Học viên Trung tâm GDLĐXH may gia công công nghiệp.

Trung tuần tháng 7 vừa qua, Thường trực HĐND thành phố đã giám sát tại Trung tâm (TT) Giáo dục Lao động Xã hội (GDLĐXH). Kết quả giám sát cho thấy, TT GDLĐXH đã làm tốt chức năng, nhiệm vụ được giao, nhưng việc cập nhật các chế độ, chính sách, việc đầu tư, hỗ trợ trang thiết bị cho TT hoạt động của các ngành chức năng còn tắc trách. Nhằm tạo điều kiện để TT hoạt động có hiệu quả, góp phần giảm tệ nạn xã hội, giữ vững an ninh trật tự, nhiều vấn đề đã được TT và ngành chủ quản đề xuất nhưng chưa được giải quyết thỏa đáng.

QUẢN LÝ “ĐẦU RA” CHƯA CHẶT

TTGDLĐXH thuộc Sở Lao động Thương binh Xã hội (LĐTBXH) thành phố, tọa lạc tại xã Tân Long, thị xã Ngã Bảy, tỉnh Hậu Giang, được thành lập để tiếp nhận, giáo dục, dạy nghề, hòa nhập cộng đồng cho các học viên (HV) nghiện ma túy, bán dâm trên địa bàn Cần Thơ.

Theo báo cáo của TT GDLĐXH, hiện nay, TT quản lý 528 HV, trong đó có 518 HV nghiện ma túy và 10 HV là đối tượng bán dâm. Đặc biệt, TT đang quản lý 203 HV có HIV. Từ đầu năm đến nay, TT khám bệnh, cấp thuốc cho 13.749 lượt HV, trong đó có 8.173 lượt HV bắt buộc và 5.576 lượt HV tự nguyện. Ngoài công tác giáo dục, truyền thông, tư vấn hòa nhập cộng đồng cho HV, TT còn tổ chức dạy nghề, huấn luyện nghề truyền thống cho HV. HV của TT đã sản xuất trên 42.000 sản phẩm may công nghiệp, 9.900 sản phẩm chiếu; cung cấp cho thị trường 26 tấn cá trê, 4 tấn thịt heo, 12 tấn rau xanh... Ông Nguyễn Văn Vinh, Trưởng Ban Pháp chế HĐND thành phố, cho biết: “Sau khi giám sát thực tế ở khu vực ăn uống, nghỉ ngơi, học tập, làm việc... của HV, chúng tôi nhận thấy các vấn đề này được TT thực hiện khá tốt”.

Đoàn giám sát của Thường trực HĐND thành phố đánh giá cao công tác quản lý, bảo vệ an ninh trật tự, an toàn của TT. Tuy nhiên, do một số HV từng có tiền án, tiền sự từ bên ngoài, hoặc các HV thuộc diện gởi dịch vụ tại TT còn tư tưởng “anh chị”, thiếu an tâm, chưa chấp hành tốt quy trình cai nghiện, lợi dụng sự lơ là, mất cảnh giác của một vài nhân viên bảo vệ, có 20 trường hợp trốn khỏi TT. Đồng chí Nguyễn Ngọc Sương, Ủy viên Thường trực HĐND thành phố, lưu ý: “Do TT nằm xen lẫn trong khu dân cư, nên công tác bảo vệ phải được Ban lãnh đạo TT coi trọng, có giải pháp hữu hiệu để đảm bảo an ninh trật tự, không để ảnh hưởng xấu đến dân cư, đồng thời để HV an tâm học tập, lao động”.

Một trong những vấn đề mà Đoàn giám sát của HĐND thành phố quan tâm là công tác quản lý HV khi học tập, hòa nhập cộng đồng. Ông Nguyễn Văn Sáu, Giám đốc TTGDLĐXH, thừa nhận: “TT không có chức năng kiểm tra, giám sát HV sau khi trở về địa phương. Chúng tôi cũng lấy làm tiếc, vì nhiều HV trong thời gian ở TT chấp hành rất tốt nội quy, lao động hiệu quả; nhưng khi về địa phương làm gì thì chúng tôi không được biết. Qua rà soát, chúng tôi nhận thấy số lượng HV tái nghiện, bị buộc quay trở lại TT cũng không ít”. Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Văn Vinh, Trưởng Ban Pháp chế HĐND thành phố, yêu cầu: “Thời gian tới, TT cần tăng cường sự gắn kết, phối hợp với địa phương trong việc quản lý các HV tái hòa nhập cộng đồng để nâng cao hiệu quả giáo dục, dạy nghề, hạn chế thấp nhất tình trạng tái nghiện, tái phạm”.

Để nâng cao hiệu quả, quản lý HV sau khi tái hòa nhập cộng đồng, Thượng tá Trần Thị Ngọc Đẹp, Phó Giám đốc Công an TP Cần Thơ, cho biết: “Thời gian tới, Công an thành phố sẽ chỉ đạo Công an các địa phương tăng cường quản lý, giám sát các đối tượng sau khi trở về địa phương. Chúng tôi cũng đề nghị, các ngành có liên quan cần quan tâm hơn đối với các HV khi HV trở về địa phương, như giải quyết việc làm, cùng tham gia giám sát để HV không tái phạm... Chúng tôi sẽ phối hợp với TT, các ngành có liên quan cùng tham gia giám sát các HV khi tái hòa nhập cộng đồng”. Đồng chí Lâm Nhật Phượng, Phó Giám đốc Sở LĐTBXH, nêu giải pháp cụ thể: “Mới đây, HĐND thành phố đã ban hành Nghị quyết về thành lập và quy định chế độ chính sách đối với đội hoạt động tình nguyện xã hội. Hiện nay, Ngành đang tổ chức thí điểm và sẽ nhân rộng mô hình đội hoạt động tình nguyện, để lực lượng này cùng tham gia quản lý đối tượng với các lực lượng chuyên trách khác. Chúng tôi hy vọng, công tác quản lý HV hòa nhập cộng đồng sẽ hiệu quả hơn”.

NHIỀU CHÍNH SÁCH CHƯA CẬP NHẬT KỊP THỜI

Dù được quan tâm của lãnh đạo thành phố, nhưng Đoàn giám sát vẫn ghi nhận được những khó khăn của TT, như: Thiếu hệ thống cung cấp nước sạch, máy chụp X-Quang, xe chuyên dụng chuyển bệnh nhân AIDS, chưa có nơi làm việc riêng cho Công an... cơ sở vật chất kỹ thuật thiết bị thiết yếu này, TT đã kiến nghị nhiều lần nhưng vẫn chưa được giải quyết.

Bên cạnh đó, nhiều chế độ, chính sách mới có liên quan đến cán bộ, nhân viên (CB-NV) cũng không được ngành chức năng hướng dẫn, thực hiện kịp thời. Ông Nguyễn Văn Sáu, Giám đốc TTGDLĐXH, bức xúc nói: “Ngày 2-8-2007, liên bộ LĐTBXH, Bộ Nội vụ và Tài chính có Thông tư Hướng dẫn thực hiện Nghị định 114/2007/NĐ-CP của Chính phủ về chế độ phụ cấp đối với CB-NV làm việc tại các cơ sở quản lý người nghiện ma túy, người bán dâm, người sau cai nghiện. Đây là chính sách nhằm động viên, khuyến khích, bù đắp khó khăn, nguy hiểm đối với những người làm công tác có liên quan. Tuy nhiên, đã hơn nửa năm kể từ ngày thông tư có hiệu lực, nhưng chúng tôi vẫn chưa được thực hiện chính sách ưu đãi mà đúng ra chúng tôi phải được hưởng”. Hiện nay, việc tổ chức dạy nghề cho HV cũng gặp nhiều khó khăn, do thiếu phương tiện, máy móc. Đặc biệt, hơn nửa năm trôi qua, nhưng TT vẫn chưa được cấp kinh phí dạy nghề năm 2008, cũng như chưa có chế độ trợ cấp học nghề cho HV theo quy định. Ngoài ra, theo ông Nguyễn Văn Sáu, việc dạy và học văn hóa của HV theo quy định của Chính phủ cũng đang gặp trục trặc, do ngành Giáo dục và Đào tạo thành phố chưa quan tâm đến công tác này. Bà Nguyễn Thanh Giang, Phó Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố, nói: “Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thường xuyên thăm hỏi, động viên và giám sát ở TT. Tôi nhận thấy, nhiều vấn đề khó khăn, bức xúc của TT đã được các ngành “hứa” nhiều lần, nhưng đến nay vẫn chưa được thực hiện. Nhiều vấn đề đã được kiến nghị lặp đi lặp lại từ hơn 3 năm về trước, nay lại nghe TT tiếp tục báo cáo nữa. Tôi đề nghị các ngành chức năng có liên quan nhanh chóng tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho Trung tâm hoạt động tốt hơn”.

Theo đồng chí Lâm Nhật Phượng, Phó Giám đốc Sở LĐTBXH thành phố, chế độ, chính sách cho CB-NV ở TT đã được Sở kiến nghị với Sở Tài chính nhiều lần, nhưng không được hướng dẫn thực hiện. Đồng chí Lâm Nhật Phượng cho biết thêm: “HV ăn uống không đủ sẽ không thể đủ sức để học tập, lao động, chữa bệnh, do đó chúng tôi tự quyết định cho HV hưởng chế độ từ 1-1-2008. Còn đối với CB-NV của TT, chúng tôi đã nhiều lần có công văn chính thức đề nghị Sở Tài chính hướng dẫn thực hiện, nhưng chúng tôi chỉ nhận được sự thờ ơ, không có văn bản trả lời”. Theo Nghị định 114/2007/NĐ-CP của Chính phủ, chế độ phụ cấp đối với CB-NV làm việc tại các cơ sở quản lý người nghiện ma túy, người bán dâm, người sau cai nghiện, bao gồm các chế độ: phụ cấp thu hút đặc thù, phụ cấp ưu đãi y tế, phụ cấp ưu đãi đối với CB-NV làm công tác quản lý.

Ông Nguyễn Thanh Xuân, Trưởng Ban Kinh tế và Ngân sách HĐND thành phố, nói: “Các Nghị định của Chính phủ đã có Thông tư hướng dẫn của các Bộ, ngành chức năng, vì sao không thực hiện được? Tắc trách ở khâu nào, trách nhiệm thuộc về ai? Cần phải làm rõ để tháo gỡ kịp thời, nhằm đảm bảo quyền lợi cho cán CB-NV ở TT an tâm công tác. Bên cạnh đó, TT cần tranh thủ thêm các nguồn khác, nhằm cải thiện thêm bữa ăn cho HV, bồi dưỡng cho cán bộ quản lý, đào tạo, dạy nghề...”.

Tuy nhiên, công tác xã hội hóa việc dạy nghề, chăm lo đời sống của HV ở TT gặp nhiều khó khăn. Nguồn thu xã hội hóa chủ yếu của TT chính là thu phí dịch vụ của các HV thuộc diện cai nghiện tự nguyện, nhưng hiện nay mức thu theo quy định còn quá thấp. Cụ thể, thu 850.000/HV/tháng thứ nhất; 440.000 đồng/tháng thứ 2 trở về sau... Trong khi đó, tiền ăn, tiền thuốc... luôn biến động theo chiều hướng gia tăng. TT ước tính: mức thu khoảng 1.150.000 đồng/HV ở tháng đầu mới đảm bảo chi. TT và Sở LĐTBXH đã đề nghị cho tăng mức thu này nhưng chưa được cơ quan chức năng hướng dẫn thực hiện... Ông Nguyễn Thanh Xuân, Trưởng Ban Kinh tế và Ngân sách HĐND thành phố nói: “Tôi đề nghị Sở LĐTBXH tăng cường công tác xã hội hóa để góp phần giảm nhẹ gánh nặng ngân sách, tăng mức hỗ trợ cho HV, CB-NV của TT. Tôi cũng đề nghị các ngành có liên quan, khi tham mưu cho UBND thành phố trình HĐND thành phố ban hành cơ chế chính sách về xã hội hóa một số lĩnh vực văn hóa- xã hội, nên quan tâm đến nội dung xã hội hóa của công tác giáo dục, dạy nghề cho các đối tượng cai nghiện ma túy”.

Bài, ảnh: QUỐC TRƯỞNG