Bài, ảnh: MINH HUYỀN

Nhờ chủ động triển khai kế hoạch sử dụng đất năm 2023 ngay từ đầu năm, các quận, huyện trên địa bàn thành phố có nhiều thuận lợi trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng cho các công trình trọng điểm, quan trọng trên địa bàn, kịp thời giải quyết nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất của người dân. Tuy nhiên để tăng cường hơn nữa công tác quản lý, khai thác, sử dụng đất đai hợp lý, hiệu quả, đúng quy định, các sở, ngành, quận, huyện của thành phố cũng nhận diện không ít khó khăn cần tháo gỡ.

Người dân thực hiện thủ tục về đất đai, xây dựng tại Bộ phận Một cửa UBND quận Bình Thủy.

Còn nhiều khó khăn

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường TP Cần Thơ, thời gian qua, công tác quản lý nhà nước về đất đai của TP Cần Thơ được quan tâm thực hiện tốt. Công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được thực hiện đúng quy định của pháp luật. Công tác giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất được thực hiện kịp thời, theo đúng thẩm quyền, đảm bảo trình tự, thủ tục theo quy định pháp luật và phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất luôn được quan tâm thực hiện hiệu quả. Tuy nhiên bên cạnh mặt tích cực, công tác quản lý đất đai còn tồn tại một số hạn chế, thiếu sót như việc thực hiện thủ tục hành chính về đất đai một số nơi chưa đảm bảo quy định; việc kiểm tra, giám sát người sử dụng đất để phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm ở một số nơi chưa được quan tâm thực hiện; công tác xử phạt vi phạm hành chính chưa đảm bảo pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính về đất đai...

Theo ông Tiêu Quốc Doãn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND quận Bình Thủy, trên địa bàn quận có các khu phân lô, khu dân cư tự phát đã tồn tại từ nhiều năm qua, quận đang tranh thủ sự hỗ trợ của Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố để có giải pháp xử lý các khu dân cư tự phát này. Bên cạnh đó, quận cũng chỉ đạo các phường tăng cường quản lý trật tự xây dựng tại các dự án nằm trong danh mục mời gọi đầu tư của thành phố. Tuy nhiên, trên địa bàn Bình Thủy có các dự án nằm trong danh mục kêu gọi đầu tư nhưng qua nhiều năm chưa kêu gọi được gây khó khăn cho công tác quản lý của địa phương nhất là trên tuyến đường Võ Văn Kiệt, người dân xây kho, xây nhà tiền chế, quận có xử phạt kịp thời nhưng xử lý triệt để còn nhiều khó khăn nên rất cần các sở, ngành thành phố quan tâm hỗ trợ để quận quản lý tốt hơn trong lĩnh vực đất đai. Bên cạnh đó, đối với các dự án chậm triển khai thực hiện, người dân có đất thổ cư xin phép xây dựng hoặc có mong muốn xin chuyển đổi mục đích sử dụng đất cũng cần được hỗ trợ hướng dẫn cụ thể để đảm bảo quyền lợi cho người dân.

Là địa bàn có nhiều dự án khu dân cư do doanh nghiệp đầu tư, quận Cái Răng cũng thường xuyên đôn đốc các chủ đầu tư dự án trên địa bàn triển khai dự án đúng tiến độ. Theo ông Nguyễn Văn Nhựt, Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường quận Cái Răng, các dự án cần đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng, thực hiện nghĩa vụ tài chính để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tránh phát sinh các trường hợp gây bức xúc cho người dân khi chậm bàn giao giấy đất cho người dân. Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp trên địa bàn quận mong được chuyển mục đích sử dụng đất để mở rộng quy mô sản xuất, gia hạn chủ trương đầu tư để tiếp tục sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chưa điều chỉnh nên chưa thể chuyển mục đích sử dụng được. Trên địa bàn quận có một số dự án nằm trong danh mục các dự án mời gọi đầu tư của thành phố nhưng vẫn chưa mời gọi được nhà đầu tư vào thực hiện gây khó khăn cho người dân khi có nhu cầu sử dụng đất, trong khi ngành chức năng địa phương không có cơ sở để trả lời cho người dân trong dự án.

Tìm hướng tháo gỡ

Theo ông Huỳnh Phú Hiệp, Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường TP Cần Thơ, qua thực tế quản lý, thực hiện quy hoạch sử dụng đất cho thấy quy hoạch sử dụng đất đã được đồng bộ, có sự liên kết giữa các ngành nhưng chưa phát huy được tiềm năng thế mạnh, các nguồn lực về tài nguyên cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, do quy hoạch các ngành thường không thực hiện đồng bộ nên một số quy hoạch có sự mâu thuẫn, chồng chéo nhau. Nhu cầu sử dụng đất phát sinh liên tục trên thực tế nhằm đáp ứng mục đích phát triển kinh tế - xã hội vì vậy gặp nhiều khó khăn trong dự báo chính xác về nhu cầu sử dụng đất cũng như về định hướng phát triển và về nguồn vốn đầu tư, dẫn đến việc bố trí sử dụng đất có nhiều thay đổi so với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt, vì vậy phải thường xuyên cập nhật điều chỉnh, bổ sung trong quá trình thực hiện quy hoạch. Sở Tài nguyên và Môi trường cũng kiến nghị thành phố chỉ đạo các sở, ngành phối hợp đẩy mạnh công tác kiểm tra đối với các tổ chức được giao đất, cho thuê đất trên địa bàn thành phố (đặc biệt là các dự án chậm triển khai thực hiện); kịp thời chấn chỉnh, xử lý các trường hợp chủ đầu tư cố tình vi phạm pháp luật, đồng thời kiên quyết thu hồi đất các dự án chậm tiến độ so với dự án phê duyệt hoặc chủ đầu tư không đủ khả năng tài chính thực hiện dự án. Bên cạnh đó, chỉ đạo Tổ thu hồi 10% quỹ đất thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản khẩn trương đầu tư hoàn chỉnh cơ sở hạ tầng tại dự án để bàn giao 5-10% quỹ đất cho thành phố.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Cần Thơ Dương Tấn Hiển, ngành Tài nguyên và Môi trường khẩn trương lập cơ sở dữ liệu về đất đai để làm cơ sở quản lý, sử dụng đất đai hiệu quả. Ðối với vấn đề chuyển mục đích sử dụng đất, quan điểm chung là chuyển từ đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp càng nhiều càng tốt, chỉ giữ lại những khu vực đất trồng lúa nằm trong quy hoạch phải bảo vệ nghiêm ngặt diện tích đất trồng lúa để phát triển nông nghiệp. Trong 5 thành phố trực thuộc Trung ương, tỷ lệ đất nông nghiệp của thành phố vẫn còn cao. Vì vậy, cần đề ra giải pháp thực hiện chuyển đổi hết đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Ðối với kế hoạch sử đụng đất đăng ký đầu năm nếu phát sinh trong năm có nhu cầu cần điều chỉnh cần báo cáo điều chỉnh để phù hợp với điều kiện thực tế. Có thể cập nhật những người có nhu cầu nhưng chưa đăng ký có thể bù đắp cho các trường hợp đăng ký nhưng không có tài chính để chuyển mục đích sử dụng đất. Bên việc giải quyết nhu cầu người dân tách thửa để phân chia đất cho con, Sở Tài nguyên và Môi trường cũng phối hợp với địa phương rà soát cảnh giác với các trường hợp tách thửa với số lượng nhiều (từ 10-20 thửa) cần phải xem xét lại, tránh hiện tượng phát sinh khu phân lô, bán nền.