Nhiều năm qua, phường Hưng Lợi là một trong những đơn vị dẫn đầu về hoạt động chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên ở quận Ninh Kiều (TP Cần Thơ). Từ những đợt tư vấn, tuyên truyền để phổ biến kiến thức về tâm sinh lý lứa tuổi vị thành niên - thanh niên trong các Câu lạc bộ (CLB) Tuổi Hồng và Tiền hôn nhân, giới trẻ trong phường đã được trang bị những kỹ năng ứng xử để tự tin bước vào đời.

Năm 2005, phường Hưng Lợi được quận Ninh Kiều chọn để thí điểm dự án: “Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên - thanh niên”. 4 CLB tiền hôn nhân (19 - 24 tuổi), 4 CLB Tuổi Hồng (10 - 18 tuổi) và 1 CLB “Vai trò của cha mẹ với sức khỏe sinh sản vị thành niên” ra đời là kết quả của sự đồng tâm hiệp lực của các ban ngành, đoàn thể trong phường. Bà Nguyễn Thị Tươi, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Hưng Lợi, kể: Lúc đầu, do chưa hiểu nên phụ huynh không cho con vào sinh hoạt ở các CLB, sợ mấy cô “vẽ đường cho hươu chạy”. Các thành viên trong Ban Chủ nhiệm phải đến từng nhà động viên, đứng ra bảo lãnh. Ban Chủ nhiệm mời thử vài phụ huynh ra sinh hoạt cùng con để tạo sự tin tưởng. Tham gia rồi thấy hay quá nên mọi người truyền tai nhau, cứ thế số lượng tăng lên dần. Tuổi Hồng hiện có khoảng 100 thành viên, CLB Tiền hôn nhân có 258 thành viên tham gia thường xuyên. Có những phụ huynh sắp xếp đi sinh hoạt cùng con suốt mấy năm ròng, nhờ đó mà cha mẹ và con cái hiểu nhau hơn.

Chị Nguyễn Thị Ánh Hương, cán bộ Dân số - Gia đình và Trẻ em phường Hưng Lợi (đứng) sinh hoạt với các bạn trẻ trong CLB Tiền hôn nhân.

Theo chị Nguyễn Thị Ánh Hương, cán bộ Dân số - Gia đình và Trẻ em phường Hưng Lợi, các CLB mở hội thi liên tục để khuyến khích các em tìm hiểu và bày tỏ chính kiến riêng của mình về những kiến thức trong sự phát triển tâm sinh lý tuổi mới lớn. Các em vừa bước sang tuổi dậy thì nên có rất nhiều thắc mắc, thấy cơ thể biến đổi bất thường tưởng bị chứng bệnh gì ghê gớm lắm, không dám nói với cha mẹ, lo lắng sinh ra học hành sa sút. Có tình trạng một số em trai rơi vào trạng thái mặc cảm, hoang mang khi phát hiện những khác lạ của cơ thể mà không biết lý do vì sao? Sau khi nghe báo cáo viên phân tích, các em đã lấy lại tự tin, không còn sợ hãi. Em nào khi đi sinh hoạt cũng mang theo sổ tay ghi chép. Để thu hút các bạn trẻ tham gia và gắn bó với các CLB, Ban Chủ nhiệm áp dụng nhiều hình thức sinh hoạt phong phú như đặt câu hỏi hay được nhận quà tặng, tham gia trò chơi có thưởng, viết kịch bản dự thi, diễn kịch...

Em Hoàng Oanh, học sinh lớp 11 Trường PTTH Bán công An Bình, phường Hưng Lợi, tâm sự: “Từ khi gia nhập CLB Tuổi Hồng, em đã biết cách từ chối, giải quyết những chuyện rắc rối với bạn trai, biết đâu là giới hạn, điểm dừng trong tình bạn, tình yêu”. Bạn Thanh Loan, SV năm thứ ba, Khoa Kinh tế Trường Đại học Tây Đô, tham gia sinh hoạt từ CLB Tuổi Hồng đến Tiền hôn nhân, khoe rằng giờ bạn đã nắm rất vững các kiến thức về tình yêu, hôn nhân, thỉnh thoảng còn tư vấn cho các bạn trong lớp và ở trọ chung nhà những chuyện nhạy cảm.

Chị Tăng Bích Phượng, cán bộ Đoàn thanh niên của phường, cho biết: “Hoạt động của các CLB mang lại ý nghĩa rất thiết thực, bổ ích. Chúng tôi luôn tạo cho các em cảm giác tự nhiên, thoải mái để thẳng thắn trao đổi. Ngoài giải thích cho các em hiểu những hiện tượng bất thường trong sự biến đổi tâm sinh lý tuổi mới lớn, các báo cáo viên còn lồng vào đó những bài học hướng các em đến lối sống lành mạnh”.

Các CLB này nằm rải rác ở 6 khu vực trong phường, sinh hoạt đều đặn mỗi tháng, mỗi quý các CLB giao lưu một lần. Mỗi CLB có 2 cộng tác viên phụ nữ và đoàn thanh niên thiết kế chương trình tư vấn. Nội dung những buổi tuyên truyền cung cấp thông tin về nhiều chủ đề như: Sức khỏe tuổi học đường; Tình bạn - tình yêu; Sự phát triển tâm sinh lý tuổi dậy thì; Tình dục lành mạnh, an toàn; Phòng tránh thai ngoài ý muốn; Hậu quả của việc nạo phá thai; Phòng tránh các bệnh lây truyền qua đường tình dục; Giáo dục tiền hôn nhân cho trẻ vị thành niên - thanh niên. Hình thức sinh hoạt vui tươi, trẻ trung nên các bạn trẻ rất thích. Các báo cáo viên luôn biết cách gợi ý để các thành viên đặt câu hỏi, em nào có nhu cầu thầm kín thì gặp riêng các cô tư vấn. Các bạn trẻ trong phường đã xem CLB như một nơi chia sẻ tâm tình. Nhờ vậy mà các cô trong Ban Chủ nhiệm can thiệp kịp thời những tình huống xấu, giúp một số em vượt qua cú sốc tâm lý.

Bà Nguyễn Thị Tươi, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Hưng Lợi, quận Ninh Kiều, chia sẻ: “Chúng tôi luôn thăm dò xem nhu cầu các em thế nào để xây dựng chương trình phù hợp, kể những câu chuyện có thật để các em tự rút kinh nghiệm như không đi đến những nơi vắng vẻ vào ban đêm với bạn trai, cảnh báo những nguy cơ có thể dẫn đến hậu quả nguy hiểm. Chúng tôi tăng cường giáo dục các em ý thức về tình dục trách nhiệm, trang bị kiến thức về đời sống gia đình. Từ sự vô tư ban đầu, các em đã có chín chắn hơn trong hành vi ứng xử của mình”.

Nhiều năm theo mảng chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên, bà Nguyễn Thị Tươi trăn trở: “Các em ngày nay quan hệ tình dục khá thoải mái nhưng lại không hiểu hết những vấn đề về sức khỏe sinh sản. Người lớn không nên tránh né khi con cái hỏi những chuyện tế nhị mà cần mạnh dạn trao đổi. Quan hệ cha mẹ - con cái lứa tuổi vị thành niên - thanh niên cũng phát sinh nhiều vấn đề rắc rối. Con cái thì tâm lý chưa ổn định, tự ái cao, cha mẹ lại quá nghiêm khắc, giáo dục lệch một chút cũng sẽ đưa đẩy con vào đường hư hỏng”.

Điều đáng tiếc là khi dự án “Chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên - thanh niên” ở phường Hưng Lợi đang được triển khai thuận lợi, thu được nhiều kết quả khả quan thì đến giữa năm 2008 phải tạm dừng vì thiếu kinh phí. Dẫu vậy, UBND phường vẫn tiếp tục động viên đội ngũ cộng tác viên dân số và các thành viên trong hội phụ nữ, đoàn thanh niên của phường tiếp tục hoạt động. “Tạo dựng các CLB, thu hút và trở thành chỗ dựa tinh thần cho các em rất khó nên chúng tôi cố gắng duy trì lịch làm việc, sinh hoạt để khi các em cần thì sẵn sàng tư vấn, giúp đỡ” - chị Nguyễn Thị Ánh Hương, cán bộ Dân số - Gia đình và Trẻ em phường Hưng Lợi, khẳng định.

Bài, ảnh: KIỀU CHINH