Xuân Viên

Kỳ 2: Đừng thực hiện kiểu phong trào

Ninh Kiều - những cố gắng đơn độc

Đầu năm 2008, quận Ninh Kiều triển khai thực hiện Kế hoạch 66/KH-UBND chấn chỉnh bốn lĩnh vực: “Giữ gìn vệ sinh, bảo vệ môi trường”; “Giao tiếp - ứng xử văn minh ở nơi công cộng”; “Xây dựng mỹ quan đô thị, làm xanh - sạch - đẹp địa bàn”; “Chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông”. Đến nay, dường như chỉ có quận Ninh Kiều “đơn độc” trong công tác này, còn nhiều nơi khác vẫn là thái độ “chờ” - nếu không muốn nói là bàng quan. Tiếp xúc với những cán bộ phường, quận Ninh Kiều phụ trách công tác này, gần như ai cũng bức xúc. Một lãnh đạo quận Ninh Kiều cho biết: “Chấn chỉnh vấn đề này thì vấn đề khác phát sinh, làm hoài vẫn ngổn ngang”.

Công bằng mà nói, mấy năm qua quận Ninh Kiều đã nỗ lực làm được nhiều việc thiết thực, từ tuyên truyền cổ động người dân tham gia thực hiện nếp sống văn minh đô thị, đến tăng cường thuê bao vệ sinh quét rác trên các tuyến đường, lắp đặt 400 thùng rác công cộng trên hầu hết các tuyến đường chính, tổ chức nhiều đội tuần tra, dẹp bỏ những bãi rác tự phát dọc theo các tuyến đường chính, ra quân xóa những mẫu quảng cáo phun sơn trên tường, các công trình công cộng, cột điện. Quận cũng thường xuyên tổ chức kiểm tra, chấn chỉnh các hành vi vi phạm trật tự an toàn đô thị như lấn chiếm lòng lề đường, tụ tập mua bán trên vỉa hè, lòng đường... Phường Tân An đã “ghi điểm” khi dẹp được chợ lạc-xoong trên đường Trần Quốc Toản - địa điểm gây mất mỹ quan và trật tự lâu nay. Phường An Cư thì UBND phường và Ban Nhân dân 6/6 khu vực trong phường đề ra nhiều chương trình hành động cụ thể như “Xã hội hóa tuần tra”, “Lập lại trật tự văn minh đô thị”, “Xây dựng trật tự chợ Cả Đài”... và cải thiện đáng kể tình hình vi phạm.

Từ cuối 2008, Ninh Kiều bắt đầu áp dụng xử phạt nghiêm các hành vi vi phạm nếp sống văn minh đô thị theo Nghị định 150/2005/NĐ-CP, tiếp đó là Nghị định 73/2010/NĐ-CP với mức phạt cao gấp 3-10 lần so Nghị định cũ. Nhiều hành vi lấn chiếm lòng lề đường, vi phạm trật tự an toàn giao thông hay gây rối trật tự công cộng, vứt rác ra đường, thả súc vật phóng uế nơi công cộng, ăn mặc lố lăng nơi tôn nghiêm và công cộng, nói năng thô tục, quảng cáo ẩu... đã bị xử phạt.

Hướng dẫn người lưu thông đi đúng tuyến. Ảnh: XUÂN ĐÀO

Tuy nhiên, sau hơn hai năm thực hiện chủ trương này tại quận Ninh Kiều, đã bộc lộ nhiều bất cập, “lực bất tòng tâm”. Việc xử phạt vẫn chủ yếu tập trung vào những vi phạm luật giao thông, còn xử lý các hành vi vi phạm khác không đáng kể. Ông Nguyễn Anh Hoài, Chủ tịch UBND phường Tân An, bức xúc: “Phường Tân An có 4 tổ xử phạt vi phạm hành chính tại chỗ, nhưng địa bàn phường khá rộng, các tổ không thể quán xuyến hết. Các đối tượng vi phạm canh lúc vắng vẻ hay đêm khuya, hành động nhanh. Nếu không bắt tận tay thì không thể phạt. Và dù bắt quả tang thì về nguyên tắc, chỉ có Công an mới được xử phạt. Nhưng Công an phường và cảnh sát khu vực cũng thiếu người, phải đảm đương nhiều nhiệm vụ trọng yếu về an ninh trật tự, đâu thể đi vòng vòng suốt ngày suốt đêm “rình” bắt người đổ rác, nói tục, chửi thề”. Có thể nói, đó là một trong nhiều nguyên nhân khiến công tác chấn chỉnh nếp sống văn minh đô thị tại quận Ninh Kiều thời gian qua vẫn chưa đạt hiệu quả như mong muốn, đôi lúc khiến người dân nản lòng.

Việc điều chỉnh nếp sống văn minh đô thị đòi hỏi phải có một lộ trình dài lâu với rất nhiều yếu tố, trong đó quan trọng nhất là việc giáo dục của gia đình, trường học, chính quyền, đoàn thể đi kèm những biện pháp chế tài nghiêm khắc. Các hành vi ảnh hưởng mỹ quan đô thị đã trở thành một căn bệnh mãn tính, trở nặng và đòi hỏi phải có phác đồ điều trị đặc biệt, kiên trì. Không thể cứ làm theo phong trào, để rồi vào chiến dịch thì đường thông hè thoáng, ngay sau đó tình trạng vẫn như cũ.

Cần có cái nhìn nghiêm túc

Ngày 10 tháng 02 năm 2010, Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ ban hành Quyết định số 15/2010/QĐ-UBND về quản lý, sử dụng vỉa hè, lòng đường, bảo vệ mỹ quan và trật tự đô thị trên địa bàn thành phố. Quyết định này được cho là hành lang pháp lý cơ bản để các cấp chính quyền và cơ quan hữu quan dựa vào đó mà thực hiện việc chấn chỉnh lại trật tự đô thị. Ông Nguyễn Anh Hoài, Chủ tịch UBND phường Tân An, trình bày: “Sắp tới phường sẽ tổ chức khu bán hàng rong tại đường Hai Bà Trưng. Những người buôn gánh bán bưng sẽ được hỗ trợ, tư vấn sắp xếp quy cách để sử dụng trên phần vỉa hè được cho phép. Dự kiến trong tháng 12-2010, khu hàng rong này sẽ được khai trương, làm điểm rút kinh nghiệm để nhân rộng...”.

Đầu tháng 11-2010, sau một thời gian dài bàn tới bàn lui, đề án quy hoạch tuyên truyền cổ động trực quan và quảng cáo ngoài trời TP Cần Thơ giai đoạn 2010-2015 - tầm nhìn 2020, đã được Hội đồng thẩm định thông qua và sẽ được phê duyệt trong năm nay. Với đề án này, hy vọng tình trạng quảng cáo nhếch nhác sẽ chấm dứt, mà các hoạt động tuyên truyền, cổ động trực quan của TP Cần Thơ cũng sẽ được thực hiện hiện đại và đẹp bằng các màn hình LED; bảng điện tử và các trụ - cột được thiết kế chuyên dụng treo cờ phướn, áp-phích và các pano khổ lớn. Các loại hình quảng cáo thương mại, như pano, quảng cáo ốp tường, băng rôn - phướn, màn hình điện tử, quảng cáo trên các phương tiện công cộng, tại dải phân cách và vỉa hè, ven sông, trên xe buýt hoặc các phương tiện vận tải hành khách cũng sẽ vào nề nếp.

UBND TP Cần Thơ đã chỉ đạo lập dự án xây dựng nếp sống văn minh đô thị bao gồm nhiều tiểu dự án như xây dựng văn hóa ứng xử, mỹ quan đô thị, trật tự đô thị, vệ sinh môi trường, an toàn giao thông, an ninh chính trị - trật tự an toàn xã hội... Ông Tô Minh Giới, Phó Chủ tịch UBND TP Cần Thơ khẳng định: “Phải xác định việc xây dựng nếp sống văn minh đô thị bắt đầu từ những người làm công tác quản lý và hoạch định phát triển đô thị. Cần phải chấm dứt tình trạng “đánh trống bỏ dùi”, chạy theo thành tích, phong trào... Phải xác định rằng xây dựng nếp sống văn minh đô thị không chỉ giải quyết các “sự vụ” như dọn rác, phát tờ rơi tuyên truyền, xây dựng nhà vệ sinh công cộng, lắp đặt thùng rác... mà cái chính là xóa bỏ những thói quen và cách hành xử chưa đẹp, để xây dựng một nếp sống văn minh, hiện đại”.

Ông Nguyễn Văn Tùng, Bí thư Đảng ủy phường An Cư, quận Ninh Kiều, nói: “Mong đề án xây dựng nếp sống văn minh đô thị thành phố sớm đi vào cuộc sống, cơ sở có thêm hành lang pháp lý, cùng những sự hỗ trợ về nhân lực, tài lực để những gì chúng tôi “gieo trồng” trong thời gian qua tiếp tục sâu rễ, bền gốc”. Bà Nguyễn Thị Hồng, một người dân phường An Phú, quận Ninh Kiều, bày tỏ: “Người dân chúng tôi cũng mong muốn việc thực hiện nếp sống văn minh đô thị đi vào thực hiện. Thí dụ như song hành với việc điều chỉnh những thói quen xả rác hay lấn chiếm lòng đường vỉa hè không vị nể cơ quan, đơn vị hay người dân; các cơ quan chức năng cũng phải nghiêm khắc xử lý những hành vi gây ô nhiễm môi trường, nhất là môi trường nước và tiếng ồn, bất kể là ai”. Thiết nghĩ, mong muốn của bà Hồng cũng là mong muốn của rất nhiều người dân ở quận Ninh Kiều nói riêng và thành phố Cần Thơ nói chung.

XUÂN VIÊN