Dịch COVID-19 diễn biến phức tạp đã gây nhiều trở ngại cho hoạt động xuất khẩu hàng hóa của các doanh nghiệp trên địa bàn TP Cần Thơ. Ðặc biệt, việc vận chuyển hàng xuất khẩu gặp rất nhiều khó khăn. Chi phí vận chuyển tăng mạnh, thời gian thông quan hàng hóa xuất khẩu bị kéo dài và phát sinh thêm nhiều chi phí do phải tuân thủ các biện pháp phòng, chống dịch bệnh của các nước. Trước thực tế này, Sở Công Thương đã tìm giải pháp hỗ trợ cho doanh nghiệp và kịp thời có các đề xuất, kiến nghị về Bộ Công Thương gỡ khó cho xuất khẩu.

Chế biến thủy sản xuất khẩu tại một doanh nghiệp ở Khu Công nghiệp Trà Nóc 2, quận Ô Môn, TP Cần Thơ.

Nhu cầu nhập khẩu giảm

Tháng 6-2021, xuất khẩu nhiều loại hàng hóa của TP Cần Thơ khởi sắc, nhất là đối với xuất khẩu gạo. Nhờ vậy, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và doanh thu dịch vụ của thành phố đã tăng trưởng so với cùng kỳ. Song, nếu tính chung trong cả 6 tháng, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và doanh thu dịch vụ của thành phố đã bị sụt giảm đáng kể so cùng kỳ và hiện đạt thấp so với kế hoạch. Hiện đầu ra xuất khẩu các loại thủy sản (mặt hàng này cùng với gạo là 2 mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Cần Thơ) còn khá chậm và hoạt động xuất khẩu các loại hàng hóa nói chung tiếp tục gặp khó khăn do dịch COVID-19, khi nhu cầu nhập khẩu tại nhiều nước bị giảm.

Theo Sở Công Thương TP Cần Thơ, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và doanh thu dịch vụ tháng 6-2021 ước thực hiện 180,65 triệu USD, tăng 1,07% so với cùng kỳ. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước thực hiện 144,5 triệu USD, tăng 3,7% so với cùng kỳ; còn dịch vụ thu ngoại tệ ước thực hiện 36,15 triệu USD, đạt 91,75% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của thành phố ước thực hiện đạt 971,97 triệu USD, đạt 49,59% so với kế hoạch năm và đạt 90,95% so với cùng kỳ (tức giảm 9,05% so với vùng kỳ). Trong đó, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước thực hiện đạt 757,8 triệu USD, đạt 90,35% so với cùng kỳ và dịch vụ thu ngoại tệ ước thực hiện 214,17 triệu USD, đạt 93,11% so với cùng kỳ.

Hiện sản phẩm gạo xuất khẩu có dấu hiệu khởi sắc so với trước. Tuy nhiên, lượng hàng tồn kho còn khá lớn tại các doanh nghiệp dẫn đến chi phí lưu kho cao và doanh nghiệp gặp khó về vốn. Sản lượng gạo xuất khẩu tháng 6 ước đạt 63.500 tấn, tăng 5,48% so với cùng kỳ, với kim ngạch đạt 30,88 triệu USD, tăng 9,87% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng năm 2021, xuất khẩu gạo ước đạt 341.140 tấn, giảm 12,22% so với cùng kỳ. Kim ngạch xuất khẩu gạo ước đạt 161 triệu USD, giảm 6,73% so với cùng kỳ. Thị trường xuất khẩu chủ yếu là Philippines, Malaysia, Ghana, Cameroon, Bờ Biển Ngà, Nam Phi, Úc, Singapore, Trung Quốc, UAE, Qatar…

Mặt hàng cá tra, tôm xuất khẩu sang những thị trường chính như: Mỹ, châu Âu, Nhật Bản vẫn duy trì. Tuy nhiên, do dịch COVID-19 còn diễn biến phức tạp, các nước phải tập trung cho phòng, chống dịch bệnh nên giảm sản lượng nhập khẩu. Trong khi đó, Trung Quốc và nhiều nước cũng phải tiếp tục duy trì các biện pháp phòng, chống dịch bệnh, tăng cường kiểm soát hoạt động xuất nhập cảnh, xuất khẩu và vận chuyển hàng hóa, quản lý chặt chẽ về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc hàng hóa nhập khẩu. Trong tháng 6-2021, tổng sản lượng xuất khẩu đạt 13.450 tấn, giảm 5,35% so với cùng kỳ, kim ngạch đạt 89,8 triệu USD, giảm 10% so với cùng kỳ. Lũy kế 6 tháng, ước thực hiện 74.660 tấn, giảm 8,29% so với cùng kỳ, với kim ngạch 241,26 triệu USD, giảm 10,67% so với cùng kỳ.

Trong 6 tháng đầu năm nay, kim ngạch các mặt hàng xuất khẩu khác như hàng may mặc và sắt thép cũng giảm mạnh. Riêng xuất khẩu dược phẩm, thuốc thú y, phân bón, nông sản và nông sản thực phẩm chế biến vẫn tăng trưởng.

Chí phí vận chuyển tăng cao

Dịch COVID-19 không chỉ khiến nhu cầu nhập khẩu hàng nhiều nước bị giảm mà còn ảnh hưởng rất lớn đến lưu thông, vận chuyển hàng. Ðặc biệt, chi phí vận chuyển đang tăng cao cả đối với hoạt động vận chuyển hàng trong nước và xuất khẩu do ảnh hưởng bởi giá xăng dầu tăng, cũng như do các đơn vị vận tải và hãng tàu phải trang trải nhiều chi phí và thiếu hụt lao động làm việc. Từ đó, dẫn đến khó khăn trong giao nhận lượng container rỗng để đóng hàng tại các điểm tập kết hàng và xuất hiện tình trạng khan hiếm container, ảnh hưởng đến kế hoạch giao hàng của nhiều doanh nghiệp. Ðồng thời, cước tàu tăng nên chi phí vận chuyển tăng thêm từ 30-40%/container, nhất là các tuyến châu Âu, châu Úc… Ðặc biệt, do điều kiện hàng tầng và luồng tuyến đường thủy chưa đảm bảo cho tàu biển có trọng tải lớn vào các cảng ở Cần Thơ để doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu hàng trực tiếp tại chỗ nên nhiều doanh nghiệp phải trung chuyển hàng xuất khẩu lên các cảng ở TP Hồ Chí Minh và miền Ðông Nam Bộ tốn rất nhiều thời gian, chi phí và gặp khó khăn trong tình hình dịch bệnh hiện nay.

Theo Sở Công Thương TP Cần Thơ, qua kết quả làm việc và tổng hợp báo cáo tình hình từ phía các doanh nghiệp đã cho thấy da số các doanh nghiệp đều gặp các khó khăn chung như: chi phí vận chuyển, lưu kho hàng hóa và chi phí nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất tăng cao làm ảnh hưởng đến giá cả và sức cạnh tranh của sản phẩm. Sở Công Thương thành phố đã kịp thời có các báo cáo và tham mưu, đề xuất thành phố và Bộ Công Thương xem xét để có giải pháp gỡ khó cho doanh nghiệp. Ðồng thời, sở cũng tích cực phối hợp các sở ngành thành phố, địa phương và đơn vị có liên quan để thực hiện các giải pháp linh hoạt, kịp thời hỗ trợ cho doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí hoạt động sản xuất kinh doanh, duy trì tốt hoạt động xuất khẩu.

Ðể kịp thời tháo gỡ khó khăn, giúp doanh nghiệp ổn định sản xuất kinh doanh và thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn thành phố, giúp các mặt hàng nông, thủy sản trái cây được tiêu thụ và giữ giá bán ổn định cho nông dân, Sở Công Thương TP Cần Thơ đã kiến nghị Bộ Công Thương hỗ trợ cho thành phố và các tỉnh ÐBSCL trong các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu và hỗ trợ nguồn vốn vay với lãi suất ưu đãi cho các doanh nghiệp thu mua nông sản. Theo Giám đốc Sở Công Thương TP Cần Thơ Hà Vũ Sơn, Sở đã kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến Thương mại và Tham tán thương mại  tại các nước đẩy mạnh hoạt động xúc tiến các mặt hàng nông sản, thủy sản của thành phố và vùng ÐBSCL kết nối với doanh nghiệp nhập khẩu nước ngoài, qua đó thông tin, kết nối các doanh nghiệp của thành phố và các tỉnh ÐBSCL. Sở cũng đề nghị Bộ Công Thương giúp có ý kiến đến Cục Hải quan Việt Nam, Bộ Giao thông vận tải để làm việc với các hãng tàu tính giá chi phí logistics hợp lý, đồng thời ưu tiên sắp xếp tàu cho các doanh nghiệp đã ký hợp đồng xuất khẩu đảm bảo giao hàng đúng thời gian…

Bài, ảnh: KHÁNH TRUNG