Đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội là một trong những tiêu chí đánh giá chất lượng của các cơ sở đào tạo. Nhất là hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở đào tạo thực hiện nghiêm túc 3 công khai (cam kết chất lượng giáo dục và chất lượng giáo dục thực tế; các điều kiện đảm bảo chất lượng giáo dục; thu chi tài chính). Để làm được điều này, ngoài nguồn lực đào tạo của trường, việc liên kết đào tạo với doanh nghiệp hết sức quan trọng. Thời gian qua, nhiều cơ sở đào tạo đã thực hiện khá hiệu quả công tác này, nhưng chưa thực sự bền vững...

 

Hiệu quả bước đầu...

Giờ thực hành điện của sinh viên Trường Cao đẳng Cơ điện và Nông nghiệp Nam bộ. Ảnh: CTV

Ngay từ những năm đầu thành lập, ngoài việc đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao trình độ cán bộ giảng viên, Trường Cao đẳng Cơ điện và Nông nghiệp Nam bộ (CĐ&NNNB) đã đặt mối quan hệ với các doanh nghiệp, công ty (gọi chung là đơn vị sử dụng lao động) nhằm phục vụ cho công tác đào tạo. Theo ông Lê Thái Dương, Hiệu trưởng nhà trường, mối quan hệ hợp tác đào tạo giữa trường và đơn vị sử dụng lao động thông qua nhiều hình thức, như: đưa sinh viên đến cơ sở thực tập, thỉnh giảng, hội thảo, hội nghị... Trong đó, việc phối hợp với đơn vị sử dụng lao động trong việc tạo điều kiện cho sinh viên thực tập, thực hành rất quan trọng. Bởi vì, qua đó giúp sinh viên, giảng viên của trường có dịp cọ xát với thực tế, giúp nhà trường bổ sung phần thực tế vào chương đào tạo để nâng cao chất lượng đào tạo, tạo cơ hội việc làm cho sinh viên. Hiện nay, trường đang liên kết đào tạo với hơn 40 đơn vị sử dụng lao động...

Hằng năm, Trường Cao đẳng CĐ&NNNB có gần 1.000 sinh viên, học sinh đến các doanh nghiệp thực hành ở các lĩnh vực: chế biến, điện, cơ khí, kế toán,... Theo thống kê sơ bộ của trường, trong tổng số sinh viên thực tập có từ 30%-40% sinh viên được giữ lại làm việc tại các đơn vị này. Tháng 4-2011, trường có 2 lớp trung cấp nghề Cắt gọt kim loại (hơn 60 học sinh) ra trường, thì có hơn 30 em được nhận ở lại làm việc tại công ty Vinamilk; 21/25 học sinh ngành Chế biến thủy sản đã có việc lại tại công ty thực tập... Ông Phạm Ngọc Tuấn, Trưởng phòng Đào tạo Trường Cao đẳng CĐ&NNNB, cho biết: “Mặc dù chưa có thống kê chính xác số lượng sinh viên, học sinh ra trường có việc làm, nhưng những em ra trường mà trường liên hệ được đều có việc làm, thông qua thực tập, thực hành tại đơn vị, hoặc học lên ở bậc học cao hơn”.

Không chỉ riêng Trường Cao đẳng CĐ&NNNB, các trường: CĐ Kinh tế- Kỹ thuật Cần Thơ, CĐ Nghề Cần Thơ, Trung cấp Nghề Thới Lai,... cũng đều thực hiện khá hiệu quả công tác liên kết đào tạo với đơn vị sử dụng lao động. Theo Ban Giám hiệu Trường CĐ Nghề Cần Thơ, thông qua liên kết đào tạo với các đơn vị, đã giúp giảng viên tiếp cận những công nghệ mới, tự tin hơn khi giảng dạy cho sinh viên. Phần lớn những sinh viên, học sinh có việc làm đã thực hành, thực tập tại các đơn vị sử dụng lao động. Chẳng hạn như anh Nguyễn Thanh Hùng, Tổ trưởng Tổ CNC (điều khiển bằng máy tính), Cơ sở Cơ khí Trung Việt (phường An Bình, quận Ninh Kiều). Trước khi chính thức là nhân viên công ty, trong thời gian học nghề Tiện (khóa 2001-2003) tại Trường CĐ Nghề Cần Thơ, anh đã thực tập tại cơ sở này.

“Gắn” nhưng chưa “kết”

Khi tham gia các hội nghị, hội thảo tư vấn giới thiệu việc làm, hầu hết các doanh nghiệp có sử dụng lao động từ các cơ sở đào tạo cho rằng: Dù học sinh đã được đào tạo nghề nhưng khi tuyển dụng, doanh nghiệp phải đào tạo lại mới có thể làm việc hiệu quả. Theo ông Nguyễn Quốc Vững, Giám đốc Trung tâm Giới thiệu việc làm Thanh niên, đơn vị sử dụng lao động thường hay phàn nàn lao động (từ trình độ nghề đến đại học) không chỉ hạn chế về chuyên môn mà còn thiếu nhiều “kỹ năng mềm”, nhất là thiếu kiến thức xã hội, mục tiêu nghề nghiệp, kỹ năng giao tiếp... “Lỗ hổng” này có thể “lắp” được, nếu như các trường chủ động phối hợp đào tạo với các doanh nghiệp để nắm bắt nhu cầu của doanh nghiệp. Ngược lại, các doanh nghiệp muốn tuyển lao động đạt yêu cầu, đỡ tốn thời gian, chi phí đào tạo lại, cũng cần chủ động liên hệ với các trường để “đặt hàng” đào tạo theo nhu cầu. Tuy nhiên, theo lãnh đạo một doanh nghiệp cơ khí tại Cần Thơ, nếu muốn các doanh nghiệp tham gia đào tạo, Nhà nước cần có chính sách ưu đãi thực sự đủ mạnh để khuyến khích họ.

Mặc dù những năm qua, Trường Cao đẳng CĐ&NNNB thực hiện khá tốt việc liên kết đào tạo với các doanh nghiệp, nhưng ông Lê Thái Dương, Hiệu trưởng nhà trường, cho rằng: “Chúng tôi chỉ liên kết đào tạo với những đơn vị, doanh nghiệp đã có mối quan hệ khá lâu; còn những đơn vị khác trường khó tiếp cận, vì các doanh nghiệp này không “mặn mà”. Nguyên nhân chính là do chưa có cơ chế ràng buộc doanh nghiệp tham gia đào tạo với trường. Lãnh đạo các doanh nghiệp nghĩ rằng công tác đào tạo là trách nhiệm riêng của cơ sở đào tạo. Trong khi cơ chế chính sách hỗ trợ cho các doanh nghiệp tham gia đào tạo nghề chưa thực sự hấp dẫn”. Trên thực tế, thời gian qua, để hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia đào tạo, ngành Lao động - Thương binh và Xã hội TP Cần Thơ đã hỗ trợ về tập huấn chuyên môn cho các đơn vị sử dụng lao động, thủ tục mở các lớp đào tạo... Tuy nhiên, tại TP Cần Thơ, do phần lớn doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ, chưa có chiến lược về nguồn nhân lực, nên khó dự báo nhu cầu lao động để “đặt hàng” với các trường.

* * *

Thời gian qua, các cơ sở đào tạo và một số doanh nghiệp đã có những động thái tích cực trong việc liên kết đào tạo, nhưng nhìn chung vẫn chưa thực sự bền vững. Do vậy, để đẩy mạnh liên kết đào tạo giữa doanh nghiệp và các trường đòi hỏi cơ sở đào tạo phải chủ động tìm đến doanh nghiệp. Các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan cần tạo cơ hội để cơ sở đào tạo và doanh nghiệp “xích” lại gần nhau hơn, thông qua các hội thảo, hội nghị, sàn giao dịch việc làm...

B.KIÊN