Chưa bao giờ câu chuyện thi cử lại trở thành vấn đề thời sự "nóng hổi" như hiện nay. Bởi lẽ, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đang lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo phương án tổ chức một kỳ thi THPT quốc gia (thay kỳ thi tốt nghiệp THPT và kỳ thi tuyển sinh đại học, cao đẳng (ĐH, CĐ)). Nếu được đồng thuận cao thì Bộ sẽ công bố phương án tổ chức thi chính thức trong tháng 9-2014, để triển khai thực hiện năm 2015. Đến thời điểm này, không ai muốn giữ lại 2 kỳ thi liền kề nhau (tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH) như lâu nay, vì tạo nhiều áp lực thi cử cho học sinh, tốn kém chi phí cho xã hội. Việc giảm bớt kỳ thi không cần thiết là điều đáng mừng, có ý nghĩa và đúng với tinh thần Nghị quyết 29 về đổi mới căn bản toàn diện GD&ĐT. Song, vấn đề đặt ra là: bỏ kỳ thi nào và tổ chức một kỳ thi quốc gia ra sao? Nhiều năm qua, kỳ thi tốt nghiệp THPT chưa thật sự tạo lòng tin trong xã hội về tính trung thực, khi mà tỷ lệ học sinh tốt nghiệp THPT luôn là số "đẹp": 98%- 99%, thậm chí trên 99%. Do đó, dự thảo phương án kỳ thi mà Bộ GD&ĐT đưa ra, muốn tổ chức một kỳ thi tại các địa phương, khiến dư luận xã hội lo lắng là đương nhiên. Chính lãnh đạo nhiều trường trong Hội nghị Hiệu trưởng các trường ĐH, CĐ năm 2014 do Bộ GD&ĐT vừa tổ chức cũng bày tỏ lo lắng này!

Không chỉ nhà quản lý giáo dục mà những người chịu ảnh hưởng trực tiếp như học sinh hay phụ huynh cũng canh cánh nỗi lo. Chị Nguyễn Thị Phương, ở phường Tân An, quận Ninh Kiều, băn khoăn: "Năm học 2014-2015, con gái tôi vào học lớp 12. Qua thông tin trên báo chí, biết kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay có nhiều thay đổi, tôi rất lo lắng. Kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa rồi chỉ thi 4 môn (2 môn bắt buộc và 2 môn tự chọn) nên hiện nay, con gái tôi tập trung ôn luyện các môn học sở trường. Tôi đang hoang mang về kỳ thi sắp tới, thi 8 môn hay theo 5 bài thi!". Theo chị Phương, hiện nay, con gái chị hay giáo viên giảng dạy cũng không biết sẽ học, giảng dạy sao cho phù hợp để thi đạt hiệu quả cao nhất.

Không phải bàn luận nhiều ý nghĩa một kỳ thi "2 trong 1", điều các nhà quản lý giáo dục, phụ huynh, học sinh quan tâm là liệu kỳ thi có thật sự đúng "chất"! Chính vì vậy, Bộ GD&ĐT cần cân nhắc thật kỹ trước khi đưa ra quyết định cuối cùng. Tại Hội nghị Hiệu trưởng các trường ĐH, CĐ năm 2014 vừa qua, PGS.TS Võ Văn Thắng, Hiệu trưởng Trường ĐH An Giang trình bày quan điểm: "Nếu kỳ thi nào ổn định, tạo lòng tin cho xã hội nên tiếp tục duy trì; còn thay đổi thì phải có lộ trình rõ ràng. Bộ GD&ĐT cần phải công bố sớm về thời gian tổ chức, phương án…kỳ thi quốc gia để tránh tình trạng thầy, trò hoang mang". Lẽ tất yếu, nếu kỳ thi quốc gia chưa tạo lòng tin về chất lượng đối với lãnh đạo các trường ĐH, CĐ thì hệ quả là phải tổ chức thêm một kỳ thi nữa để chọn thí sinh có năng lực. Khi đó, ý nghĩa một kỳ thi quốc gia sẽ không còn giá trị mà khiến xã hội thêm lo lắng.

Bài, ảnh: Ng.Ngân