Đưa tro lên vựa tại Trà Thôn.

Ở An Giang có khu chợ “độc nhất vô nhị” đã tồn tại từ nhiều năm nay, đó là chợ tro rơm Trà Thôn, thuộc ấp Long Quới 1, xã Long Điền B, huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang.

Hơn 10 năm nay, phong trào thu mua tro rơm ở xã Long Điền B ngày càng phát triển mạnh. Từ đó đã hình thành khu chợ tro rơm trên dòng kênh Trà Thôn và dòng sông Ông Chưởng để vựa lại vài tháng rồi chuyển tro rơm đi các tỉnh Đồng Tháp, Tây Ninh, Bình Dương, Đồng Nai... phục vụ nhu cầu người trồng hoa màu, hoa kiểng, vườn cây ăn trái đặc sản... khi nguồn tro rơm ở địa phương không đủ cung cấp... Đầu tiên, chỉ có vài ba chiếc ghe đi thu mua tro rơm từ những vùng lân cận chở về neo đậu ở cầu Trà Thôn và các bến sông gần đó để bán cho các chủ vựa tro. Sau đó, nghề mua-bán tro rơm đã giúp nhiều chủ vựa và thương lái có nguồn thu nhập khá nên số lượng ghe đi mua tro rơm về bán đã lên đến hàng chục chiếc lớn nhỏ. Lúc cao điểm lên đến cả trăm chiếc ghe tro rơm đậu dọc dài hai bên bến sông để lên hàng...

Toàn xã Long Điền B hiện có hàng trăm hộ dân mưu sinh từ nghề vựa tro rơm và hàng chục hộ kiếm sống từ nghề mua bán tro rơm... Thời điểm này, có dịp đến xã Long Điền B đi dọc theo kênh Trà Thôn thuộc ấp Long Quới 1, có hàng trăm ghe chở tro rơm nối nhau neo đậu hai bên bờ kênh ra tới dòng sông Ông Chưởng, kẻ mua người bán thật nhộn nhịp... Nhiều người ở đây cho biết: Hoạt động mua bán tro rơm diễn ra từ sáng đến chiều. Hễ có tro, sau khi người ta thỏa thuận xong giá cả thì sẽ đưa tro lên vựa và nhận tiền. Anh Ngọc Trang có hơn 5 năm trong nghề bán tro rơm bộc bạch: “Năm nay, tro rơm tiêu thụ nhanh, trúng giá. Ghe của tôi chở hơn 1.200 giạ tro rơm mỗi chuyến bán được trên-dưới 5 triệu đồng/ghe tro rơm, lãi được 1,5 triệu đồng”...

Để có đủ nguồn tro rơm cung cấp cho chủ vựa, các chủ ghe phải đi mua ở các cánh đồng của vùng Đồng Tháp Mười, khu Tứ giác Long Xuyên, vào Nông trường Sông Hậu, Nông trường Cờ Đỏ... Thậm chí, phải xuống tận các tỉnh Trà Vinh, Vĩnh Long, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Kiên Giang... Bình quân một ghe chở từ 1.200 đến trên 2.000 giạ tro rơm, người bán kiếm lời một vài triệu đồng. Nếu xoay vòng được nhiều chuyến (mỗi chuyến đi mua tro rơm từ 5 - 7 ngày) thì nguồn thu nhập nâng lên, lợi nhuận trung bình từ 3 - 5 triệu đồng/tháng. Còn vào mùa lũ bão, tro rơm bán ra tuy giá thấp nhưng các thương lái có lời nhiều hơn. Bởi, giá rơm mua vào để đốt lấy tro rất rẻ...

Không chỉ bán tro rơm cho các chủ vựa ở Trà Thôn mà người trồng hoa kiểng, cây ăn trái... ở miệt Sa Đéc, Cái Mơn, Vĩnh Long... khi thiếu tro rơm cũng tìm đến chợ tro rơm Trà Thôn để mua đem về bón cho vườn cây, hoa kiểng... Vào cuối vụ đông xuân hằng năm, sau khi mua tro do các thương lái đến bán với giá dao động từ 3.800 đồng đến 4.000 đồng/giạ, các chủ vựa ở Trà Thôn đem tro lên cho vào kho dự trữ đến tháng 8, tháng 9 đưa xuống ghe lớn, có tải trọng hơn 20.000 giạ tro rồi chở đi bán cho các hộ có nhu cầu trồng hoa kiểng, những hộ canh tác rẫy dưa - kiệu và các loại hoa màu khác... ở các tỉnh Đồng Tháp, Đồng Nai, Tây Ninh, Bình Dương, Bến Tre... với giá bán từ 9.000đồng - 10.000đồng/giạ tăng nguồn thu nhập đáng kể cho nhiều gia đình, góp phần giải quyết việc làm cho lực lượng lao động và làm đa dạng hóa các ngành nghề, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương...

Ông Lê Văn Hải, chủ vựa tro ở Trà Thôn, cho biết: “Tro rơm là một loại phân bón rất thích hợp với các loại hoa màu, cây kiểng... nên được các nhà vườn sử dụng rất nhiều. Ở Trà Thôn này có hàng trăm chủ vựa tro lớn nhỏ. Vựa tro lớn nhất có đến cả trăm ngàn giạ, nhỏ nhất cũng mười, hai mươi ngàn giạ... Từ tháng 8 đến tháng 10 hằng năm, các chủ vựa thường vận chuyển tro lên các tỉnh miền Đông Nam bộ như: Tây Ninh, Đồng Nai, Bình Dương... để bán cho các nhà vườn làm phân bón trồng cây kiểng, hoa màu... Mỗi chuyến ghe chở từ 10.000 - 20.000 giạ trở lên, thu lãi cả chục triệu đồng!”.

Để duy trì và phát triển chợ tro rơm Trà Thôn độc đáo này, thiết nghĩ chính quyền địa phương cần có chính sách đầu tư thỏa đáng như: quan tâm hỗ trợ vốn vay với lãi suất ưu đãi cho người đi thu mua tro rơm, chủ vựa tro mua sắm phương tiện ghe tàu, xây dựng kho vựa-bến bãi an toàn, đảm bảo vệ sinh môi trường và an toàn lao động... vừa nâng cao thu nhập của người dân - vừa giải quyết việc làm đáng kể cho lực lượng lao động nhàn rỗi ở nông thôn, góp phần xóa đói-giảm nghèo và giảm thiểu các tệ nạn xã hội ở địa phương...

TRẦN TRỌNG TRUNG