Buổi tư vấn, giới thiệu các thị trường XKLĐ cho người lao động ở xã Trung An, huyện Cờ Đỏ, do Trung tâm GTVL TP Cần Thơ tổ chức.

Nhiều năm qua, công tác giải quyết việc làm ở TP Cần Thơ có nhiều khởi sắc, từng năm có thêm nhiều lao động có việc làm, tăng thu nhập, từng bước ổn định cuộc sống. Tuy nhiên công tác đưa lao động đi làm việc nước ngoài (xuất khẩu lao động – XKLĐ) không đạt chỉ tiêu đề ra. Dù vậy, ngành chức năng thành phố luôn nỗ lực duy trì và khơi dậy công tác này theo định hướng nâng cao chất lượng nguồn lao động (trình độ học vấn, tay nghề) và nhất là giáo dục nâng cao nhận thức của người lao động về XKLĐ...

Thị trường truyền thống và phù hợp nhất với lao động ĐBSCL nói chung và TP Cần Thơ nói riêng là Malaysia, với các đơn hàng tuyển dụng nhiều ngành nghề, như: lắp ráp hàng điện tử, dệt may, bao bì, đóng gói, trang trí nội thất... dành cho lao động nam, nữ. Thời gian hợp đồng từ 2 đến 3 năm, mức lương tương đương 5 triệu đồng/tháng/người (chưa kể tăng ca), tổng chi phí từ 18 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Các công ty XKLĐ đã thực hiện chính sách ứng trước chi phí cho người lao động và sau đó trừ vào lương hàng tháng trong vòng 1 năm đầu làm việc. Thị trường Nhật Bản, Đài Loan cũng có nhu cầu tuyển nam, nữ lao động phổ thông các ngành nghề: dệt, nhuộm, nhựa, giấy, cơ khí... Thời gian hợp đồng 2 năm, với thu nhập từ 10 đến 16 triệu đồng/tháng/người, chi phí từ 50 đến 100 triệu đồng.

Được người lao động quan tâm và chọn lựa đăng ký nhiều nhất là thị trường Hàn Quốc (Chương trình hợp tác giữa 2 Chính phủ Việt Nam – Hàn Quốc), với các ngành nghề: sản xuất chế tạo (công xưởng), xây dựng, nông nghiệp và chăn nuôi, nghề cá... thu nhập khoảng 10 triệu đồng/tháng/người. Tham gia thị trường này, người lao động phải theo quy trình: học tiếng Hàn (không biết trước thời điểm thi), thi tiếng Hàn (KLPT), hoàn tất hồ sơ (sau khi đạt kỳ thi), học định hướng (sau khi được lựa chọn), xuất cảnh (sau khi có visa)...

Nỗ lực của ngành chức năng

Có thể nói, giải quyết việc làm là công tác trọng tâm và có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển kinh tế – xã hội của thành phố, trong đó có công tác XKLĐ. Trong những lần làm việc với TP Cần Thơ cũng như trong các hội nghị trực tuyến với các tỉnh, thành cả nước về công tác đào tạo nghề, nâng cao chất lượng nguồn lao động, lãnh đạo Trung ương, bộ, ngành luôn chú trọng công tác XKLĐ và nhấn mạnh phải lựa chọn các thị trường uy tín, an toàn, có việc làm, thu nhập cao, đảm bảo quyền lợi cho người lao động. Thời gian qua, Sở LĐ-TB&XH TP Cần Thơ chủ động liên kết và duy trì quan hệ với các công ty XKLĐ, như: Công ty Suleco, Hiteco, Forward, Saigon Tourist... Ngành chức năng thành phố đã tổ chức nhiều hoạt động, tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động tiếp cận thông tin từ nhiều nguồn. Chỉ cần truy cập vào website: www.vieclamcantho.vn hay đến phiên giao dịch việc làm của thành phố hàng tháng, người lao động có thể tìm hiểu khá đầy đủ các thông tin tuyển dụng lao động đi làm việc ở nước ngoài... Người lao động còn được hỗ trợ rút ngắn thời gian làm thủ tục, chờ chuyến bay; khám sức khỏe, học ngoại ngữ, giáo dục định hướng, vốn vay chi phí... Ngoài ra, thành phố còn liên kết với trường nghề, trung tâm dạy nghề các quận, huyện đào tạo nghề, ngoại ngữ cho người lao động; tổ chức tư vấn, trực tiếp tuyển dụng lao động nếu địa phương có nhu cầu.

Sau một thời gian trầm lắng, Trung tâm Dịch vụ việc làm Liên đoàn Lao động TP Cần Thơ kết hợp với Công ty cổ phần Du lịch và xuất nhập khẩu Vĩnh Phúc tổ chức tư vấn, tuyển dụng lao động ở 5 xã của 2 huyện Thới Lai và Cờ Đỏ, thu hút 50 lao động tham gia. Ông Nguyễn Văn An, Giám đốc Trung tâm, cho biết: “Để thuyết phục và củng cố niềm tin của người lao động, các công ty đã tổ chức tự giới thiệu về các hoạt động, những thông tin về việc làm và thu nhập cùng các chế độ đãi ngộ phù hợp với lao động nông thôn. Người lao động không phải vay tiền ngân hàng, công ty ứng chi phí cho người lao động mượn trước và trừ dần vào thu nhập hàng tháng trong năm đầu làm việc...”.

Ông Nguyễn Quang Nhã, cán bộ phụ trách công tác Dạy nghề, giải quyết việc làm, Phòng LĐ-TB&XH quận Ô Môn, cho biết: “Từ đầu năm đến nay, quận có 6 lao động đi làm việc ở Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan; 8 lao động đã hoàn tất thủ tục đang chờ được tuyển đi làm việc ở Hàn Quốc. Khi có thông tin mới về các thị trường, ngành nghề, chúng tôi kịp thời triển khai đến các phường, niêm yết tại UBND phường để người dân tiện theo dõi và đăng ký khi có nhu cầu đi XKLĐ”. Tại các cuộc họp giao ban hàng tháng, UBND quận thường xuyên nhắc nhở các phường tập trung đẩy mạnh công tác vận động XKLĐ ở cơ sở.

Phát huy vai trò cơ sở

Từ năm 2009 đến nay, toàn thành phố có 76 người đi XKLĐ. Đa số đều từ quận, huyện giới thiệu đến đăng ký, làm các thủ tục tại Trung tâm GTVL TP Cần Thơ. Cán bộ ngành, đoàn thể chức năng các địa phương đã lồng ghép tuyên truyền, vận động để người lao động hiểu lợi ích khi đi XKLĐ; giới thiệu các thông tin tuyển dụng lao động ở các thị trường lao động ngoài nước; tổ chức tư vấn, định hướng chọn thị trường, ngành nghề phù hợp, tạo điều kiện để người lao động gặp gỡ trao đổi với các công ty XKLĐ.

Tuy nhiên, theo thực tế, công tác XKLĐ ở các quận, huyện gần đây chưa có chuyển biến tích cực, từng lúc từng nơi chưa thật sự được quan tâm. Lực lượng cán bộ phụ trách công tác này ở các xã, phường, thị trấn thường kiêm nhiệm và thay đổi liên tục nên công tác tuyên truyền vận động không thường xuyên, thông tin về các thị trường chưa được triển khai kịp thời đến người lao động. Do hạn chế về trình độ học vấn, tay nghề, điều kiện kinh tế nên người lao động còn ngán ngại các thị trường yêu cầu tiêu chuẩn và chi phí cao.

Theo đại diện các công ty XKLĐ, hạn chế lớn nhất của lao động ĐBSCL là trình độ học vấn, tay nghề và ngoại ngữ. Hiện nay, các thị trường lao động ngoài nước đã ổn định sản xuất, việc làm, cũng chính là thời điểm các cấp, các ngành cần tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động và nhân rộng điển hình lao động ở các xã, phường, thị trấn đi XKLĐ đã hết hạn về nước với tác phong, nhận thức mới. Muốn vậy, song song với việc tập trung trang bị tay nghề, ngoại ngữ cho người lao động đáp ứng yêu cầu tuyển dụng, chính quyền đoàn thể địa phương cần phát huy hơn nữa vai trò tuyên truyền vận động ở cơ sở để làm chuyển biến nhận thức của người dân về lợi ích của XKLĐ cũng như thu nhập nhiều hay ít được tính theo năng suất lao động, sự chịu khó, tiết kiệm...

Ông Nguyễn Minh Trí, Giám đốc Trung tâm GTVL TP Cần Thơ, nói: 6 tháng cuối năm 2010, thành phố tập trung đẩy mạnh tuyên truyền vận động bằng nhiều hình thức trên các phương tiện thông tin đại chúng, website, phỏng vấn trực tiếp trên sóng truyền hình; chọn huyện Cờ Đỏ làm điểm chỉ đạo thực hiện công tác XKLĐ. Tập trung đưa được lao động đi làm việc ở các nước để nhân điển hình hiệu quả, vực dậy công tác, tác động đến gia đình người lao động. Sở LĐ-TB&XH sẽ hoàn thành Đề án “Đưa lao động TP Cần Thơ đi làm việc ở nước ngoài trong năm 2010 và các năm tiếp theo” trình UBND thành phố phê duyệt và triển khai thực hiện vào năm 2011, với các chính sách cụ thể trong thực hiện công tác XKLĐ. Các địa phương cần báo cáo và chấn chỉnh kịp thời các thông tin không chính xác về XKLĐ, giúp người dân thông hiểu và đăng ký đi XKLĐ, tận dụng cơ hội việc làm, tăng thu nhập, cải thiện đời sống.

Bài, ảnh: PHƯƠNG MAI