ANH DŨNG

Lực lượng dân quân tự vệ TP Cần Thơ nâng cao chất lượng huấn luyện sẵn sàng chiến đấu. Ảnh: ANH DŨNG.

1. Theo chân Trương Minh Tuấn, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự (CHQS) phường Thới Thuận (quận Thốt Nốt) và một số chiến sĩ đến thăm các gia đình có con em đang phục vụ trong quân ngũ, đến đâu cũng nghe người dân khen lúc này tệ nạn xã hội trên địa bàn giảm hẳn. Chú Hai Hoàng - một người dân ở khu vực Thới Hòa 2, phấn khởi nói: “Tuấn nè, mấy tháng nay dân quân mình tuần tra “rát” quá, tụi bán hàng “trắng” hết dám hoành hành, nạn chích hút giảm nhiều, giờ bà con yên tâm ngủ ngon không sợ bị trộm cạy cửa nữa”.

Chú Hai Hoàng khen bởi vì 2 năm trước, khi mới chia tách, thành lập phường Thới Thuận, tình hình mua bán, sử dụng ma túy trên địa bàn rất phức tạp, tập trung nhiều ở khu vực Thới Hòa 1 và Thới Hòa 2, khiến nhiều người lo lắng. Thời điểm này, do chế độ bồi dưỡng quá thấp, nhiều chiến sĩ trong Trung đội Dân quân Cơ động (DQCĐ) có hoàn cảnh khó khăn đã xin giải ngạch để đi làm ở các công ty, Trung đội chỉ còn có 5 chiến sĩ. Minh Tuấn đã dồn bao tâm huyết, công sức để củng cố, xây dựng Trung đội DQCĐ vững mạnh như hôm nay. Minh Tuấn kiên trì đến từng gia đình vận động những thanh niên trẻ, khỏe, tâm huyết, nhất là những thanh niên vừa xuất ngũ gia nhập Trung đội, bảo đảm đủ số lượng theo biên chế. Để các chiến sĩ an tâm gắn bó với Trung đội, bên cạnh tham mưu cho Đảng ủy, UBND phường nâng mức hỗ trợ tiền ăn cho mỗi chiến sĩ lên 20.000 đồng/ngày (trước đây chỉ có 12.000 đồng), xây dựng chỗ làm việc, nghỉ ngơi cho Trung đội, Minh Tuấn còn vận động các doanh nghiệp trên địa bàn hằng tháng hỗ trợ 100 ký gạo cho bếp ăn của Trung đội. Sự quan tâm chăm lo và động viên giúp đỡ kịp thời của Tuấn đã làm cho các chiến sĩ gắn bó, chuyên tâm với công việc hơn. Với sự chỉ huy của Minh Tuấn, tình hình ANTT trên địa bàn dần ổn định. Qua tăng cường tuần tra, bám địa bàn, Trung đội đã kịp thời phát hiện, xử lý nhiều vụ trộm cắp, chích hút, mua bán ma túy... trong đó có không ít vụ phức tạp, nguy hiểm. Nguyễn Chí Hiếu - một chiến sĩ DQCĐ, nhớ lại vụ đuổi bắt 3 đối tượng đang chích ma túy tại hẻm Cầu Đước (khu vực Thới Hòa 1) hồi tháng 11 năm trước: “Khi chỉ huy anh em tuần tra lúc nửa đêm, phát hiện ra nhóm tiêm chích này, anh Tuấn ra hiệu cho anh em xông lên vây bắt. Bị vây bất ngờ, cả bọn lăm lăm kim tiêm trên tay dọa đâm chúng tôi. Anh Tuấn bình tĩnh đối phó, thuyết phục, kéo dài thời gian để đồng đội gọi lực lượng công an đến xử lý. Hay như vụ đuổi bắt đối tượng bán heroin vào đầu năm nay, trong lúc tuần tra, phát hiện hành vi đáng ngờ của một đối tượng lạ mặt với mấy thanh niên choai choai tại khu vực Thới Hòa 1, anh Tuấn ra hiệu cho chúng tôi tấp xe vào kiểm tra. Thấy chúng tôi, đối tượng này lên xe rú ga bỏ chạy. Ngay lập tức, anh Tuấn phóng xe máy đuổi theo tới ngã ba Lộ Tẻ, ép xe hắn vào lề đường. Lúc đó, chúng tôi cũng vừa đuổi kịp đến hỗ trợ anh Tuấn và bắt quả tang hắn đang giữ 5 tép heroin...”.

Không chỉ mưu trí, dũng cảm trong đấu tranh trấn áp tội phạm, những đối tượng gây rối, vướng vào các tệ nạn xã hội... Minh Tuấn còn nổi tiếng “khéo” vận động thanh niên thi hành nghĩa vụ quân sự (NVQS). Ghé thăm ông Cao Văn Út có con trai là Cao Văn Hòa đang nhập ngũ tại Sư đoàn B30 (Quân khu 9), ông phấn khởi nói: “Nhờ bây động viên thằng Hòa đi bộ đội, bây giờ nó chững chạc ra, không còn ham chơi như trước. Mấy lần về phép thăm nhà, việc gì nó cũng xắn tay phụ tiếp gia đình, nói năng lễ phép, bà con xóm giềng ai cũng khen...”. Minh Tuấn cười nhắc lại chuyện mấy tháng trước, khi có lệnh gọi nhập ngũ, Hòa cứ né tránh, mời dự các cuộc gặp gỡ, sinh hoạt truyền thống do Đoàn Thanh niên và Hội CCB phường tổ chức, Hòa đều không tham gia... Vốn là bộ đội xuất ngũ, Tuấn nhiều lần tới lui kể cho Hòa nghe về cuộc sống trong quân đội, phân tích, giúp Hòa hiểu trách nhiệm của mình. Sau đó, Hòa đã vui vẻ viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Không chỉ tích cực tham gia vận động thanh niên, Tuấn còn chủ động tham mưu cho Đảng ủy, UBND phường thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội, quan tâm giúp đỡ gia đình những thanh niên nhập ngũ có hoàn cảnh khó khăn...

Xuất thân trong gia đình tiểu thương nghèo, nhưng sau khi hoàn thành NVQS trở về, Tuấn từng bỏ qua nhiều cơ hội việc làm với thu nhập cao để gắn bó với Trung đội DQCĐ xã suốt 9 năm qua. Tuấn đã qua khóa đào tạo Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã, phường, thị trấn 2 năm và được bổ nhiệm làm Trung đội trưởng Trung đội DQCĐ xã vào năm 2008. Khi xã Thới Thuận được chia tách để thành lập phường Thới Thuận và phường Thuận An (3-2009) Minh Tuấn được bổ nhiệm làm Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường Thới Thuận. Thượng tá Trần Văn Nhân, Chính trị viên Ban CHQS quận Thốt Nốt, cho biết: “Minh Tuấn có năng lực, nhiệt tình và tâm huyết với công việc. Nhờ sự nỗ lực, góp sức của Minh Tuấn, hai năm qua, công tác quân sự, quốc phòng, xây dựng lực lượng ở phường Thới Thuận tiếp tục chuyển biến tốt, tình trạng buôn bán, sử dụng ma túy giảm hẳn, tình hình ANTT trên địa bàn ổn định...”.

Hiện nay, tuy cuộc sống vợ chồng Tuấn còn nhiều khó khăn, nhưng người Chỉ huy trưởng trẻ tuổi ấy vẫn say mê công việc, tất cả vì sự bình yên của nhân dân.

2. Với các chiến sĩ dân quân ở thị trấn Cờ Đỏ, anh Huỳnh Văn Thắm, Trung đội trưởng Trung đội DQCĐ thị trấn Cờ Đỏ (huyện Cờ Đỏ) không chỉ là người chỉ huy giàu kinh nghiệm, tận tụy trong công việc mà còn vừa là người anh cả đầy tình thương, trách nhiệm đối với các chiến sĩ trẻ.

Từng nhập ngũ tại Sư đoàn B30 (Quân khu 9), tham gia làm nghĩa vụ Quốc tế giúp bạn tại Campuchia (từ 1984 – 1987), với nhiều thành tích trong chiến đấu, anh Huỳnh Văn Thắm đã được Chủ tịch nước tặng 3 Huân chương Chiến công Hạng Ba. Năm 1987, anh xuất ngũ trở về địa phương và lập gia đình với chị Nguyễn Thị Cúc, người cùng ấp. Từ hai bàn hai trắng, với bản lĩnh, ý chí vượt khó của “người lính cụ Hồ”, anh cùng vợ chăn nuôi heo, đi làm thuê kiếm thêm thu nhập, trang trải cuộc sống và nuôi 4 con ăn học. Khi kinh tế gia đình tương đối ổn định, năm 2002, anh tham gia công tác đoàn thể ở ấp Thạnh Hưng, làm Phó trưởng ấp phụ trách quân sự (đầu năm 2005) và nhận nhiệm vụ Trung đội trưởng Trung đội DQCĐ thị trấn từ năm 2006 đến nay.

Theo các đồng chí trong Ban CHQS thị trấn Cờ Đỏ, 5 năm trước, thời điểm anh Thắm tiếp nhận nhiệm vụ Trung đội trưởng Trung đội DQCĐ, nhiều chiến sĩ không mấy mặn mà tham gia lực lượng DQCĐ. Các hoạt động huấn luyện, trực sẵn sàng chiến đấu, tuần tra, canh gác, giữ gìn ANTT và vận động quần chúng của Trung đội rất hạn chế. Nhưng chỉ trong một thời gian ngắn sau khi nhận nhiệm vụ, anh Thắm đã củng cố Trung đội vững mạnh, hoạt động hiệu quả. Nghe tôi hỏi: “Bí quyết nào để đạt được kết quả đó?”, anh Thắm cười: “Chẳng có bí quyết gì cả. Muốn các chiến sĩ Trung đội hăng hái thực hiện tốt nhiệm vụ thì trước hết người chỉ huy Trung đội phải thực sự gương mẫu, gần gũi để giáo dục, động viên anh em và phải quan tâm giúp đỡ kịp thời khi anh em gặp khó khăn”. Với suy nghĩ đó, hơn 5 năm qua, mặc dù nhà chỉ cách cơ quan Ban CHQS thị trấn chưa đầy 1 cây số nhưng thỉnh thoảng anh mới tạt qua nhà, còn phần lớn thời gian anh trực tại Ban CHQS “cùng ăn, cùng ở, cùng làm” với các chiến sĩ. Anh đối đãi với các chiến sĩ như người thân của mình. Anh còn đề xuất với Ban CHQS phường và UBND thị trấn hỗ trợ tiền cất nhà tình thương cho chiến sĩ Nguyễn Văn Nhàn và chiến sĩ Nguyễn Thành Đông; đề nghị hỗ trợ xóa lá thay tôn cho gia đình chiến sĩ Trần Văn Sơn... Sự quan tâm của anh Thắm đã động viên các chiến sĩ trong Trung đội hăng hái, an tâm thực hiện nhiệm vụ. Theo thống kê của Ban CHQS thị trấn Cờ Đỏ, 4 năm nay, Trung đội không chỉ thực hiện tốt nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, mà còn tham gia tuần tra canh gác, qua đó bắt 40 vụ trộm cắp vặt; giải tán trên 100 nhóm thanh niên tụ tập đêm khuya, gây mất trật tự nơi công cộng, tham gia sửa chữa 15 căn nhà bị sập và tốc mái do lốc xoáy, giúp bà con sửa chữa nhiều tuyến đường và thu hoạch hàng chục héc-ta lúa...

Cùng anh Thắm ghé thăm một số hộ dân ở ấp Thới Hữu từng bị ảnh hưởng trong vụ lốc xoáy xảy ra vào đêm tháng 3-2010, càng xúc động trước tình cảm của bà con dành cho người Trung đội trưởng và các chiến sĩ DQCĐ. Thoáng thấy bóng anh Thắm, chú Hai Nang mừng rỡ kéo anh vào nhà như thể người thân lâu ngày gặp lại. Ngồi trong căn nhà mới, giọng chú Hai Nang sang sảng: “Khi cơn lốc ào tới làm sập nhà, nhiều người còn hoảng hốt chưa biết phải làm sao thì chú Thắm đây cùng lực lượng dân quân đã có mặt giúp chúng tôi dọn dẹp nhà cửa. Trung đội ở đây cả tuần lễ để giúp dân dựng lại nhà, sớm ổn định cuộc sống”. Chú Út Vĩnh, nhà ở gần đó, cũng sang góp chuyện: “Sắp nhỏ nhà tui cứ nhắc anh Thắm hoài. Thấy nhà sập, tụi nó khóc nháo nhác. May nhờ anh Thắm dẫn các chú dân quân tới tiếp dựng lại nhà trong đêm...”. Đến ấp Thới Bình, tôi cũng nghe bà con kể về nhiều việc làm giúp dân đầy ý nghĩa của Trung đội DQCĐ. Ông Nguyễn Văn Tuôl, 70 tuổi, cứ tấm tắc: “Gia đình tui có 15 công ruộng, con cái đã lập gia đình ở xa. Vụ lúa đông xuân vừa rồi lúa chín rục ngoài ruộng, không thuê được người gặt, vợ chồng tôi đứng ngồi không yên. Chú Thắm và mấy chú dân quân thị trấn tới giúp tôi gặt lúa 5 ngày, còn kè mé, lấp ổ gà đoạn đường dài hơn cây số trong ấp. Bà con trong ấp rất quý mến các chú ấy”.

Chúng tôi trở về trụ sở Ban CHQS thị trấn khi màn đêm buông xuống. Chia tay tôi, anh Thắm cùng các chiến sĩ Trung đội DQCĐ lại lên đường thực hiện nhiệm vụ tuần tra canh gác. Anh nói: “Dịp Tết thường xảy ra các vụ trộm cắp, gây rối..., chúng tôi phải tích cực tuần tra để giữ gìn ANTT và bảo vệ tài sản của bà con”. Bóng các anh khuất dần trong đêm tối...

3. Nghe tôi hỏi thăm về Nguyễn Sơn Hải Đăng, Phó Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường An Phú (quận Ninh Kiều), anh Nguyễn Trọng Nghĩa, Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường An Phú, chỉ cho tôi xem nhiều bằng khen, giấy khen treo trên tường phòng họp và nói với vẻ tự hào: “Hải Đăng không chỉ là chỉ huy giỏi, gương mẫu, mà còn rất dũng cảm truy bắt tội phạm”. Cũng vì bức xúc trước tình trạng tệ nạn xã hội và tội phạm ngày càng gia tăng, năm 2001, Đăng tự nguyện tham gia Trung đội DQCĐ phường. Ban ngày phụ giúp cha làm nghề hàn tiện khá vất vả nhưng đêm đêm Đăng lại sát cánh cùng các chiến sĩ đi tuần tra, canh gác, giữ bình yên cho phố phường.

10 năm gắn bó với lực lượng DQTV phường, Đăng đã tham gia bắt nhiều đối tượng trộm cắp, trả lại tài sản cho người dân, trong đó có không ít vụ phải đối phó với tội phạm hung hãn, nguy hiểm. Như có lần đi tuần tra, gặp 2 đối tượng dùng xà beng cạy cửa của một nhà dân ở đường Lê Lai, Đăng cùng các chiến sĩ xông vào vây bắt, hai đối tượng quay sang tấn công các chiến sĩ. Theo anh Nguyễn Trọng Nghĩa, Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường, “ấn tượng” nhất là vụ triệt phá băng nhóm trộm cắp ở đường Mậu Thân hai năm trước. Khi nghe nhiều bà con buôn bán trên đường Mậu Thân phản ánh có một nhóm đối tượng thường lợi dụng sơ hở của người dân trong lúc mua sắm để móc túi, trộm cắp xe, túi xách, nón bảo hiểm... Những đối tượng này đều nghiện ma túy, rất “liều mạng”, luôn thủ sẵn ống tiêm có máu nhiễm HIV và dao nhọn để đối phó, tấn công các lực lượng vây bắt chúng. Khi họp báo, Công an phường thống nhất giao cho Ban CHQS phường theo dõi, xử lý nhóm đối tượng này. Hải Đăng nhận nhiệm vụ chỉ huy 3 chiến sĩ trong Trung đội DQCĐ phục kích, bắt quả tang hành vi phạm tội của chúng. Trong 2 đêm đầu, thấy xuất hiện nhiều người mặc đồ DQTV nên chúng không dám ra tay. Đêm thứ ba, Đăng và các chiến sĩ mặc thường phục đóng giả người mua hàng, trà trộn vào các đám đông. Khoảng 20 giờ, Đăng phát hiện có 4 đối tượng xuất hiện, chúng chia nhau rải ra các sạp hàng trên vỉa hè theo dõi người dân sơ hở để móc túi, trộm xe. Đăng phân công mỗi người bám theo một đối tượng. Khi đối tượng ra tay lấy cắp xe đạp của một nữ sinh viên, Đăng bất ngờ lao tới túm tay đối tượng bẻ ra sau lưng và còng tay khiến hắn không kịp trở tay. Cùng lúc đó, các chiến sĩ trong nhóm đến hỗ trợ. Ngay sau khi bắt được đối tượng này, Bộ CHQS TP Cần Thơ, UBND quận Ninh Kiều và UBND phường An Phú đã khen thưởng đột xuất cho Hải Đăng và các chiến sĩ. Còn nhiều vụ việc cho thấy sự quả cảm, nhanh nhạy của Đăng khi ứng phó với các tình huống bất ngờ. Như vụ bắt 2 đối tượng trộm quần áo trên đường Nguyễn Việt Hồng cuối năm 2009. Khi cùng 4 chiến sĩ đi tuần tra đêm đến góc đường Nguyễn Việt Hồng và đường Mậu Thân, Đăng phát hiện có một số đối tượng khả nghi đang rình rập trước một cửa hàng bán quần áo. Đăng ra hiệu cho các chiến sĩ tấp vào quán cà phê đối diện quan sát. Khoảng 10 phút sau, lợi dụng chủ cửa hàng ra sau nhà, 1 đối tượng lao vào cửa hàng quơ một ôm quần áo, nhảy lên xe của đồng bọn đang nổ máy chờ sẵn. Ngay lập tức, Đăng lấy xe đuổi theo và vọt lên ép xe chúng vào lề. Chúng ngoan cố đâm thẳng vào sau xe của Đăng khiến tất cả té lăn ra giữa đường. Cùng lúc đó, các chiến sĩ DQCĐ ào đến hỗ trợ Đăng bắt gọn hai tên trộm”. Sau chiến công đó, Đăng được UBND quận Ninh Kiều và UBND phường khen thưởng đột xuất...

Gan dạ, kiên quyết đối phó với tội phạm là vậy nhưng khi nghe tôi hỏi về thành tích đã qua, Đăng ngượng ngùng: “Đó là công sức của cả tập thể, một mình em cũng chẳng làm được gì...”. Với giọng khiêm nhường, người Phó Chỉ huy trưởng 30 tuổi giàu tâm huyết này cho biết, ban đầu khi tham gia lực lượng DQCĐ, Đăng chỉ mong góp sức giữ gìn ANTT ở khu phố, bởi gia cảnh của Đăng rất khó khăn, năm 1999, đang học lớp 10, Đăng phải bỏ ngang việc học để phụ giúp cha làm nghề hàn lo cho gia đình. Nhưng rồi khi tham gia lực lượng, được sự động viên, giáo dục của tập thể, Đăng dần trưởng thành và được giao những nhiệm vụ quan trọng hơn. Đầu năm 2005, được Ban CHQS phường bổ nhiệm làm Trung đội trưởng Trung đội DQCĐ phường, dù việc nhà, việc ở đơn vị khá vất vả nhưng Đăng vẫn tranh thủ học bổ túc văn hóa để hoàn thành chương trình THPT. Sau 2 năm trải qua khóa đào tạo Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã, phường, thị trấn tại Trường Quân sự thành phố, đầu năm 2008, Đăng được bổ nhiệm làm Phó Chỉ huy trưởng Ban CHQS phường An Phú. Đăng cho biết: “Hiện nay tôi đang học thêm vi tính và dự tính sẽ theo học đại học để phục vụ lâu dài cho địa phương”.

Khi tôi hỏi: “Kẻ xấu rất hung hãn, bất chấp mọi thủ đoạn để tẩu thoát, nguy hiểm vậy anh không sợ sao?”. Đăng cười khẳng khái: “Khi nghĩ tới những việc chúng gây ra khiến người dân lo lắng, bất an là tôi không thể ngồi yên”. Đêm cuối năm, tiết trời se lạnh, tôi theo chân Hải Đăng và các chiến sĩ Trung đội DQCĐ phường đi tuần tra, tôi càng thấy quý mến, cảm phục những hy sinh, cống hiến thầm lặng của họ – Những chiến sĩ “sao vuông” đang âm thầm giữ cho quê hương một mùa xuân an bình, hạnh phúc.