn vốn này bị đình trệ. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, bà Phan Thị Thiên, Phó Giám đốc Công ty TNHH Cấp thoát nước Cần Thơ, Giám đốc Ban Quản lý (BQL) dự án, cho biết: Hiện nay, dự án đang gặp phải tình trạng nhà thầu, nhất là các nhà thầu quốc tế không thực hiện trách nhiệm pháp lý. BQL dự án đã có đề nghị và đang chờ hướng xử lý cụ thể từ các đơn vị hữu quan. Mặt khác, công tác giải phóng mặt bằng của dự án bị thụ động do đang chờ hướng xử lý các dự án khác đang triển khai thi công trên phần diện tích triển khai dự án. Ngoài ra, theo BQL dự án, do khối lượng hoàn thành các gói thầu chưa đáp ứng tiến độ đề ra và Kho bạc Nhà nước Cần Thơ không giải quyết tạm ứng cho các hạng mục công trình. Trong khi đó, điều kiện giải ngân cho dự án Nhà máy xử lý nước thải, thuộc dự án Thoát nước và Xử lý nước thải Cần Thơ, bị ràng buộc trong hợp đồng (giải ngân theo hạng mục thì tỷ lệ mỗi lần thanh toán là 10% giá trị hợp đồng) gây nhiều khó khăn cho nhà thầu. Riêng Dự án đường Thới Thuận – Thạnh Lộc (WB tài trợ, Sở Giao thông Vận tải TP Cần Thơ làm chủ đầu tư), kế hoạch ghi vốn trong năm 2010 là 32 tỉ đồng. Tuy nhiên, 4 tháng đầu năm 2010, dự án này chưa có tỷ lệ giải ngân do phải điều chỉnh một số hạng mục và phải trình nhiều lần để WB xem xét, đồng ý.

Theo Sở KH&ĐT TP Cần Thơ, trong 11 chương trình sử dụng vốn Chương trình mục tiêu quốc gia có 4 chương trình giải ngân đạt trên 27%, 4 chương trình tỷ lệ dưới 15% và còn 3 chương trình chưa có tỷ lệ giải ngân. Nguyên nhân chủ yếu các chương trình vừa nêu đang trong giai đoạn triển khai, nhiều chương trình chỉ mới hoàn tất về mặt hồ sơ, thủ tục... nên tiến độ giải ngân chậm.

Sẽ khả quan hơn?

Kế hoạch ghi vốn năm 2010 cho Dự án Nâng cấp đô thị Cần Thơ là 85 tỉ đồng. 4 tháng đầu năm 2010, vốn giải ngân cho dự án này đạt khoảng 13% kế hoạch năm. Theo BQL dự án, trong những tháng đầu năm 2010, dự án triển khai công tác chuẩn bị cho giai đoạn II, phần giải ngân chủ yếu là chi phí bồi thường thiệt hại cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án. Hiện nay, ngoài việc tiếp tục thực hiện công tác bồi hoàn cho hạng mục 1 (dự án cải tạo, nâng cấp cơ sở hạ tầng cấp 3 cho 8 địa phương thuộc quận Ninh Kiều và Bình Thủy) và hạng mục 3 (khu tái định cư), dự án tiếp tục triển khai hạng mục 2 (nâng cấp cơ sở hạ tầng cấp 1 và 2 cho rạch Tham Tướng, rạch Bần, rạch Cái Khế, rạch Chùa, rạch Sơn; nâng cấp hệ thống thoát nước, chiếu sáng đường Nguyễn Thị Minh Khai, đường Nguyễn Văn Cừ...). Hiện nay, các gói thầu ở hạng mục 2 đã được phê duyệt hồ sơ thiết kế kỹ thuật và dự toán; dự kiến, cuối năm 2010 hoàn thành việc giải phóng mặt bằng. Ngoài ra, công tác chi trả đền bù cho hạ tầng các hạng mục của các dự án thành phần nên tiến độ giải ngân cho vốn ODA cũng như vốn đối ứng sẽ tăng nhanh trong thời gian tới.

Đối với Dự án đường Thới Thuận – Thạnh Lộc, ông Trịnh Ngọc Vĩnh, Phó Giám đốc Sở Giao thông Vận tải TP Cần Thơ, cho biết: Chủ đầu tư đã tuyển chọn 8 tư vấn nước ngoài và 6 tư vấn trong nước. Ngoài ra, trong thời gian tới, chủ đầu tư sẽ trực tiếp làm việc với WB để thống nhất việc điều chỉnh một số hạng mục của dự án và danh sách ngắn (danh sách thu hẹp các nhà thầu được lựa chọn để đánh giá hồ sơ dự thầu) làm cơ sở cho Sở KH&ĐT trình UBND thành phố phê duyệt danh sách ngắn này và hồ sơ dự thầu. Tại buổi làm việc mới đây với lãnh đạo UBND TP Cần Thơ, ông Trịnh Ngọc Vĩnh khẳng định: Trong quý II/2010, Dự án đường Thới Thuận – Thạnh Lộc sẽ được đẩy nhanh tiến độ triển khai thực hiện và có khả năng đạt tiến độ giải ngân như kế hoạch đã đề ra trong năm 2010.

Riêng các chương trình sử dụng vốn chương trình mục tiêu quốc gia, đặc biệt là chương trình giảm nghèo, chương trình việc làm, ứng phó với biến đổi khí hậu..., các chủ đầu tư cho biết sẽ đẩy nhanh tiến độ và từ tháng 6-2010 mới có khối lượng thực hiện sẽ đạt cao, góp phần đẩy nhanh tỷ lệ giải ngân nguồn vốn.

Đẩy nhanh tiến độ thực hiện

Trung tuần tháng 5 vừa qua, UBND TP Cần Thơ có buổi làm việc với các sở, ngành hữu quan của thành phố về tình hình triển khai thực hiện và giải ngân các dự án sử dụng nguồn vốn ODA, Chương trình mục tiêu quốc gia tại TP Cần Thơ.

Tại buổi họp nêu trên, ông Lê Kế Hoa, Phó Giám đốc Sở KH&ĐT TP Cần Thơ, đề xuất: Đối với các dự án sử dụng vốn ODA, các chủ đầu tư cần có biện pháp và kế hoạch cụ thể hoạt động từng tháng, báo cáo về Sở KH&ĐT để trình UBND thành phố kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Chủ đầu tư cần xem xét năng lực nhà thầu, cần có khung thưởng phạt phân minh để thực hiện các dự án theo tiến độ đề ra. Ngoài ra, Sở KH&ĐT TP Cần Thơ đề nghị UBND thành phố chỉ đạo UBND các quận và BQL dự án có liên quan rà soát và phối hợp, có cam kết về tiến độ thực hiện, thường xuyên kiểm tra và đôn đốc đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án. Các cơ quan tham mưu theo chức năng và nhiệm vụ được phân công thường xuyên đôn đốc, kiểm tra các chủ đầu tư, tham mưu, đề xuất kịp thời cho UBND thành phố tạo điều kiện thuận lợi cho các dự án ODA đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân đạt theo kế hoạch đề ra.

Đối với các chương trình sử dụng vốn Chương trình mục tiêu quốc gia, ông Lê Kế Hoa đề nghị: Các cơ quan quản lý nhanh chóng tổ chức triển khai thực hiện các chương trình; khối lượng hoàn thành đến đâu thì phải hoàn thành thủ tục giải ngân đến đó, không được để tồn đọng. Ngoài việc lập và thực hiện nghiêm túc kế hoạch, định kỳ báo cáo về thường trực Ban chỉ đạo Chương trình mục tiêu quốc gia thành phố, các cơ quan chủ quản cần tiến hành rà soát lại thủ tục đầu tư, qua đó xem mục tiêu nào không có khả năng thực hiện thì có văn bản đề nghị điều chỉnh trong nội bộ của từng chương trình.

Trên cơ sở thống nhất các đề xuất trên, để đẩy nhanh tiến độ thực hiện cũng như giải ngân nguồn vốn các dự án, chương trình, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ Nguyễn Hữu Lợi chỉ đạo: Các sở, ngành hữu quan cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn trong việc theo dõi, tập hợp số liệu về tiến độ thực hiện, giải ngân các dự án, chương trình sử dụng nguồn vốn ODA và Chương trình mục tiêu quốc gia. Trên cơ sở đó, kịp thời phát hiện và trình UBND thành phố giải quyết khó khăn, vướng mắc liên quan đến việc triển khai các dự án, các chương trình... Đối với nguồn vốn đối ứng của thành phố, Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp cùng Sở Tài chánh thành phố cân đối, đảm bảo đủ nguồn vốn cho các dự án, chương trình triển khai đúng kế hoạch. Trong công tác này, nếu có khó khăn, vướng mắc, tiếp tục đề xuất giải pháp trình UBND thành phố giải quyết.

Bài, ảnh: Hà Triều