Ðề nghị quy hoạch giảm diện tích đất trồng lúa ở ÐBSCL

(CT) - Sáng 30-10-2021, thực hiện chương trình kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XV thảo luận trực tuyến về dự kiến kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025.

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc và Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn trao đổi với các đại biểu. Ảnh: Doãn Tấn - TTXVN​

Nhìn chung, các đại biểu Quốc hội (ÐBQH) bày tỏ sự nhất trí cao với kết quả phát triển nền kinh tế của quốc gia giai đoạn 2016-2020, với việc hoàn thành 17/22 mục tiêu đề ra; với các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp tái cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025 do Chính phủ trình tại kỳ họp.

ÐBQH đề nghị trong cơ cấu lại nền kinh tế, cần có các mục tiêu và nhiệm vụ, giải pháp đột phá trong đổi mới, phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã. Trong cơ cấu lại không gian kinh tế phải bao hàm được nội dung về phát triển các mô hình kinh tế xanh, kinh tế bao trùm nhưng phải tính đến đặc thù của từng địa phương, từng vùng kinh tế để thúc đẩy liên kết vùng, liên kết đô thị - nông thôn; đổi mới mạnh mẽ và nâng cao chất lượng quy hoạch đô thị, phát triển hệ thống đô thị trung tâm phù hợp với chức năng của từng vùng. Trong quy hoạch phát triển đô thị, cần lấy định hướng phát triển giao thông làm cơ sở cho phát triển nhằm phát triển một cách hài hòa và cải thiện chất lượng cuộc sống người dân; khai thác các nguồn lực đầu tư cho phát triển...

ÐBQH đề nghị lựa chọn một số địa phương, đô thị có lợi thế đặc biệt để xây dựng trung tâm kinh tế, tài chính với thể chế, cơ chế, chính sách đặc thù có tính đột phá, có khả năng cạnh tranh quốc tế cao, tạo vai trò dẫn dắt tăng trưởng. Nhiều ÐBQH đề nghị Chính phủ quan tâm thực hiện các giải pháp nâng cao chuỗi giá trị các ngành; trong đó, chú trọng tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao chất lượng nông sản; khuyến khích phát triển nông nghiệp xanh, sạch, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp công nghệ cao, thông minh, thích ứng với biến đổi
khí hậu.

Buổi chiều, các ÐBQH thảo luận trực tuyến dự kiến quy hoạch sử dụng đất Quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2021-2025). Nội dung này, Ðoàn ÐBQH TP Cần Thơ có 2 đại biểu tham gia đóng góp ý kiến là đại biểu Nguyễn Mạnh Hùng (điểm cầu Hội trường Diên Hồng - Nhà Quốc hội) và đại biểu Nguyễn Thanh Phương (điểm cầu Ðoàn ÐBQH TP
Cần Thơ).

Phát biểu trước Quốc hội, ÐBQH Nguyễn Thanh Phương cơ bản đồng ý với nội dung dự kiến quy hoạch sử dụng đất Quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2021-2025); đồng thời, đóng góp thêm nội dung quy hoạch đất trồng lúa. Theo ÐBQH Nguyễn Thanh Phương, dự kiến quy hoạch diện tích trồng lúa năm 2020 là 3,92 triệu héc-ta, năm 2025 là 3,73 triệu héc-ta và năm 2030 còn 3,56 triệu héc-ta là quá lớn. Việc này chỉ mang ý nghĩa về khía cạnh an ninh lương thực và đóng góp cho các ngành sản xuất khác, chứ không có ý nghĩa nhiều đối với thúc đẩy phát triển kinh tế, cải thiện đời sống người dân ở vùng có diện tích đất lúa lớn, ví dụ như ở vùng ÐBSCL.

Thực tiễn cho thấy hiệu quả sản xuất lúa thấp, chỉ bằng khoảng 1/10 của nuôi trồng thuỷ sản; hiệu quả của sản xuất lúa cũng rất bấp bênh; người sản xuất lúa luôn nghèo; tác động môi trường lớn và chiếm không gian phát triển các ngành kinh tế khác… “Làm nông khó giàu lên lắm! Ðể người dân có thể ly nông nhưng không ly hương mới là điều chúng ta cần, còn ly nông mà ly hương là vấn đề cần tránh” - đại biểu Nguyễn Thanh Phương nói.

Ðại biểu Nguyễn Thanh Phương tham gia đóng góp ý kiến đối với dự kiến quy hoạch sử dụng đất Quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm (2021-2025).

Theo ÐBQH Nguyễn Thanh Phương, đất trồng lúa ở ÐBSCL đến năm 2030 là 1,67 triệu

héc-ta, chiếm đến 47% diện tích trồng lúa cả nước. Một vùng với 12% diện tích và 19% dân số của cả nước mà “gánh” gần 47% diện tích đất lúa là chưa phù hợp. Như vậy, trong 10 năm tới, theo dự kiến quy hoạch, ÐBSCL vẫn là vùng sản xuất lúa là chính, khó đô thị hóa hoặc phát triển theo hướng công nghiệp nhanh được.

Bên cạnh đó, trong kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025 đã xác định “Cơ cấu lại không gian kinh tế, phát triển kinh tế đô thị, tăng cường liên kết vùng, liên kết đô thị - nông thôn và phát huy vai trò của các vùng kinh tế trọng điểm, các đô thị lớn trong thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng”. Theo hướng này, giữ đất lúa ở ÐBSCL quá lớn sẽ khó thực hiện cơ cấu lại kinh tế. Mặt khác, theo Quyết định 68/QÐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt điều chỉnh quy hoạch xây dựng vùng ÐBSCL đến năm 2030 và tầm nhìn 2050, tổng diện tích sản xuất lúa, rau, cây ăn trái,… chỉ 1,5 triệu héc-ta. Gần đây, theo tính toán và đề xuất trong dự thảo quy hoạch tích hợp ÐBSCL, diện tích lúa năm 2030 là 1,4 triệu héc-ta và giảm còn 1 triệu héc-ta năm 2050, nhưng dịch chuyển theo hướng cải tiến kỹ thuật để nâng cao năng suất và chất lượng.

Từ những phân tích trên, đại biểu Nguyễn Thanh Phương kiến nghị Chính phủ xem xét sự tương đồng và gắn kết giữa định hướng cơ cấu lại nền kinh tế với quy hoạch sử dụng đất lúa, đặc biệt là tạo điều kiện hay nói khác hơn là đừng để ÐBSCL phải “gánh” vai trò an ninh lương thực quá lớn, không thể chuyển dịch được kinh tế theo hướng công nghiệp, đô thị hóa trong tương lai, người dân không thể giàu lên. Trong quy hoạch, cần cân nhắc điều chỉnh giảm diện tích lúa của ÐBSCL xuống mức mức 1,3-1,4 triệu héc-ta thay vì 1,67 triệu héc-ta vào năm 2030. Ðiều này, có nghĩa diện tích đất lúa cả nước sẽ vào khoảng 3,2 triệu héc-ta cho giai đoạn 10 năm tới là hợp lý.

Buổi thảo luận chiều hôm qua (30-10) cũng đã kết thúc đợt 1 (họp trực tuyến), kỳ họp thứ 2 của Quốc hội khóa XV. Ðợt 2 (họp tập trung tại Nhà Quốc hội) của kỳ họp sẽ diễn ra từ ngày 8-13/11/2021.

Tin, ảnh: THỤY KHUÊ