Năm 2005, UBND thành phố ban hành quyết định phê duyệt Dự án đầu tư xây dựng Khu Dân cư - Thương mại (KDCTM) huyện Phong Điền. Để dự án sớm hoàn thành, UBND thành phố đã bảo lãnh cho huyện vay 60 tỉ đồng thực hiện công tác giải phóng mặt bằng. Dù có nhiều thuận lợi trong quá trình áp giá, bồi thường thiệt hại, giải phóng mặt bằng, song qua giám sát của Hội đồng Nhân dân thành phố tại huyện Phong Điền mới đây, hiện nay vẫn còn nhiều vướng mắc cần tập trung giải quyết...

DỰ ÁN ĐỘT PHÁ

Năm 2004, huyện Phong Điền được thành lập, với kết cấu hạ tầng vô cùng thấp kém. Dù cách trung tâm thành phố không xa, nhưng trung tâm huyện lỵ chỉ có một tuyến đường xuyên qua (Tỉnh lộ 923), do đó việc phát triển kinh tế- xã hội gặp nhiều khó khăn. Trước tình hình đó, lãnh đạo huyện Phong Điền đã quyết định quy hoạch đầu tư xây dựng KDCTM huyện Phong Điền, ngay phía sau trục đường chính của huyện, nhằm mở rộng khu vực trung tâm, phục vụ nhu cầu phát triển của huyện và thành phố. Đây là dự án có tính chất đột phá trong tiến trình đô thị hóa, xây dựng kết cấu hạ tầng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của huyện Phong Điền trước mắt cũng như lâu dài.

Dự án đầu tư xây dựng KDCTM huyện Phong Điền có quy mô 34,9 ha, được quy hoạch gồm các khu chức năng như: nhà phố, nhà liên kế, nhà biệt thự, công viên cây xanh, trường học, nhà lồng chợ, trung tâm thương mại... Về hạ tầng, KDCTM có 18 trục đường, rộng từ 6-15m, có hệ thống chiếu sáng và thoát nước đồng bộ. Sau khi hoàn thành, dự án không chỉ đáp ứng nhu cầu phát triển của huyện mà còn tạo thêm nhiều chỗ ở, nhà ở cho nhân dân, đồng thời phục vụ công tác bố trí tái định cư cho người dân thuộc diện giải tỏa của các dự án khác trên địa bàn. Theo dự toán công trình, dự án có tổng mức đầu tư trên 550 tỉ đồng. Để cho huyện đủ sức thực hiện dự án, UBND thành phố đã bảo lãnh cho huyện vay 60 tỉ đồng để thực hiện công tác bồi thường thiệt hại, giải phóng mặt bằng.

Có tiền trong tay, huyện Phong Điền đã triển khai thực hiện chính sách bồi thường hợp lý nên công tác giải phóng mặt bằng đạt tiến độ rất nhanh. Theo đó, hộ nào được bồi thường giá đất mức nào đến khi thực hiện bố trí tái định cư sẽ được Nhà nước bán với giá đã bồi thường cộng thêm tiền đầu tư cơ sở hạ tầng; riêng các hộ được bồi thường theo đơn giá đất nông nghiệp sẽ được hỗ trợ thêm 50% tiền đầu tư cơ sở hạ tầng. Những hộ bị giải tỏa trắng trên 3.000 m2 sẽ được nhận 2 lô nền tái định cư. Ông Lê Bá Phước, Chủ tịch UBND huyện Phong Điền, cho biết: “Do có tiền chi trả ngay cho người dân, cộng với chính sách tái định cư hợp lý, nên dù giá bồi thường đất có thấp (chỉ có 84.000 đồng/m2) nhưng người dân dễ dàng chấp nhận và sớm bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư. Đến cuối năm 2007, dự án đã cơ bản hoàn thành công tác bồi thường thiệt hại, giải phóng bằng và đã san lấp mặt bằng được 26,2ha, chờ tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất để tiếp tục các hạng mục còn lại của dự án”.

NHỮNG VƯỚNG MẮC CẦN SỚM THÁO GỠ

Theo quyết định phê duyệt dự án, UBND thành phố thống nhất chủ trương cho huyện được bán đấu giá quyền sử dụng đất sau khi thực hiện công tác bồi thường thiệt hại và san lấp mặt bằng. Tuy nhiên, theo ông Lê Bá Phước, hiện nay dự án chưa thể tiến hành tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất theo kế hoạch, do chưa được cơ quan chức năng của thành phố phê duyệt giá khởi điểm để đấu giá. Và do chưa đấu giá nên huyện cũng chưa có kinh phí để hoàn trả lại nguồn vốn mà thành phố đã bảo lãnh cho huyện vay thực hiện công tác bồi thường thiệt hại, giải phóng mặt bằng. Về vấn đề này, ông Lê Thanh Phong, Giám đốc Sở Tài chính thành phố, cho biết: “Vào cuối năm 2007, Sở đã trình phương án giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất KDCTM Phong Điền là 790.000 đồng/m2. Tuy nhiên, do một số vấn đề phát sinh nên UBND thành phố chưa ban hành giá chính thức để cho chủ đầu tư đấu giá quyền sử dụng đất”.

Dù đã san lấp mặt bằng, nhưng do những vướng mắc trong quá trình chuẩn bị đấu giá quyền sử dụng đất nên dự án Khu Dân cư - Thương mại Phong Điền vẫn còn là bãi đất hoang.

Trong khi đó, chỉ cách Khu Dân cư - Thương mại Phong Điền có một tuyến đường dự mở, nhưng khu Trung tâm hành chính của huyện đã trở nên sung túc hơn.

Trên thực tế, những khó khăn, vướng mắc của dự án không chỉ có vậy. Vừa qua, đoàn giám sát của Hội đồng Nhân dân thành phố đã tiến hành giám sát tình hình kinh tế- xã hội tại huyện Phong Điền, phát hiện xung quanh quá trình thực hiện dự án KDCTM huyện Phong Điền vẫn còn nhiều vướng mắc cần sớm tháo gỡ. Hiện nay, toàn bộ diện tích đất quy hoạch khu dân cư, dù đã được thu hồi, san lấp mặt bằng, nhưng chủ đầu tư vẫn chưa thực hiện chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo chức năng đô thị. Và quan trọng hơn, do chưa có kinh phí đầu tư cơ sở hạ tầng, trong đó có việc đầu tư hạ tầng cho khu tái định cư, nên toàn bộ 151 hộ dân thuộc diện tái định cư của dự án vẫn chưa được bố trí nền tái định cư sau 2 năm chờ đợi.

Ông Phạm Văn Chẵn, ở ấp Thị Tứ, xã Nhơn Ái, một trong những người dân bị ảnh hưởng bởi dự án này, cho biết: Khi dự án triển khai, gia đình ông mất 5.000 m2 đất. Tuy nhiên, cũng như nhiều hộ dân khác, khi nghe chính sách của dự án là sẽ được mua lô nền tái định cư bằng với giá đất được bồi thường cộng thêm giá đầu tư cơ sở hạ tầng, ông an tâm giao đất. Nhưng dự án đã thực hiện hơn hai năm, đất đã giao, mà chưa thấy tái định cư. Ông Chẵn bức xúc nói: “Khi giao đất cho dự án, do đất của tôi là đất nông nghiệp nên giá bồi thường chỉ 84.000 đồng/m2, mấy năm qua, vật giá leo thang nên chúng tôi rất lo lắng, không biết đến khi nhận nền tái định cư có còn đủ tiền để mua hay không?”. Ngoài ra, do chưa có khu tái định cư nên việc tổ chức di dời, bố trí các hộ dân ảnh hưởng của sự cố sụp, lở bờ kè chợ Phong Điền cũng chưa được thực hiện.

Hiện nay, dự án mới giải tỏa, san lấp mặt bằng được 26,2 ha trong tổng diện tích toàn khu vực quy hoạch là 34,9 ha. Đây cũng là vấn đề nan giải trong quá trình tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất. Có hai phương án đặt ra là chỉ đấu giá quyền sử dụng đất ở khu vực đã giải tỏa, san lấp mặt bằng hay đấu giá toàn bộ khu vực quy hoạch 34,9 ha. Nếu đấu giá phần diện tích đã san lấp mặt bằng thì ngân sách nhà nước sẽ lại tiếp tục dành một phần kinh phí đáng kể để tiếp tục giải tỏa phần còn lại. Với thực tế khó khăn về kinh phí hiện nay, dẫn đến việc thực hiện dự án không đồng bộ. Hơn nữa, Nhà nước tiếp tục giải tỏa phần đất còn lại của dự án phải thực hiện theo giá bồi thường mới, như vậy so với phần diện tích đã bồi thường trước đó (áp giá thời điểm năm 2005) sẽ có sự chênh lệch về giá, dẫn đến sự “so bì” của người dân là trong cùng dự án có 2 giá bồi thường khác nhau. Còn tổ chức đấu giá toàn khu vực quy hoạch và giao cho đơn vị đấu giá tiếp tục bồi thường thiệt hại cho người dân sẽ gặp rắc rối về vấn đề pháp lý. Ông Lê Hồng Phát, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố, cho biết: “Phần diện tích đất chưa bồi thường thiệt hại, tức chưa thu hồi đất của dân, do đó dân có quyền sử dụng phần đất này, nếu huyện đem đấu giá sẽ vi phạm pháp luật”.

***

Trong khi chờ đợi tháo gỡ khó khăn, đấu giá quyền sử dụng đất, thì khu đất đã san lấp mặt bằng thuộc KDCTM huyện Phong Điền giờ đây cỏ hoang đã mọc um tùm. Nhiều người dân bức xúc khi đặt vấn đề: hàng trăm tỉ đồng mà không khai thác được gì, việc xây dựng theo quy hoạch cũng bị ngưng trệ để cỏ mọc thì lãng phí quá! Bà Trần Thị Kim Một, Phó Chủ tịch Hội đồng Nhân dân thành phố, cho biết: Nguồn vốn vay để thực hiện KDCTM Phong Điền có lãi suất 0,15%/tháng. Đề nghị các đơn vị chức năng đẩy nhanh tiến độ bán đấu giá thu hồi nguồn vốn để tái đầu tư cơ sở hạ tầng cho huyện Phong Điền và bố trí tái định cư cho người dân trong vùng dự án…

Bài, ảnh: QUỐC TRƯỞNG