Vào những ngày này, du khách về TP Cần Thơ có dịp đi dọc theo những con đường từ xã Mỹ Khánh đến trung tâm huyện Phong Điền, đường 91B hay từ Cái Tắc về tỉnh Hậu Giang, sẽ nhận ra ngay mùa dâu đang bắt đầu. Nhiều nơi đã bày bán những chùm dâu xinh xắn, nỏn nà, màu sắc hấp dẫn như muốn níu chân du khách.

Phong Điền – Cần Thơ là xứ sở của cây lành trái ngọt, nổi tiếng nhất là dâu. Họ nhà dâu vô cùng phong phú, nào dâu xanh, dâu vàng, nào dâu trái tròn, trái dài rồi đến dâu ngọt, dâu chua. Mỗi thứ đều có màu sắc, mùi vị khác nhau, độ chua ngọt cũng khác nhau, tạo nên một điều lạ lẫm và vô cùng kỳ thú, nhất là đối với khách nước ngoài và khách du lịch từ miền Trung, miền Bắc đến đây.

Ông Trần Văn Tư và cây dâu bòn bon sắp thu hoạch.

Trước kia, đa số giống dâu cũ đều cho trái có vị chua, chất lượng không ngon nên giá trị kinh tế không đáng kể. Gần đây, nhiều nhà vườn đã tuyển chọn những loại dâu ngon, dâu ngọt để nhân giống trồng đại trà, phổ biến nhất là dâu Hạ Châu, dâu bòn bon và dâu xanh.

Dâu Hạ Châu nổi tiếng nhất là ở Phong Điền với diện tích trồng gần 200 ha. Loại dâu này thường thu hoạch từ tháng 6 - 9 ÂL, trễ hơn so với các loại dâu khác. Đây là loại dâu được tuyển chọn, nhân giống từ thập niên 60 của thế kỷ trước, chất lượng thơm ngon, đã được đăng ký độc quyền thương hiệu.

Nhằm đa dạng hóa các loài cây ăn trái, đồng thời hưởng ứng phong trào chuyển đổi vật nuôi cây trồng, nhiều bà con nông dân miền Tây đã tìm tòi, chọn lọc những cây thích hợp mang lại hiệu quả kinh tế cao để nhân giống và áp dụng những qui trình kỹ thuật để phát triển, phổ biến nhất là dâu bòn bon và dâu xanh. Dâu bòn bon khi chín có màu vàng óng ả, vỏ mỏng, trái tròn, múi dầy, mùi vị thơm ngon, chua nhẹ, khách hàng rất ưa chuộng. Loại này trồng đại trà ở miền Tây, nhiều nhất là huyện Phong Điền và quận Cái Răng – TP Cần Thơ. Dâu xanh khi chín vỏ vẫn xanh và chia làm hai loại, một loại trái tròn, không núm, trái hơi ngóc lên, cuống quéo, màu xanh đậm, múi dầy màu sữa, vị chua - ngọt, thanh, đó là dâu Gia Bảo; một loại có núm, ngọt nhiều hơn chua, thơm dịu, gọi là dâu đường. Ngoài ra, Cần Thơ còn có dâu xiêm trái to, dài, màu vàng lợt, ngọt dịu và nhiều loại dâu ta, trái chua và hơi chua.

Chúng tôi có dịp ghé qua vườn dâu của ông Lý Văn Sàng (Chín Sàng) ở khu vực 3, phường Ba Láng, quận Cái Răng. Vừa bước vào vườn, mọi người đã choáng ngộp vì toàn bộ khu vườn rộng thênh thang đều phủ xanh một màu dâu, cây nào cũng sum suê. Những chùm dâu xanh, dâu vàng, dâu tròn, dâu dài chen nhau phủ kín cả thân cây, mượt mà, tha thướt, càng nhìn càng bắt mắt.

Ông Chín Sàng cho biết vườn dâu của ông rộng 12.000m2 gồm 4 loại: dâu xanh, dâu xiêm, dâu bòn bon và dâu Hạ Châu, sản lượng bình quân mỗi năm trên 20 tấn, nhiều nhất là dâu xanh, mỗi năm trên 10 tấn. Theo ông, cây dâu bòn bon hiện nay được coi là thế mạnh của một số nhà vườn miền Tây. Nếu so với các loại dâu khác, ngoài cây dâu Hạ Châu ra, dâu bòn bon có nhiều ưu thế nhờ trái sai, trái đều, độ ngọt khá cao và thích hợp với nhiều loại đất.

Tuy nhiên, muốn cho cây phát triển tốt, trái sai, màu sắc tươi đẹp, chất lượng thơm ngon, người trồng phải nắm vững kỹ thuật, biết vận dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đặc biệt là bón phân và xử lý các chế phẩm sinh học để phòng trừ sâu bệnh sao cho có hiệu quả. Thời điểm chính vụ của dâu xanh và dâu bòn bon thường bắt đầu từ cuối tháng ba đến giữa tháng tư âm lịch. Đặc điểm của dâu bòn bon và dâu xanh là khi mưa xuống, trái sẽ bắt đầu ngọt dần cho đến lúc cuối mùa. Vào những ngày này, tất cả các vườn dâu đều rộn ràng tất bật, người trèo cây hái trái, người vô thùng để kịp vận chuyển đến các vựa, sau đó mới chở đi các nơi.

Dâu bòn bon tuy giá thấp hơn dâu xanh nhưng dễ tiêu thụ hơn, thương lái dễ vận chuyển đi xa hơn. Bình quân 1 cây dâu bòn bon trưởng thành (7 – 10 năm tuổi) năng suất mỗi năm từ 300 – 500 kg. Về giá cả, năm nào được giá, thương lái sẽ mua với giá dao động từ 5.000 – 10.000đồng/kg dâu bòn bon; 10.000 - 15.000đồng/kg dâu xanh Gia Bảo. Thường đầu vụ và cuối vụ giá sẽ cao hơn chính vụ.

Tại phường Ba Láng, quận Cái Răng và các xã Nhơn Nghĩa, Nhơn Ái, Mỹ Khánh, huyện Phong Điền hiện có rất nhiều vườn dâu nổi tiếng. Cụ thể, vườn dâu của ông Trần Văn Tư chỉ có 4 công mà mỗi năm thu hoạch trên 10 tấn, sau khi trừ hết các chi phí còn lời trên 90 triệu đồng; vườn dâu của ông Nguyễn Văn Như, một cựu chiến binh, có tổng cộng 70 gốc dâu xanh và dâu bòn bon, mỗi năm hái trên 5 tấn, thu nhập 40 triệu đồng.

Trong tương lai, nếu như các vườn cây ăn trái, đặc biệt là vườn dâu Phong Điền được đầu tư đúng mức, nhà vườn kết hợp với du lịch sông nước miệt vườn, chắc chắn nơi đây sẽ trở thành một địa điểm thu hút khách lý tưởng. Hiện nay, mỗi năm Phong Điền đã đón tiếp trên 30.000 lượt khách, trong đó có trên 10.000 khách quốc tế. Với đà phát triển như thế, trong tương lai Phong Điền thực sự trở thành một đô thị sinh thái với thế mạnh là dịch vụ, thương mại và du lịch, nhất định sẽ là điểm đến hấp dẫn của Cần Thơ – Tây Đô.

Bài, ảnh: THÀNH HIỆP