Bài, ảnh: Ðặng Ngọc

Thời gian qua, các trường đại học (ÐH), cao đẳng (CÐ) ở TP Cần Thơ đã tổ chức nhiều hoạt động, phong trào nhằm kiến tạo môi trường, hỗ trợ và thúc đẩy học sinh, sinh viên (HSSV) khởi nghiệp. Ðây cũng là một trong các giải pháp góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ở các trường.

Dự án “Ngón tay giả bán tự động cho người khuyết tật” của đội E-Fairy, đoạt giải Nhất Cuộc thi “Dự án khởi nghiệp tiềm năng” trong HSSV Trường ĐHCT mở rộng năm 2023. 

Sau vòng chung kết và trao giải Cuộc thi “Dự án khởi nghiệp tiềm năng” trong HSSV Trường Ðại học Cần Thơ (ÐHCT) mở rộng năm 2023; sinh viên Nguyễn Trọng Tính, ngành Quản trị kinh doanh, Trường ÐHCT, cho biết: “Cuộc thi rất ý nghĩa vì sinh viên các đội, dù đoạt giải hay không, đều đã đóng vai trò người khởi nghiệp, trải nghiệm cách xây dựng một dự án và rèn luyện thêm các kỹ năng mềm. Bên cạnh có thêm mối quan hệ, em còn gặt hái được kiến thức bổ ích trong học tập, kinh doanh, cuộc sống”.

Nguyễn Trọng Tính là 1 trong 5 thành viên của đội E-Fairy, đoạt giải Nhất cuộc thi với Dự án “Ngón tay giả bán tự động cho người khuyết tật”. 4 thành viên còn lại đều là SV Trường ÐHCT, gồm: Nguyễn Duy Khang (ngành Kỹ thuật cơ điện tử), Võ Anh Ðào (ngành Ngôn ngữ Anh), Phạm Thị Tuyết (ngành Ngôn ngữ Anh) và Trần Phước Lộc (ngành Kỹ thuật cơ điện tử, đã tốt nghiệp vào tháng 2-2023). Ý tưởng dự án xuất phát từ việc 1 thành viên trong nhóm có ông nội bị khuyết tật ngón tay và E-Fairy tiến hành dự án với sự hướng dẫn của tiến sĩ Trần Thanh Hùng. Ngón tay giả được thiết kế và tạo hình 3D, sau đó gia công hoàn thiện sản phẩm. Thiết bị này dành cho người khuyết tật ngón tay nhưng còn ít nhất nửa đốt ngón tay để làm trụ gắn, kết nối với bàn tay. Cơ chế hoạt động là lực cơ của đốt ngón tay còn lại khi gập, duỗi sẽ kéo theo hoạt động liên hoàn đồng nhất của ngón tay giả. Nguyễn Trọng Tính chia sẻ: “Người dùng sản phẩm hoàn thiện có thể cầm, nắm, xoay, ấn, thậm chí đánh máy vi tính khá nhanh nhạy. Ðể có được sản phẩm tốt nhất, nhóm thử nghiệm nhiều phiên bản khác nhau và gặp không ít thất bại, mới đạt thành công”. Dự án “Ngón tay giả bán tự động cho người khuyết tật” không chỉ thuyết phục ban giám khảo cuộc thi về hiệu quả kinh tế, mà còn mang tính hữu ích, nhân văn.

Dự án “Sản phẩm mặt nạ hạt sen rau má” đoạt giải Nhì Cuộc thi của nhóm 5 SV Trường ÐHCT (gồm: Nguyễn Thị Mai Hương, Trịnh Lê Vân Lam, Nguyễn Lê Ngọc Nhi, Nguyễn Phước Gia Bảo và Trần Lê Bảo Ngọc), cũng hướng đến bảo vệ môi trường, đảm bảo sức khỏe người tiêu dùng. Nguyễn Thị Mai Hương cho biết là người con của vùng Ðồng Tháp Mười, nơi có rất nhiều cánh đồng sen. “Em muốn phát triển tài nguyên bản địa, kinh tế địa phương; có thể tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị và tăng nguồn thu nhập thêm cho bà con nông dân”, Mai Hương chia sẻ.

Xuất phát từ ý tưởng này, Mai Hương cùng các thành viên bắt tay thực hiện dự án. Khi nghiên cứu sản phẩm “Mặt nạ sen rau má”, nhóm muốn truyền tải đến thông điệp vừa phát triển tài nguyên bản địa, vừa tạo ra một thương hiệu mỹ phẩm thành phần thiên nhiên tự nhiên, lành tính và kinh tế cho người tiêu dùng, bao bì gắn liền với các chiến lược thân thiện với môi trường; đồng thời chăm sóc tốt làn da, giảm thâm mụn, viêm mụn và hỗ trợ trị mụn hiệu quả… Mai Hương bộc bạch: Quá trình thực hiện dự án gặp nhiều khó khăn vì phải làm việc tại phòng thí nghiệm, nghiên cứu chuyên về hóa, lý, dược, trong khi em học chuyên ngành Văn học. Nhờ giảng viên hướng dẫn hỗ trợ, thành viên trong nhóm đồng lòng thực hiện, nên dự án đạt hiệu quả.

Cuộc thi được tổ chức từ tháng 2, thu hút 38 dự án tiềm năng từ các nhóm HSSV, cựu SV trong và ngoài Trường ÐHCT. Các lĩnh vực dự thi gồm: Công - nông - lâm - ngư nghiệp, Giáo dục và đào tạo, Y tế… Ban tổ chức đã chọn 18 dự án xuất sắc tranh tài tại vòng chung kết; đạt mục tiêu tìm kiếm và phát hiện các ý tưởng, dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo từ HSSV nhà trường và các trường ÐH, cao đẳng ở ÐBSCL. Theo PGS.TS Trần Cao Ðệ, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, hỗ trợ và khởi nghiệp SV, Trường ÐHCT, Cuộc thi được tổ chức thường niên nhằm nâng cao tinh thần khởi nghiệp HSSV trong và ngoài Trường ÐHCT. Không chỉ nhận các dự án dự thi, ban tổ chức còn tập huấn, huấn luyện cho HSSV. Tức là các thầy cô cố vấn cho những lĩnh vực phù hợp, hỗ trợ HSSV trong suốt quá trình thực hiện dự án. Thậm chí khi đã hoàn thành cuộc thi, HSSV vẫn được tiếp tục công việc ươm tạo các dự án sau này.

Ðể hun đúc tinh thần khởi nghiệp trong SV, trong chương trình đào tạo của Trường ÐHCT, SV được học môn học chính khóa về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, qua đó được đào tạo một cách bài bản kiến thức và kỹ năng lĩnh vực này. Từ đó nhà trường tạo hệ sinh thái khởi nghiệp, bao gồm văn hóa, tinh thần cũng như nguồn lực bên trong trường. Trường đã đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hành thí nghiệm dành riêng cho việc khởi nghiệp như: Không gian sáng chế - ÐHCT để SV có thể in 3D tạo ra các sản phẩm mẫu; hay các khu vực trong khuôn viên trường để SV trao đổi thảo luận ý tưởng. “Chúng tôi xem 1 dự án khởi nghiệp của SV như là một đề tài nghiên cứu khoa học. Các em sẽ được hỗ trợ phòng thí nghiệm, kinh phí cũng giống như một đề tài nghiên cứu khoa học”, PGS.TS Trần Cao Ðệ nói.

* * *

Không chỉ Trường ÐHCT, các trường ÐH, CÐ trên địa bàn TP Cần Thơ như ÐH Y Dược Cần Thơ, ÐH Kỹ thuật - Công nghệ Cần Thơ, CÐ Kinh tế - Kỹ thuật Cần Thơ, CÐ Cần Thơ… thực hiện nhiều giải pháp để lan tỏa tinh thần khởi nghiệp trong HSSV. Chẳng hạn, các cấp bộ Ðoàn - Hội HSSV phối hợp sở, ngành tổ chức các cuộc thi ý tưởng khởi nghiệp, huy động nguồn lực xã hội hỗ trợ khoa học kỹ thuật, nguồn vốn để HSSV phát triển dự án khởi nghiệp. Ban Giám hiệu các trường ký kết hợp tác với doanh nghiệp trong đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ…

Theo dược sĩ Ðoàn Thị Hồng Thắm, CEO Công ty TNHH MTV Hygie & Panacee, người có nhiều kinh nghiệm tham gia hoạt động diễn đàn giao lưu khởi nghiệp HSSV tại các trường ÐH và CÐ, hoạt động gắn kết giữa doanh nghiệp và các nhà trường đã tạo điều kiện, môi trường hỗ trợ HSSV khởi nghiệp, sáng tạo. Các em HSSV, dù học ÐH hay CÐ đều được trang bị những kiến thức nền tảng để vững vàng khi ra ngoài khởi nghiệp. HSSV mới tốt nghiệp, có sức trẻ, nhiệt huyết, ý tưởng sáng tạo và mong muốn khởi nghiệp ngay. Dù vậy, dược sĩ Ðoàn Thị Hồng Thắm cho rằng: Ðể khởi nghiệp thành công, các bạn HSSV nên đi làm ở một công ty để học hỏi cách vận hành, cách đưa sản phẩm ra thị trường; và học được cả khó khăn, thất bại và cách doanh nghiệp vượt qua khó khăn… Ðó là trải nghiệm, tích lũy mà SV phải trang bị trước khi khởi nghiệp.